05 ناۋرىز, 2014

تۋعان ولكەنى تۇلەتپەك

400 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن
كاتونقاراعايدان شىققان كاسىپكەرلەر بۇل ماقساتقا 2,3 ميلليارد تەڭگەنىڭ قارجىسىن سالۋدى كوزدەپ وتىر شىعىس قازاقستان وبلىسىندا بىرنەشە جىل بۇرىن «تۋعان جەرگە – تاعزىم», «تۋعان ەلگە – تارتۋ» اتتى اكتسيالار وتكىزىلىپ, وبلىس ورتالىعىندا, اۋدانداردا وسى وڭىردەن شىققان عىلىم, مادەنيەت, ادەبيەت سالاسىنىڭ كورنەكتى قاي­رات­كەرلەرى, ونەر ساڭلاقتارى ءوز­دەرىنىڭ كىر جۋىپ, كىندىك كەسكەن تۋعان جەرلەرىندە باس قوسىپ, ءار­تۇرلى شا­را­­لارعا قاتىسىپ, تۋعان اۋداندارىن ۇلىقتاۋعا اتسالىسقان ەدى. ولاردى شالعايداعى جەرگىلىكتى تۇرعىندار قىزۋ قولداپ, ەل ماقتا­نىشىنا اينالعان ونەر, ءبىلىم سالا­­لارىنىڭ قايراتكەرلەرىمەن كەز­دەسۋ­گە ارنالعان شارالارعا بەلسەنە قاتىسقان. جاقىندا وبلىس ورتالىعى ءوس­كە­مەن قالاسىنداعى دوستىق ءۇيىن­دە كاتونقاراعاي اۋدانىنىڭ ينۆەس­تيتسيالىق فورۋمى «تۋعان ەلگە – تارتۋ» دەگەن اتپەن وتكىزىلدى. فورۋم جۇمىسىنا شىعىس قازاقستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ج.ومار, كاتونقاراعايلىق جازۋ­­شى د.ءاشىم­حان ۇلى, سون­داي-اق, استانا, الماتى, شىم­كەنت, وسكەمەن قالالارى مەن وبلىس اۋداندارىنان كەلگەن ءبىر توپ كاسىپكەر قاتىستى. اۋدان اكىمى داۋرەن تىلەۋ­باەۆ فورۋمدى اشا وتىرىپ, جينالعانداردى اۋداننىڭ نەگىز­گى الەۋمەتتىك-ەكو­نو­ميكالىق كور­سەتكىشتەرىمەن تا­نىس­تىردى جانە كاسىپكەر جەرلەس­تەرىمىزدىڭ نازارىن قانداي با­عىت­تارعا ينۆەستيتسيا سالۋعا بولا­تىندىعى تۋرالى ماسەلەلەرگە اۋداردى. كاتونقاراعايدان شىققان كاسىپ­كەرلەر بۇل ماقساتقا 2,3 ميلليارد تەڭگەنىڭ قارجىسىن سالماق. مەملەكەت شالعايدا جاتقان اۋىلداردى دامىتۋعا قارجى جاعىنان ۇلكەن كومەك كورسەتۋدە. «جۇمىسپەن قامتۋ-2020», «سىباعا», «جاي­لاۋ» سەكىلدى مەملەكەتتىك باع­دارلامالار جۇزەگە اسىرىلۋ­دا. وسى باعدارلامالاردىڭ كومە­گى­مەن جۇزدەگەن قوسىمشا جۇمىس ورىندارى اشىلۋدا. الايدا, بۇل جۇمىستاردىڭ كوپشىلىگى ناۋ­قاندىق, ماۋسىمدىق نەمەسە ۋاقىتشا جۇ­مىستار بولىپ, تۇرعىنداردى, ءاسى­رەسە, اۋداننان كەتىپ جاتقان جاس­­تاردى تۇراقتاندىرۋ پروبلە­مالاسىن تۇپكىلىكتى شەشە الماۋ­دا. قازىرگى كەزدە اۋدانداعى دە­مو­گرافيالىق جاعداي وتە وتكىر. اۋدان مەكتەپتەرىندەگى وقۋشىلار سانى جىل سايىن 300 بالاعا ازايۋ­دا, ءبىر كەزدە اۋدان ورتالىعى بولعاندا 10 مىڭنان استام ادام تۇراتىن كاتونقاراعاي اۋىلىندا قازىر 4600-اق ادام قالعان. شەكارالىق اۋداننىڭ مۇنداي كۇي كەشىپ وتىرۋى اركىمدى ويلان­دىرۋى ءتيىس. سوندىقتان دا, ءبىزدىڭ بۇگىنگى كەز­دەسۋىمىزدىڭ باستى ماق­ساتى – سىزدەردى قىزىقتىرا وتىرىپ, قارجىلارىڭىزدى تۋعان اۋدان­دارىڭىزعا سالۋعا, ءسويتىپ, جاڭا ءوندىرىس كوزدەرىن, جاستار ءۇشىن قو­سىمشا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا تارتۋ. اۋداندا ىسكەر, بەلسەندى ادامدار ءۇشىن ينۆەستيتسيا سالاتىن قىزمەت اياسى جەتكىلىكتى. اتاپ ايتقاندا, ولار – اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋدەن ءوت­كىزۋ, تۋريزم, ەنەرگەتيكا, سانا­توري-كۋرورتتىق ساۋىقتىرۋ, كاتونقاراعايدىڭ برەندىنە اينالىپ, ەرەكشە جارنامالاۋعا دىلگەر بولىپ وتىرعان قىمىز بەن بالدى ارناۋلى ىدىستارمەن, سىيىمدىلىعى ءارتۇرلى قۇتىلارمەن شىعارۋ. وراسان باي وسىمدىكتەر دۇنيەسى فارماتسەۆتيكانى دامىتۋعا قولايلى. كۇش-جىگەر جۇمساۋعا تۇرارلىق باسقا دا باعىتتار از ەمەس. تاڭداعان جو­با­لارىڭىزدى تابىستى جۇزەگە اسىرۋعا ءبىزدىڭ تاراپىمىزدان بارىنشا كۇش-كومەك كورسەتىلەدى, دەپ اتاپ كورسەتتى د.تىلەۋباەۆ. فورۋمدا كاتونقاراعاي ۇلتتىق تابيعي پاركىنىڭ, وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋا­شىلىق, ەنەرگەتيكا, تۋريزم سالالا­رىنىڭ, كاتونقاراعاي اۋدانارالىق اۋرۋحاناسىنىڭ وكىلدەرى بىرلەسە, ىنتىماقتاسا جۇمىس ىستەۋ ءجونىن­دەگى ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى. بيزنەسمەندەر تالقىلانىپ وتىر­عان ماسەلەگە ءوز تاراپتارىنان قى­زىعۋشىلىقپەن ىنتا بىلدىرە اتسالىستى. وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى لۇقبەك تۋماشينوۆ ءوز ءارىپ­تەستەرىن بولاشاقتا ۇلكەن ءناتي­جە­لەرگە قول جەتكىزەتىن شاعىن بولسا دا ناقتى ىستەن باستاۋعا شاقىردى. مارات تاتاەۆ بەلگىلى ءبىر ۋا­قىت­تان سوڭ تاعى دا جينالىپ, اۋدان­­عا ينۆەستيتسيا تارتۋ ءجونىن­دەگى اتقارىلىپ جاتقان ىستەرگە قو­رى­تىندى جاساپ وتىرۋعا ۇسىنىس جاسادى. فورۋم جۇمىسى سوڭىندا كاسىپ­كەرلەر كاتونقاراعاي اۋدانى­نىڭ اكىمىمەن كاسىپكەرلەردىڭ مال ­شارۋا­شىلىعىن دامىتۋ, تۋريستىك بازالار, شاعىن گەس-تەر سالۋ, بالدى قۇتىلارعا قۇيىپ شىعارۋ, قاراتاي باتىرعا ەسكەرتكىش ورناتۋ تۋرالى جەتى ءتۇرلى مەموراندۋمعا قول قويدى. قايىردى نازىرباەۆ. شىعىس قازاقستان وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار