جەتپىس جىل بويى حابارسىزبىن

مىنە, الەمنىڭ ادال كوڭىلدى ادامزاتى ۇلى جەڭىستىڭ 65 جىل­دىق مەرەكەسىن اتاپ وتكەلى وتىر. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس ادام بالاسىن تاريحتا تەڭ­دەسى جوق شىعىنعا ۇشىرات­تى. ول ميلليونداردىڭ تاع­­دىرىنا داق ءتۇسىرىپ, جۇرەك­تەرگە جازى­لماس جارا سالدى. سول ميل­ليون­داردىڭ ءبىرى – مەن. بۇل سوعىس مەنىڭ دە جۇرەگىمە مىنە, جەتپىس جىلعا جۋىق ۋا­قىت­تان بەرى جازىلماي كەلە جات­قان قاسىرەت تابىن سالىپ كەتتى. 1942 جىل­دىڭ قاڭتار ايىندا ابىرالى جەرىنەن اكەم تەمىرجان اسقاي ۇلى سوعىسقا اتتان­عاندا, مەن ءالى قىرقى­نان دا شىقپا­عان بەسىكتەگى بالا ەكەنمىن. تەمىرجان اسقاي ۇلى كوزى اشىق, وقىعان, ونەرلى, ەلىنىڭ اياۋلى ازا­ماتى بولعان ەكەن. اكەم سول كەز­دەگى ابىرالى وڭىرىندەگى العاشقى ءبىلىم ورداسىنىڭ بىرىنەن سانالا­تىن, حانقوجا قىستاۋىنداعى مەك­تەپتە عابدوللا سۇيىرعاليەۆ دەگەن تاتار مۇعالىمىنەن ءبىلىم الىپتى. بۇل مەك­تەپتەن كەزىندە پروفەسسور احمە­دي ىسقاقوۆ, اكادەميك جابا­عى تاكى­باەۆ, گەنەرال- لەيتەنانت شىراق­بەك قابىلباەۆ سىندى ەلىمىزدىڭ ايتۋلى تۇلعالارى ءدارىس العان ەكەن. سودان كەيىن اكەم سەمەي قالا­سىنداعى مۇعا­لىمدەر سە­مي­ناريا­سىن ءتامامداپ, باستاپ­قىدا ۇستاز, كەيىن­نەن كولحوز باس­قار­ماسى­نىڭ توراعاسى, اۋىلدىق كەڭەستىڭ توراعاسى قىز­مەت­تەرىن ات­قارادى. كوزى كورگەن­دەردىڭ اي­تۋىن­شا, ول كىسى دومبىرا­نىڭ قۇلاعىندا وينايتىن كۇيشى, جەز تاڭداي ءانشى بولىپتى. ءوز قولى­مەن دومبىرا جاسايتىن, اعاشتان ەر شاباتىن شەبەرلىگىمەن دە كەڭىنەن تانىلعان ەكەن. ولەڭ شىعاراتىن اقىندىعى دا بولعان: قوش, ق ۇلىنىم, سەن بەسىكتە قالاسىڭ, قان مايدانعا قارسى تۋعان بالاسىڭ... – دەگەن ولەڭ جولدارىن مارقۇم انام­نىڭ اۋزىنان تالاي ەستىگەن ەدىم. ابىرالىدان 1942 جىلدىڭ قاڭ­تارىندا مايدانعا اتتانعان اكەم سول جىل­دىڭ 26 قىركۇيەگىندە ءماس­كەۋ قالا­سىنىڭ ما­ڭىن­داعى ۆەلي­كيە لۋكي قالا­سىن جاۋدان ازات ەتۋ جولىن­داعى ۇرىستا, 93-ءشى ات­قىش­تار ديۆيزيا­سىنىڭ قۇرامىندا ەرلىك­­پەن شاي­قاسىپتى. سول ۇرىستا, سول كۇنى حابار­سىز كەتىپتى (مۇ­را­عات دەرەكتەرى بويىنشا.) مىنە, سودان بەرگى وتكەن 68 جىلدان اس­تام ۋاقىت­تا, “حابارسىز كەت­تى” دە­گەن ەكى اۋىز سوزدەن باس­قا ەشبىر دەرەك بىلە الماي انام دا ءوتتى ومىردەن. “حابارسىز كەت­تى” دەگەن ءسوز مەنىڭ دە ۇزاق ۋاقىت بويى ميىما جەتپەي, ءتىرى كەتكەن ادام قالايشا حابار-وشار­سىز بولماق, بەلگىسىز ءبىر جەردە جەر­لەنگەن بولار دەپ, ىزدەۋ سالماعان ءاس­كەري ءبولى­مىم, ىزدەۋ سال­ما­عان مۇرا­عاتىم قالما­دى. تىم بول­ماسا, قازىرگى جەر جەر­لەر­دەگى ىزشىلدەر وتريادتارى ءبىر دەرەك تاۋىپ, مۇردەسى قالعان جەردى تابام با دەگەن ءۇمىت­پەن ءالى دە كۇدەرىمدى ۇزبەي كەلەمىن. ۇلى جەڭىستىڭ 65-ءشى ارايلى بەيبىت تاڭى دا اتتى. بۇگىن ابىرالى جەرىندە سوعىستا شەيىت بولعاندار­دىڭ ەسىمى جازىلعان تاقتا اشىلىپ, ءمارمار ەسكەرتكىش اش­پاقپىز. وتى­زىندا وپات بولعان قايران اكەمە دە­گەن ساعىنىش سار­قى­لار ەمەس. جەتپىس جىل بويى حابارسىزبىن. قابىرىڭنىڭ باسىنا تۋعان جەردىڭ ءبىر ۋىس توپى­راعىن تاستاي الماي, جىل­دار كەرۋەنى جىلىستاپ بارادى. وزەك­تەگى وكىنىش وسى. جان اكە, جالعىزىڭ سەنى ەشقاشان جادىنان شىعارعان جوق! بيبىگۇل تەمىرجانقىزى. الماتى.