ەندى مىنە, كەنشىلەر استاناسىنىڭ تورىندە «قاسىم ءۇيى» پايدا بولىپ, ونىڭ اشىلۋىنا وراي ۇيىمداستىرىلعان سالتاناتقا قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى ۇلىقبەك ەسداۋلەت, بەلگىلى جازۋشى, ولكەتانۋشى كامەل جۇنىستەگى, اقىندار عالىم جايلىباي, مارالتاي رايىمبەك ۇلى جانە عالىم قويلىباي اسانوۆ ارنايى كەلىپ قاتىستى.
قاسىم ءۇيىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى جەڭىس قاسىمبەك داۋىلپاز اقىننىڭ ارتىندا قالعان شىعارماشىلىق قازىناسىنىڭ ۇرپاقتان ۇرپاققا مۇرا بولىپ قالۋ كەرەكتىگىن اتاپ ءوتتى.
– قاسىم امانجولوۆ – قازاق ادەبيەتىنىڭ ءىنجۋ-مارجانى. بيىل اقىننىڭ تۋعانىنا 110 جىل تولدى جانە جىل بويى ءبىز وبلىس بويىنشا وسى مەرەيتوي اياسىندا 500-گە جۋىق ءتۇرلى ءىس-شارا وتكىزدىك. اتاپ ايتقاندا, قاراعاندىدا اقىننىڭ ەسكەرتكىشى ورنالاسقان كوشەگە قاسىم امانجولوۆتىڭ ەسىمى بەرىلدى. وبلىستا «قاسىم» جۋرنالى شىعارىلادى, وندا ەلىمىزدىڭ تانىمال ادەبيەتشىلەرىنىڭ شىعارمالارى جاريالانىپ تۇرادى. جىل سايىن امانجولوۆ وقۋلارى, عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيالار, ايتىس-ءمۇشايرالار, پوەزيا كەشتەرى وتكىزىلەدى. تاياۋدا ءبىزدىڭ ونەرپازدارىمىز ەلوردا تورىندە اقىننىڭ قۇرمەتىنە ۇلكەن كونتسەرت ۇيىمداستىردى. ساكەن سەيفۋللين اتىنداعى اكادەميالىق قازاق دراما تەاترىنىڭ ساحناسىندا «راقىمجاننىڭ قاسىمى» قويىلىمىنىڭ پرەمەراسى ءوتتى. ال ەندى, بۇگىنگى قاسىم ءۇيىنىڭ اشىلۋى قاراعاندىلىقتار ءۇشىن وتە ماڭىزدى جانە ايتۋلى وقيعا بولدى دەپ سەنىممەن ايتا الامىن, – دەدى ءوڭىر باسشىسى.
بۇدان كەيىن اقىندار ۇلىقبەك ەسداۋلەت, عالىم جايلىباي جانە جازۋشى كامەل جۇنىستەگى ءسوز سويلەپ, قاسىم ءۇيىنىڭ اشىلۋىنا جوعارى باعا بەرىپ, مۇنداي يگى شارۋانى ساتىمەن جۇزەگە اسىرعان وبلىس باسشىلىعىنا ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىرىستى. ال مارالتاي رايىمبەك ۇلى داۋىلپاز اقىننىڭ رۋحىنا ارناپ ولەڭ وقىدى.
ەسىگىن ايقارا اشقان قاسىم ۇيىندە اقىننىڭ مۇراجايى بار. وندا قاسىم امانجولوۆتىڭ سيرەك كەزدەسەتىن قولجازبالارى, كىتاپتارى مەن جەكە زاتتارى جانە فوتوسۋرەتتەرى قويىلعان. سونىمەن قاتار, عيمارات ىشىندە قازاقستان جازۋشىلار وداعى مەن جۋرناليستەر وداعىنىڭ وبلىستىق فيليالدارى, سەرىك اقسۇڭقار ۇلى اتىنداعى بولمە, «قاسىم» جۋرنالىنىڭ رەداكتسياسى, سونداي-اق, وڭىرلىك كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى دە ورنالاسقان. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, قاسىم ءۇيىنىڭ قاراعاندىداعى شىعارماشىلىق يەلەرىنىڭ باس قوسىپ, تىلەگىن ءبىر ماقساتتىڭ جولىنا جۇمىلدىراتىن كيەلى شاڭىراعى بولاتىن ءتۇرى بار.
سالتاناتتى ساتتە اقىن سەرىك اقسۇڭقار ۇلى قاسىم ءۇيى ناعىز زەرتتەۋ ورتالىعى, شىعارماشىل جانە ويشىل جاستاردى باۋىرىنا تارتاتىن قۇتتى ۇيا بولاتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى.
– قاراعاندىدا قاسىم ءۇيىنىڭ اشىلۋى ۇلتتىق رۋحتى, سانانى جاڭعىرتۋدى ايعاقتايتىن تاريحي وقيعا. بۇل ءۇي قاسىم امانجولوۆتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىن زەرتتەپ, ونى جاڭا قىرىنان تانيتىن ناعىز زەرتتەۋ ورتالىعى بولادى دەپ ۇمىتتەنەمىن, – دەدى يدەيا اۆتورى سەرىك اقسۇڭقار ۇلى.
بۇدان بولەك, ءىس-شارا بارىسىندا ە.بوكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جانىنداعى «قاسىم تاعىلىمى» ورتالىعىنىڭ اقىننىڭ مۇراسى تۋرالى باياندايتىن ەكى تومدىعى مەن جازۋشىلار وداعىنىڭ وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى جانات جانقاش ۇلىنىڭ «ويتامعان» كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ۇيىمداستىرىلدى.
ە.بوكەتوۆ اتىنداعى قارۋ-دىڭ فيلولوگيا فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى ەلدوس تۇيتە اتالعان ورتالىقتىڭ ۇزاق ۋاقىت بويى قاسىم امانجولوۆتىڭ شىعارماشىلىعى مەن ءومىرىن زەرتتەپ كەلە جاتقانىن بايان ەتتى.
– عالىمدارىمىز ەكسپەديتسيا قۇرامىندا الماتى, ورال جانە سەمەي قالالارىندا بولدى. «ەكپىندى قۇرىلىس» گازەتىندە جاريالانعان ولەڭدەرى مەن پۋبليتسيستيكالىق ماقالالارىن ورال مۇراعاتتارىنان تاپتى. الماتىدا امانجولوۆتىڭ قىزى داريعا بىزگە سيرەك قولجازبالار مەن جەكە زاتتارىن سىيعا تارتتى. ول, سونداي-اق, بىزگە ۇزاق جىلدار بويى جاساعان كارتوتەكانى بەردى. وندا اقىننىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى تۋرالى بارلىق مالىمەتتەر قامتىلعان. بيىل ءبىز قاسىم امانجولوۆتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنىڭ بيبليوگرافياسىن جانە ءتورت بولىمنەن تۇراتىن «قاسىم تاعىلىمى» جيناعىن شىعاردىق, – دەدى ە.تۇيتە.
كەزدەسۋ سوڭىندا مارتەبەلى مەيماندار قاسىم امانجولوۆ شىعارماشىلىعىن ودان ءارى زەرتتەۋ, ونى ناسيحاتتاپ, مول مۇراسىن وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ساناسىنا جەتكىزىپ, قولىنا تاپسىرۋ ماقساتىندا بىرلەسكەن جۇمىس يدەيالارىمەن ءبولىستى. اقىن-جازۋشىلار مەن عالىمدار قۇندى پىكىرلەرى مەن ۇتقىر ۇسىنىستارىن ورتاعا سالىپ, تاعىلىمدى ءىس-شارانىڭ ماڭىزىن ارتتىرا ءتۇستى.
