سۋرەتتە: جاس كاسىپكەر نازگۇل اقجولتاەۆا
ارماندى اقيقاتقا اينالدىرادى
راس, قازىر قالاداعى, اۋىلداعى اعايىننىڭ دەنى رەتى كەلسە كاسىپ اشۋعا تىرىسادى. ياعني ولار كاسىپكەرلىكپەن اينالىسۋ ءۇشىن ەلىمىزدە قولايلى جاعداي جاسالعانىن جاقسى بىلەدى. وسى ورايدا تالاي جاننىڭ اسقاق ارمانىن اقيقاتقا اينالدىرعان «باستاۋ بيزنەس» جوباسىنىڭ ورنى ەرەكشە. ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك «ەڭبەك» باعدارلاماسىنىڭ ەكىنشى باعىتى شەڭبەرىندە «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى قولعا العان بۇل جوبا سوڭعى 5 جىلدا حالىقتى كاسىپكەرلىك داعدىلارىنا باۋلىپ, جاستاردىڭ بيزنەسكە دەگەن قىزىعۋشىلىعىن وياتتى. سونداي-اق اۋىلدىق جەرلەردە بيزنەس-ورتا قالىپتاستىردى. تۇرعىنداردىڭ بيزنەس-جوبالارىن سۇيەمەلدەپ, بارىنشا قولداۋ كورسەتتى. بۇدان بولەك بيزنەس-جوسپارلاردى ازىرلەۋگە كومەك كورسەتىلەدى. كرەديتتىك جانە گرانتتىق باعدارلامالارعا قول جەتكىزۋ مۇمكىندىگى جوعارى. كەڭەس بەرۋ تەتىگى دە قاراستىرىلعان.
قىسقاسى, «باستاۋ بيزنەستىڭ» ءتيىمدى تۇسى كوپ. سونى ۇتىمدى پايدالانعانداردىڭ ءبىرى – نازگۇل اقجولتاەۆا. قاپشاعاي قالالىق اكىمدىگىنە قاراستى شەڭگەلدى اۋىلىنىڭ تۇرعىنى «باستاۋ بيزنەس» جوباسى ارقىلى بيزنەس الىپپەسىن مەڭگەرىپ, مەملەكەتتەن گرانت العان. وسىلايشا, جارتىلاي دايىن ونىمدەر شىعاراتىن شاعىن تسەح اشتى. بۇگىندە جاس كاسىپكەر 5 مىڭ تۇرعىنى بار شەڭگەلدىنى ءوز ونىمىمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىر.
– ماماندىعىم – پەداگوگ. جەكە تسەحىمدى اشقانعا دەيىن ونلاين-بيزنەسپەن اينالىستىم. دۇكەنىم بولسا دەپ ارماندادىم. جەكە ءوندىرىس اشسام دەگەن ماقسات قويدىم. وسىلايشا, تورت, ءبالىش پىسىرە باستادىم. جەمىس-جيدەكتەن سىيلىققا ارنالعان «گۇل شوقتارىن» جيناپ, ساتتىم. يدەيامدى ءوندىرىس تۇرعىسىنان دامىتۋعا «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى قاپشاعاي قالالىق فيليالىنىڭ ماماندارى كومەكتەستى. «باستاۋ بيزنەس» ارقىلى ارنايى كۋرستان ءوتىپ, قايتارىمسىز گرانت الۋعا ءوتىنىم بەردىم. العان ءبىلىمىم ارقىلى تۇرىپ جاتقان وڭىرگە تالداۋ جۇرگىزدىم. ءسويتىپ حالىق تاراپىنان كونسەرۆانتسىز, جاڭا مۇزداتىلعان جارتىلاي دايىن ونىمدەرگە سۇرانىس بارىن انىقتادىم. مەملەكەتتىك قولداۋ ارقىلى شاعىن تسەح اشتىم. ەندى ءوز دۇكەنىمدى اشۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەپ جاتىرمىن, – دەيدى نازگۇل اقجولتاەۆا.
كاسىپكەرگە «ەڭبەك» باعدارلاماسى اياسىندا 200 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش كولەمىندە گرانت بۇيىرىپ, جارتىلاي دايىن ونىمدەر شىعاراتىن تسەحقا قاجەتتى جابدىقتاردى ساتىپ العان. تسەحتا تۇشپارانىڭ ءۇش ءتۇرى, ۆارەنيكتىڭ ءۇش ءتۇرى, كوتلەتتەر, قىرىققابات ورامى, مانتى, حينكالي, سامسا, فارشتالعان بۇرىش شىعارىلادى. ول اي سايىن Damdi Alem برەندىمەن 120 كيلوگرامم ءونىم ۇسىنىپ وتىر.
– تۇشپارالاردى قولدان تۇيەمىز. قامىر مەن ەتتىڭ ساپاسىن ساقتاۋعا تىرىسامىز. حيميالىق قوسپالاردى قولدانبايمىز. كليەنتتەرگە ساقتاۋ مەرزىمى قىسقا, جاڭادان مۇزداتىلعان ونىمدەردى ۇسىنامىز. كوكونىستەردىڭ شىرىنىن پايدالانىپ, ءتۇرلى-ءتۇستى تۇشپارا ساتامىز. قازىر وزىممەن بىرگە ەكى ادام جۇمىس ىستەيدى. كەلەر جىلى ءونىم اسسورتيمەنتىن ۇلعايتىپ, دۇكەن اشۋدى جوسپارلاپ وتىرمىن, – دەيدى كاسىپكەر.
جوباعا كىمدەر قاتىسا الادى؟
«باستاۋ بيزنەس» جوباسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى – كاسىپكەرلىك قىزمەتكە تارتا وتىرىپ حالىقتىڭ ەكونوميكالىق بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋ. ال حالىقتىڭ دەنى ەكونوميكالىق بەلسەندى تۇرعىنعا اينالاتىن بولسا, ەل ەكونوميكاسى دا جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلەدى.
«اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى حابارلاعانداي, «باستاۋ بيزنەس» جوباسىنا جۇمىسسىز ادامدار, جاستار, ونىڭ ىشىندە NEET ساناتىنا جاتاتىن قىز-جىگىتتەر, جاس وتباسىلار, از قامتىلعان جانە كوپبالالى وتباسىلار, ەڭبەككە قابىلەتتى مۇگەدەكتەر قاتىسا الادى. بىلتىر ەلدەگى ەپيدەميالىق جاعدايعا بايلانىستى جوبا قىسقا مەرزىمدە ونلاين فورماتقا اۋىستىرىلدى. ونلاين وقىتۋ كۋرستارى ارنايى ازىرلەنگەن Atameken Academy پلاتفورماسىندا جۇرگىزىلەدى.
وقىتۋ پروتسەسى قاتىسۋشىلاردىڭ وزىندىك جۇمىسىنا, تەستتەردى ورىنداۋعا جانە بيزنەس-ترەنەرلەرمەن بىرلەسىپ بيزنەس-جوسپار دايىنداۋعا ارنالعان. تولىق وقۋ كۋرسى 21 كۇنتىزبەلىك كۇننەن اسپايدى جانە 12 مودۋلدەن تۇرادى. مۇندا قاتىسۋشىلارعا بەينەساباقتار, كونسپەكتىلەر, پرەزەنتاتسيالىق ماتەريالدار, تەستتەر جانە بيزنەس-جوسپار قۇرۋ ۇسىنىلادى. وقىتۋ ۇدەرىسى كەزىندە قاتىسۋشىعا بيزنەس-ترەنەر بەكىتىلىپ, ولارعا بيزنەس-جوسپارلاردى جازۋعا كەڭەس بەرىلەدى. وقۋ اياقتالعاننان كەيىن قاتىسۋشىلارعا ەكى ءتۇرلى سەرتيفيكات بەرىلەدى. ءبىرىنشىسى – وقۋعا قاتىسقانى تۋرالى سەرتيفيكات, ەكىنشىسى – وقۋدى اياقتاعانى تۋرالى سەرتيفيكات. سوڭعىسى ۇلكەن مۇمكىندىكتەرگە جول اشادى. دالىرەك ايتساق, وقۋدى اياقتاعانى تۋرالى سەرتيفيكات (جىلدىق 6 پايىزبەن) جەڭىلدەتىلگەن ميكروكرەديت الۋعا نەمەسە 200 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش كولەمىندە (583 400 تەڭگە) گرانتتىق قارجىلاندىرۋ الۋعا قۇقىق بەرەدى.
«باستاۋ بيزنەس» جوباسى اۋىلدىق جەرلەردە جانە شاعىن قالالاردا ءىسىن جاڭا باستاعان كاسىپكەرلەردى قولداۋ بويىنشا شارالار كەشەنىن قامتيدى. بۇل – بيزنەس نەگىزدەرىن وقىتۋدى, بيزنەس-جوسپارلاردى ازىرلەۋگە كومەك كورسەتۋدى, نەسيەلىك جانە گرانتتىق باعدارلامالارمەن تىعىز بايلانىس ورناتا وتىرىپ كەڭەس بەرۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ەڭ ءتيىمدى قۇرالداردىڭ ءبىرى. سونداي-اق جوبا شەڭبەرىندە ىسكە اسىرىلعان جوبالاردى 12 اي ىشىندە, ال كوپبالالى جانە از قامتىلعان وتباسىلار ءۇشىن 18 اي بويى سۇيەمەلدەۋ كوزدەلگەن.
جوبانىڭ نىسانالى كورسەتكىشى – وقىتۋدان وتكەندەردىڭ كەمىندە 30 پايىزى بيزنەسىن كەڭەيتۋى جانە جاڭا كاسىپ اشۋى ءتيىس. جوبا قولعا الىنعان 5 جىلدىڭ ىشىندە «باستاۋ بيزنەس» بويىنشا 184 902 ادام وقىتىلدى. ونىڭ 122 247-ءسى نەمەسە 66 پايىزى – جۇمىسسىزدار, 56 957-ءسى نەمەسە 31 پايىزى – ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار, 5 698-ءى نەمەسە 3 پايىزى – ءىسىن جاڭا باستاعان كاسىپكەرلەر. وقىتۋ كۋرستارىنىڭ ناتيجەسىندە 59 684 جوبا ىسكە قوسىلدى. ونىڭ ىشىندە 39 923 ادام نەمەسە 67 پايىزى گرانت العان. 19 761 ادام نەمەسە 33 پايىزى جوبالارىن ميكروكرەديتتەر ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرعان. شامامەن 70 مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلىپ, 1,6 ملرد تەڭگەگە سالىق تولەنگەن.
2021 جىلى جوسپار بويىنشا 30 مىڭ ادام كۋرستان ءوتۋى كەرەك ەدى. بىراق بيىل وقۋدى 33 374 قاتىسۋشى اياقتادى. ياعني جوسپار ارتىعىمەن ورىندالدى. ونىڭ 64 پايىزى نەمەسە 21 283-ءى – جۇمىسسىزدار, 29 پايىزى نەمەسە 9 563-ءى – ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار, 7 پايىزى نەمەسە 2 528-ءى – ءىسىن جاڭا باستاعان كاسىپكەرلەر. بيىل جوبا اياسىندا 15 280 جوبا جۇزەگە اسىرىلعان. ونىڭ 3 692-ءسى وقۋدى وتكەن جىلدارى تامامداعان قاتىسۋشىلارعا تيەسىلى. جوباسىن اشقانداردىڭ 11 440-ى نەمەسە 75 پايىزى گرانتتىق قارجىلاندىرۋعا يە بولعان. 3 840-ى نەمەسە 25 پايىزى بيزنەسىن اشۋ ءۇشىن ميكروكرەديتتەردىڭ كومەگىنە سۇيەنگەن. جۇزەگە اسىرىلعان جوبالاردىڭ 9 015-ءى نەمەسە 59 پايىزى – اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا, 6 265-ءى نەمەسە 41 پايىزى سەرۆيس, ساۋدا جانە قىزمەت كورسەتۋ سالالارىنا تيەسىلى.
ميكروكرەديت الۋدىڭ جولى قانداي؟
جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمىزدەي, «باستاۋ بيزنەس» تۇلەكتەرىنە جەڭىلدەتىلگەن ميكروكرەديت پەن گرانتتىق قارجىلاندىرۋ ۇسىنىلادى. وسى ورايدا ميكروكرەديتتىك ۇيىمداردان نەسيە الۋدىڭ جولدارىن ەگجەي-تەگجەيلى ءتۇسىندىرىپ وتكەن ابزال.
2021 جىلى جوبانى جۇزەگە اسىرۋ بىرىڭعاي ەكوجۇيەگە بىرىكتىرىلدى. ول وقىتۋ, ميكروقارجىلاندىرۋ جانە جوبالاردى سۇيەمەلدەۋدەن تۇرادى. ەل ۇكىمەتى قولداۋىنىڭ ناتيجەسىندە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسىپ, 15 «اتامەكەن» ميكروقارجى ۇيىمدار جەلىسى قۇرىلدى.
كۋرستى اياقتاعانى تۋرالى سەرتيفيكاتى بار جانە ءوزىنىڭ بيزنەس-جوسپارىن قورعاعان «باستاۋ بيزنەس» تۇلەگى ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى مەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار بىرلەسىپ قۇرعان ميكروقارجى ۇيىمدارى ارقىلى 6 پايىزدىق مولشەرلەمەمەن نەسيە الۋعا ءوتىنىم بەرە الادى. بۇل رەتتە ولار جىلجىمايتىن م ۇلىكتى جانە جەر تەلىمىن (اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىندا قولدانىلاتىن جەر تەلىمدەرىن ەمەس) كەپىلگە قويۋى كەرەك. ول ءۇشىن ءاربىر اۋدان ورتالىعىندا ورنالاسقان وڭىرلىك پالاتالاردىڭ فيليالدارىنا جۇگىنۋ قاجەت. جوبا تۇلەگى ءتيىستى قۇجاتتار پاكەتىن تولىق ۇسىنۋى شارت.
وڭىرلىك پالاتالار جانىنداعى كاسىپكەرلەرگە قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنا قۇجاتتاردىڭ تولىق پاكەتىن تاپسىرعاننان كەيىن مەنەدجەر كونسۋلتانت بارلىق قۇجاتتار پاكەتىن ارنايى جۇيەگە جۇكتەيدى. وسىلايشا, ميكروقارجى ۇيىمدارىنىڭ ىشكى قىزمەتتەرى ءوتىنىمدى ودان ءارى قاراستىرادى. ءوتىنىمدى قاراستىرۋ مەرزىمى 15-20 جۇمىس كۇنىنە تەڭ.
شاعىن نەسيەنى 5 جىلعا, ال مال شارۋاشىلىعى سالاسىندا 7 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە راسىمدەۋگە بولادى. 2021 جىلى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەر مەن شاعىن قالالار ءۇشىن قارىزدىڭ ەڭ جوعارى سوماسى – 7,2 ملن تەڭگەگە (2,5 مىڭ ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش), قالالار مەن مونوقالالار ءۇشىن – 18,9 ملن تەڭگەگە (6,5 مىڭ ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش), شىمكەنت, اقتاۋ, اتىراۋ قالالارى ءۇشىن 23,3 ملن تەڭگەگە (8 مىڭ ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشكە دەيىن) تەڭ.
ەسكە سالا كەتەيىك, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, مەملەكەتتىك «ەڭبەك» باعدارلاماسىنىڭ قۇرالدارىن قايتا قاراۋ جانە ميكروقارجىلاندىرۋدى دامىتۋ ماقساتىندا «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن, مۇددەلى ۇيىمدارمەن بىرلەسىپ جۇمىس جۇرگىزدى. بۇگىندە «ەڭبەك» جۇمىسپەن قامتۋ جول كارتاسىنا سايكەس, نەسيەلەۋ شارتتارى انىقتالىپ, شاعىن كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا 22,5 ملرد تەڭگە ءبولىندى. جوسپار بويىنشا 2022 جىلدىڭ ناۋرىز ايىنا دەيىن 5 مىڭ جوبانى قارجىلاندىرۋ جوسپاردا بار.
سونداي-اق ميكروقارجى ۇيىمدارىنىڭ كەپىلدىك ساياساتى ءبىرشاما جەڭىلدەتىلدى. ماسەلەن, ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر قاراستىرمايتىن كەپىل زاتتارىن ميكروقارجى ۇيىمدارى الا الادى. ياعني شالعاي اۋىلدارداعى ساماننان, قامىستى كاركاستان سوعىلعان ءۇي-جايلار مەن قورالاردى كەپىلزات رەتىندە پايدالانۋعا مۇمكىندىك بار.
سونىمەن قاتار اۋىلداعى نىسانداردىڭ نارىقتىق باعاسىنىڭ 60-70 پايىزىنا دەيىن, ال قالادا ورنالاسقان نىسانداردىڭ نارىقتىق باعاسىنىڭ 80 پايىزىنا دەيىن نەسيە بەرۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلعان. وسىدان-اق جوبا ۇسىنعان كەپىلدىك ساياساتىنىڭ بىرەگەي ەكەنىن اڭعارۋعا بولادى. قوسىمشا كەپىلزات رەتىندە جالعا الىنعان جەر تەلىمىن, اۆتوكولىك قۇرالىن جانە اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن قويۋعا مۇمكىندىك بار.
2021 جىلعى 3 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا ميكروقارجى ۇيىمدارى جالپى سوماسى 14,8 ملرد تەڭگەگە 2 175 ءوتىنىم قابىلداعان. ونىڭ ىشىندە جالپى سوماسى 6,5 ملرد تەڭگە بولاتىن 1 194 ءوتىنىم ميكروقارجى ۇيىمدارىنىڭ كرەديتتىك كوميتەتى ارقىلى ماقۇلدانعان. 989 ءوتىنىم اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسىنا جولدانىپ, 2,7 ملرد تەڭگەگە 479 ميكروكرەديت بەرىلدى.
قارجىلىق ەمەس قولداۋ دەگەنىمىز نە؟
بيزنەس ءۇشىن قارجىلىق قولداۋدان بولەك, قارجىلىق ەمەس قولداۋ تۇرلەرى دە ماڭىزعا يە. ويتكەنى كاسىبىن اشقانداردىڭ بارلىعى بىردەي قۇقىقتىق, قارجىلىق نورمالاردى جەتىك بىلە بەرمەيدى. مىنە, وسىنداي كەزدە «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى ۇسىناتىن قارجىلىق ەمەس قولداۋدىڭ تيگىزەر سەپتىگى زور.
ەسكە سالا كەتەيىك, ۇلتتىق پالاتا 2015 جىلدان باستاپ بيزنەستى قولداۋ مەن دامىتۋعا ارنالعان «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2025» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ ءتورتىنشى باعىتى شەڭبەرىندە قارجىلىق ەمەس قولداۋ وپەراتورى سانالادى. بۇل رەتتە «اتامەكەن» كاسىپكەرلەرگە قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى ارقىلى قارجىلاي ەمەس قولداۋدىڭ بىرنەشە ءتۇرىن ۇسىنادى. اتاپ ايتقاندا, كاسىپكەرلىك قىزمەتتى جۇرگىزۋگە سەرۆيستىك قولداۋ كورسەتەدى, كاسىپكەرلەر مەن كاسىپ اشۋعا نيەتتى حالىقتى اقپاراتتىق-تالدامالىق دۇنيەلەرمەن قامتاماسىز ەتەدى.
بۇدان بولەك ەكونوميكانىڭ بارلىق سەكتورىنداعى شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنە كورسەتىلەتىن سەرۆيستىك قولداۋ شەڭبەرىندە مامانداندىرىلعان قىزمەتتەردىڭ بىرقاتار ءتۇرى ۇسىنىلادى. ياعني بۋحگالتەرلىك جانە سالىقتىق ەسەپكە الۋدى جۇرگىزۋگە, سونداي-اق ستاتيستيكالىق ەسەپتىلىكتى جاساۋعا قاتىستى قىزمەتتەر كورسەتىلەدى. سىرتقى ەكونوميكالىق قىزمەتكە قاتىستى كونسۋلتاتسيالىق كومەك بەرىلەدى. ينتەرنەت-ماركەتينگكە قاتىستى كونسۋلتاتسيالىق قىزمەتتەر كورسەتىلەدى. زاڭ قىزمەتتەرى ۇسىنىلادى. ماركەتينگ ماسەلەلەرىنە, اقپاراتتىق تەحنولوگيالارعا قاتىستى قىزمەتتەر دە وسى تىزىمدە. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋعا, ۇلتتىق كومپانيالار مەن جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ ساتىپ الۋلارىنا بايلانىستى قىزمەتتەر كورسەتىلەدى. وتاندىق تاۋار وندىرۋشىگە وندىرىلەتىن ءونىمدى وتكىزۋگە جاردەمدەسۋ تۇرعىسىنان كونسۋلتاتسيالىق قىزمەت ۇسىنىلادى.
«سەرۆيستىك قولداۋ» قۇرالى اياسىندا 2015 جىلدىڭ باسىنان بۇگىنگە دەيىن 363 589 سەرۆيستىك قىزمەت, شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنە 264 237 قىزمەت كورسەتىلگەن.
«حالىقتى جانە كاسىپكەرلەردى اقپاراتتىق قامتاماسىز ەتۋ» قۇرالى ەكونوميكانىڭ بارلىق سەكتورىنداعى شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنە, حالىقتىڭ كاسىپكەرلىكتى باستاۋعا نيەتتى توبىنا وتەۋسىز نەگىزدە ۇسىنىلاتىن اقپاراتتىق-كونسۋلتاتسيالىق قىزمەتتەر كەشەنىن قامتيدى.
اقپاراتتىق-تالدامالىق قامتاماسىز ەتۋ قىزمەتتەرى اۋداندىق دەڭگەيدەگى كاسىپكەرلەرگە قىزمەت كورسەتەتىن 189 ورتالىق بازاسىندا وفلاين رەجىمدە جانە قارجىلىق ەمەس قولداۋ وپەراتورىنىڭ G4B.kz ۆەب-پورتالى ارقىلى ونلاين رەجىمدە ۇسىنىلادى. وندا كەلەسىدەي قىزمەت تۇرلەرى بار: مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى تۋرالى اقپاراتتاندىرۋ جانە كونسۋلتاتسيالار بەرۋ قىزمەتتەرى; كاسىپكەرلەر مەن حالىقتىڭ كاسىپكەرلىكتى باستاۋعا نيەتتى توبىنىڭ وتىنىشتەرىن سۇيەمەلدەۋ قىزمەتتەرى.
«اقپاراتتىق قامتاماسىز ەتۋ» قۇرالى اياسىندا 2015 جىلدىڭ باسىنان بۇگىنگە دەيىن 585 751 كليەنتكە 1 215 348 كەڭەس بەرىلگەن.
