باسقوسۋعا ەلىمىزدىڭ زاڭ شىعارۋشى, اتقارۋشى جانە سوت تارماقتارى ورگاندارىنىڭ, حالىقارالىق جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ, ءبىلىم, عىلىم جانە مادەنيەت ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى. ءبىلىم بەرۋدىڭ بارلىق ساتىسىندا ەڭ الدىمەن ساپالى ءبىلىم الۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ وتكەن كوميسسيا توراعاسى يگور روگوۆ: ء«بىز ءبىلىمدى جانە باسەكەگە قابىلەتتى قازاقستاندىق ۇلتتى قالىپتاستىرۋعا ەرەكشە ءمان بەرۋىمىز كەرەك. ويتكەنى ءبىلىمدى جانە بۇگىنگى زامان تالابىنا تولىق جاۋاپ بەرەتىن كاسىبي بىلىكتى ۇرپاق قانا قازاقستاننىڭ الەمنىڭ نەعۇرلىم دامىعان 30 ەلىنىڭ قاتارىنا تەزىرەك كىرۋىن قامتاماسىز ەتە الادى», دەدى.
ال وتىرىستا ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ جوعارى ساپالى ءبىلىم بەرۋ باعىتىندا قولعا العان ىرگەلى ىستەرىن تىزبەلەپ وتكەن مينيستر ا.ايماعامبەتوۆ: «بۇل باعىتتا اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي جەتىستىكتەر جەتكىلىكتى», دەدى. تاۋەلسىزدىك جىلدارى ەلىمىزدىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا بولعان وڭ وزگەرىستەر تۋرالى ايتقان ۆەدومستۆو باسشىسى: «2000 جىلداردىڭ باسىندا ەلىمىزدە اپاتتى جاعدايداعى مەكتەپتەر سانى 2 مىڭنان اساتىن. قازىرگى ۋاقىتتا بۇل ماسەلە تولىق شەشىلدى. ەلىمىز ەگەمەندىگىن العالى بەرى 2 مىڭنان استام جاڭا مەكتەپ سالىندى. بالالاردى بالاباقشامەن قامتۋ كورسەتكىشى الدەقايدا ءوسىپ, بۇگىندە 3-6 جاستاعى بۇلدىرشىندەردىڭ مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم الۋى 99 پايىزعا جەتتى. مەملەكەتتىك تىلدە ءبىلىم بەرۋ ماسەلەسى دە تولىعىمەن شەشىمىن تاۋىپ كەلەدى. 1991 جىلدارى 2 مىڭ بالاباقشادا مەملەكەتتىك تىلدە ءبىلىم جانە تاربيە الۋعا مۇمكىندىك بولسا, بۇگىنگى تاڭدا قازاق تىلىندەگى بالاباقشا سانى 7,5 مىڭعا جەتتى. تەك سوڭعى ءۇش جىلدىڭ ىشىندە جوو-عا گرانتتاردىڭ سانى 2 ەسەگە, شاكىرتاقى كولەمى 2-3 ەسەگە ارتتى. ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى قاي سالانى الساق تا العا جىلجۋ بار. مەملەكەت ءبىلىم سالاسىندا كونستيتۋتسيادا بەكىتىلگەن كەپىلدىكتەردى تولىق ورىنداپ كەلەدى. جالپى, بالالارعا ءبىلىم بەرۋدە, ءبىلىمنىڭ قولجەتىمدى ءارى ساپالى بولۋىنا مەملەكەت ۇلكەن قادامدار جاسادى», دەپ مالىمدەدى. مينيستر سونداي-اق, ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ بارلىق ءتۇرىن تسيفرلاندىرۋ جانە اقپاراتتاندىرۋ ارقىلى جاھاندىق باسەكەلەستىك جاعدايىندا ءبىلىم بەرۋ قىزمەتتەرىنىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ جانە ساپاسىن ارتتىرۋ باعىتىندا اتقارىلعان ءىس-شارالارعا توقتالدى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن دايىندالعان ء«بىلىمدى ۇلت» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا قولعا الىنعان جۇمىستار جايلى ايتا كەلىپ مينيستر: «الدىمىزدا 2025 جىلعا دەيىن مىڭ مەكتەپ سالۋ جوسپارى تۇر. بۇل تەك ءبىلىم بەرەتىن مەكەمە تۇرعىزۋ دەگەن ءسوز ەمەس. ەڭ باستى ماسەلە – سول مەكتەپتەردى ساپالى, بىلىكتى مۇعالىمدەرمەن قامتاماسىز ەتۋ. مىڭ مەكتەپكە كەم دەگەندە 100 مىڭ مۇعالىم قاجەت. سوندىقتان دا قازىرگى ۋاقىتتان باستاپ بولاشاقتا ساپالى ءبىلىم بەرەتىن پەداگوگ دايارلاۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە ءمان بەرۋىمىز قاجەت. ءبىلىم بەرۋ گرانتتارىن تاعايىنداعاندا, وسى باعىتتا ءتيىستى مەملەكەتتىك تاپسىرىس بەرگەندە ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتى نارىقتاعى سۇرانىس پەن قاجەتتىلىك نازارعا الىنادى», دەدى.
تالقىلاۋ بارىسىندا كوميسسيا مۇشەلەرى باستاۋىش, ورتا, ارناۋلى ورتا, جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم الۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىپ, شالعايداعى اۋىل مەكتەپتەرىن جوعارى بىلىكتى پەداگوگيكالىق كادرلارمەن تولىقتىرۋ, ولاردىڭ وقۋ-ادىستەمەلىك جانە ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن جەتىلدىرۋ قاجەتتىگى تۋرالى اتاپ ءوتتى. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالار مەن ەرەسەك ادامداردىڭ ءبىلىم الۋى ءۇشىن تەڭ جاعداي جاساۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ايتقان مينيستر: «جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردىڭ 78,8 پايىزىندا ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ ءۇشىن جاعداي جاسالعان», دەدى.
ءمينيستردىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدە 22 مىڭ جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالا بار. ولاردىڭ 18 مىڭنان استامى قامقورشى وتباسى مەن وتباسى ۇلگىسىندەگى بالالار ۇيلەرىندە تاربيەلەنىپ كەلەدى. بيىل وسى ساناتتاعى 929 جەتكىنشەك باسپانالى بولسا, كەزەكتە ءالى 59 مىڭنان استام بالا تۇر.
بۇگىنگى تاڭدا وزەكتى بولىپ تۇرعان بۋللينگ ماسەلەسىن دە ءسوز ەتكەن ا.ايماعامبەتوۆ ەلىمىزدىڭ 6973 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەبىندە 7724 پەداگوگ-پسيحولوگتىڭ جۇمىس ىستەيتىنىن دە مالىمدەدى.
جيىندا سونىمەن قاتار د.ا.قوناەۆ اتىنداعى ەۋرازيا زاڭ اكادەمياسىنىڭ رەكتورى ءومىرالى جالايري بىلىكتى زاڭ كادرلارىن دايارلاۋ جانە قايتا دايارلاۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىنە توقتالدى. وسى تاقىرىپتا بايانداما جاساعان كوميسسيا مۇشەسى زاڭ ماماندىقتارى بويىنشا باكالاۆريات جانە ماگيستراتۋراعا مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ گرانتتارىنىڭ سانىن ۇلعايتۋ, سونداي-اق زاڭ ماماندىقتارى بويىنشا وقىتۋشىلاردىڭ كادرلىق قۇرامىنا قويىلاتىن ليتسەنزيالىق تالاپتاردى ارتتىرۋ جونىندە ۇسىنىستارىن ايتتى.
وتىرىستا كوميسسيا مۇشەلەرى ەل ازاماتتارىنىڭ ءبىلىم الۋعا كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ جانە ساپالى ءبىلىم بەرۋ ماسەلەلەرى جايلى وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالىپ, ساپالى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار جوبالاردى قارجىلاندىرۋدىڭ, ستۋدەنتتەرگە ارنالعان جاڭا جاتاقحانالار سالۋدىڭ, ەلىمىزدىڭ ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى ءۇشىن جوعارى بىلىكتى پەداگوگيكالىق جانە عىلىمي كادرلاردى دايارلاۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
