رۋحانيات • 05 جەلتوقسان، 2021

قازاقتىڭ ابىزى

334 رەت كورسەتىلدى

1999 جىلى «ارىس» باسپاسىنان عاريفوللا انەستىڭ جاۋاپتى رەداكتورلىعىمەن شىق­قان ءا.كەكىلباەۆتىڭ «دۇنيە عاپىل. ولەڭدەر مەن دراما» كىتابىنداعى ونىڭ اقىن­دىق قىرىمەن قاتار، ءار جىلدارداعى جازىلعان وسى ولەڭدەر جيناعىنىڭ «تاڭعى كاليمادان» باستالىپ، «تۇنگى كاليمامەن» اياقتالاتىندىعىنا كوڭىل اۋدار­عىم كەلەدى. وسىلايشا كەمەڭگەر ءابىش كەكىلباي ۇلى ادامنىڭ ومىرگە كەلۋى مەن ومىر­دەن و دۇنيەگە كەتۋىن «تاڭ مەن تۇنگە» تەڭەپ، 60 جاسقا تولار الدىنداعى ءوزى­نىڭ ويىن تۇگەندەپ، قورىتقانعا ۇقسايدى.

ول «تاڭعى كاليمادا»:

قيامەتتىڭ قىل كوپىرىمەن وتپەك

ءۇشىن سۇرىنبەي،

جەردە بەينەت شەگىپ باعۋعا جارالعام...

اتار تاڭىڭنىڭ شاراپاتىن

الدىمەن مىناۋ جەرگە بەر;

تامۇقتىڭ سورىن تاريحقا تارتىپ

تارىققان بەيباق ەلگە بەر، – دەسە،

«تۇنگى كاليمادا»:

كەتۋگە جازسا، ءدال قازىر

قورىقپايمىن ولىمنەن.

تۇرسا بەكەم تۋعان جەر،

بولسا ەسەن تۋعان ەل،

قالسا ءبۇتىن تۇياعىم،

تۇرسا تۇگەل بوساعام،

وسى عانا وزىڭنەن

جالبارىنىپ سۇرايمىن،

قۇدىرەتى مول قۇدايىم!، دەپ قايى­را­دى.

وسى شۋماقتاردا ءابىش كەكىلباەۆتىڭ بۇ­كىل ءومىر جولى، ونىڭ ومىرلىك ۇستانىمى مەن بولمىسى، جەكە باسىنىڭ دارا قاسيەت­تە­رى تايعا تاڭبا باسقانداي كورىنىپ تۇرعان سياق­تى.

ءابىش مەكتەپكە بارىسىمەن جاقسى ۇلگە­رىمىمەن كوزگە ءتۇسىپ، اۋەلى كولحوزدىڭ جينالىستارىنا قاتىسىپ، سالماقتى ءسوز ايتا بىلەتىن قابىلەتىن كورسەتەدى. بىلىمگە قۇشتار بالا سوزگە شەشەن، ومىردە وجەت بولىپ وسەدى. بەسىنشى سىنىپتى بىتىرگەن جىلى ءابىشتىڭ اۋىلىنا گەولوگتەر كەلىپ، باسشىلاردان جول كورسەتەتىن ورىسشا بىلەتىن كىسى تاۋىپ بەرۋدى سۇرايدى. سوندا ەلەۋسىز ايدالادا وسكەن ون ەكى جاستاعى ابىشتەن باسقا لايىقتى ەشكىمدى تاپپاي، ونى جاندارىنا قوسىپ بەرگەنى كوپ نارسەنى اڭعارتسا كەرەك.

1955 جىلدىڭ كۇزىندە ابەكەڭە اياق استىنان شاحتا ورتا مەكتەبىنەن ۇشتاعان ورتا مەكتەبىنە اۋىسۋىنا تۋرا كەلەدى. سويتسە، ۇشتاعانداعى جاڭا مەكتەپكە وندى مەكتەبىنەن توعىزىنشى سىنىپ وقۋشىسى ءابىشتى الۋ تۋرالى اۋدان دەڭگەيىندە شەشىم قابىلدانىپ، وقىپ جاتقان مەكتەبىنىڭ ديرەكتورىنىڭ قارسىلىعىنا قاراماستان، ءابىش ۇشتاعاننان ءبىر-اق شىعادى. ونىڭ وزىندىك سەبەبى دە بار ەدى. ويتكەنى ءابىشتىڭ «ادەبيەت جانە يسكۋسستۆو» جۋرنالىندا اڭگىمەسى شىعادى جانە ونىڭ ۇستىنە ول – جازۋشى، دراماتۋرگ بولام دەپ ارمان قۋعان بولاشاعىنان ءۇمىت كۇتتىرگەن جاس تالانت جانە كومسومول ۇيىمىنىڭ حاتشىسى بولدى. مۇنداي «ولجادان» كىم باس تارتسىن! سوندىقتان ۇشتاعان ورتا مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى ا.قۇدايبەرگەنوۆ اۋداندىق كومسومول كوميتەتىمەن كەلىسىپ، وندى اۋىلىنىڭ بالالارى ۇشتاعاندا وقىسىن دەگەن اۋداننىڭ نۇسقاۋىن وزدەرىمەن الا كەلگەن ەكەن. وسى ماسەلەنى اياعىنا دەيىن شەشۋ ءۇشىن ءتىپتى اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنە دەيىن بارۋعا دايىن تۇرىپتى. ۇشتاعان مەكتەبى مۇعالىمدەرى بولسا، ءابىش اتتى بالانىڭ ءوز مەكتەپتەرىندە وقيتىنىنا قۋانادى.

ءابىش جاڭا مەكتەپتە دە بەلسەندىلىك تانىتىپ، قوعامدىق جۇمىسقا كوپ كوڭىل ءبولىپ، وسى وقۋ وشاعىنىڭ ومىرىنەن قالىس قالمايدى. ادەبيەت جانە دراما ۇيىرمەلەرىنە، قابىرعا گازەتىن شىعارۋ مەن مەكتەپتى بەزەندىرۋ جۇمىستارىنا ەرەكشە ءمان بەرەدى. اۋدان ەڭبەكشىلەرىنىڭ ميتينگىلەرىنە قاتىسىپ، ءسوز سويلەگەن. اۋداندىق كومسومول كونفەرەنتسياسىندا رەسپۋبليكادان كەلگەن وكىلدى اۋداندىق پيونەر ءۇيىنىڭ ديرەكتورىن ورىنسىز جابىرلەگەنىن بەتىنە باسىپ، قاتتى سىنعا الادى. ءسويتىپ، ءابىش مەكتەپتى بىتىرمەي جاتىپ تەك قانا ماڭعىستاۋعا ەمەس، بۇكىل قازاقستانعا تانىمال تۇلعاعا اينالادى. ونىڭ ماقالالارى اۋداندىق، وبلىستىق، رەسپۋبليكالىق، تىپتەن، وداقتىق گازەتتەردە جاريالانادى. كوزگە ءتۇسىپ جۇرگەن جاس تالانتتىڭ كوتەرگەن ماسەلەلەرى دە سول كەزدەرى قىزۋ تالقىلانىپ، وندا ايتىلعان سىني پىكىرلەر وڭ باعاسىن الادى. ول، تىپتەن، جازۋشىلار وداعىنىڭ پلەنۋمىنا دا شاقىرىلادى. ورتالىق كومسومول كوميتەتىنىڭ ماقتاۋ قاعازدارىمەن ماراپاتتالادى. وسىلاي بولا تۇرا، ول ەشقاشان اسىپ-تاسىپ، ونىسىن ماقتانىش ەتپەگەن كورىنەدى. باس-اياعى ءبىر-ەكى جىلدا ءابىش پەن سايىندار ۇيقىدا جاتقان ۇشتاعاندى وياتادى.

وسىلايشا، جاستايىنان-اق ءابىشتىڭ تۇتاس قوعام ءۇشىن جارالعان جان ەكەندىگى كورىنە باستايدى. ول ءوزىنىڭ قوعامعا قا­جەت­تىگىن بالا كەزىنەن سەزىنىپ وسەدى. ءابىش جا­سىندا پىكىر تالاستىرعىش، كيە-جارا سويلەپ كەتەتىن شىدامسىزداۋ بالا بول­عا­نىمەن، ول ءبىلىمى تەرەڭ، ءتىلى شەشەن، سال­ماقتى ويلى وقۋشى بولعان ەكەن. وسى كەزدەرى ءابىشتىڭ «لەنينشىل جاس» گا­زە­تىن­دە ماقالالارى جاريالانىپ، ونىڭ اتىن بيىككە كوتەرەدى. ابەكەڭ تىم ەرتەلەۋ ەرجەتىپ، بالالىق شاعى ويىن-ساۋىق، دۋ­مانسىز وتەدى. ونىڭ ورنىنا قارا بالا ءومىردىڭ كوپتەگەن سۇراقتارىنا جاۋاپ ىز­دەۋمەن اينالىسادى. ول مەكتەپتە بار بول­عا­نى وقۋشى بولا ءجۇرىپ، جيعان بەدە­لى­نىڭ ارقاسىندا كوپ تەنتەكتى جونگە سالادى.

ابەكەڭ مەكتەپ بىتىرگەن 1957 جىلى ماڭعىستاۋ وبلىسىندا مەكتەپ تۇلەكتەرىنە ۇندەۋ جاريالانىپ، ولاردى تەگىس مال شارۋاشىلىعىنا بارۋعا شاقىرعان قاۋلى شىعادى. وسىلاي الماتىعا وقۋعا ءتۇسۋ مۇمكىندىگىنە قاۋىپ ءتونىپ تۇرعاندا ءابىشتىڭ ينستيتۋتقا تۇسۋىنە سەپتىگىن تيگىزگەن وبكوم حاتشىسى ن.وڭداسىنوۆ بولىپتى. ويتكەنى ول كىسى ونىڭ ولەڭدەرى مەن باسقا دا جازعان دۇنيەلەرىن كورىپ، ولاردى وقىسا كەرەك.

ابەكەڭمەن قاتار ۋنيۆەرسيتەتكە تۇس­كەن جاستار الماتىنى قازاقشاعا، داس­تۇرگە ۇيرەتەدى. ول ۋنيۆەرسيتەتتە وقىپ ءجۇرىپ ەرتە تانىلا باستايدى. م.اۋەزوۆ­تىڭ نازارىنا ىلىگەدى. سونداعى ادەبي بىر­لەستىكتى ق.مىرزاليەۆتەن كەيىن باس­قارىپ، م.اۋەزوۆتى ونىڭ وتىرىسىنا شاقىرادى. سول كەزدەسۋگە ع.مۇسىرەپوۆ، ع.مۇستافين، ءا.سارسەنباەۆتار دا قاتىسا­دى. ءا.كەكىلباەۆتىڭ جاساعان بايانداماسى ولارعا ۇنايدى. م.اۋەزوۆ قازاق ادە­بيە­تىنە جاڭا تولقىننىڭ كەلگەنىن سوندا سەزىنسە كەرەك. «جىلىمىق» ەسكى سار­قىن­شاقتاردان ارىلىپ، «الپىسىنشى جىلعىلاردىڭ» جاڭا تولقىنى ساحناعا شىعادى. ابەكەڭ اۋەزوۆتى ۇستازى سانادى. وزىنەن ۇلكەن اعالارىمەن دە جاقسى قارىم-قاتىناستا بولعان.

ابەكەڭ وسە كەلە كىسى ويىن كوپ بولە بەر­مەي­تىن بايسالدى، ءسوز كەزەگىن توسىپ سوي­لەيتىن بايىپتى، وزگەنىڭ كوڭىلىن جاراقاتتايتىن سوزگە بارمايتىنداي بولىپ وزگەرەدى. ابە­كەڭە سونداي-اق سابىرلىلىق، كىسى كوڭى­لىن جىقپايتىن كىشىپەيىلدىك، قاناعات سە­زىمىنىڭ مولدىعى، كىسى جانىنىڭ ىشكى قۇ­بى­لىستارىن تۇسىنگىشتىك سياقتى قا­سيەتتەر ءتان. ول ەشكىمنەن اقشا دا، اقىل دا سۇراماي ءومىر ءسۇردى. سوزىندە تۇرا ءبىلدى. ءابىش تەك قانا قارا باسىنىڭ قامىن ويلاماي، ەل قامىن ساناسىندا ۇستاپ، اش-توقتىعىن سەزدىرمەي، جانىن تەرەڭگە جاسىرا دا، قارقىلداپ شىنايى كۇلە دە بىلگەن.

ول وزىنە قاستىق ىستەگەندەردى كەشىرگەن كەشىرىمشىل، كەڭپەيىل جانە دۇنيە مالعا دا، ابىروي اتاققا دا تالاسپاعان. كەمەڭگەر ءابىشتىڭ مىنەزى، ءجۇرىس-تۇرىسىنان كەرەمەت تازالىق پەن شىنايى سەزىمدەردى كورۋگە بولاتىن. ابەكەڭ جەكە كىسىلەر تۋرا­­­لى جاقسى دا، جامان دا پىكىر ايتپايتىن. ءابىش قيىندىقتى كوپ كورسە دە ەشكىمگە جاماندىق جاساعان ەمەس. ابىز ءابىشتىڭ كىسىلىگى مەن كىشىلىگى كوزگە بىردەن تۇسەتىن.  ول ءومىرىن، دەنساۋلىعىن، جۇيكەسىن ۇساق نارسەلەرگە ونشا كوپ شىعىنداماي، ەلى مەن جەرىنە ادال ەڭبەك ەتۋمەن سول بيىگىنەن تومەندەمەستەن ومىردەن ءوتتى.

ابەكەڭنىڭ اڭگىمەسىمەن بارلىعىن وزىنە قاراتىپ الاتىن قاسيەتى بولاتىن. ول كو­ڭىلدى كەزدە ءازىلشىل ەدى. كەيدە وتىر­عان­دار­عا كوزىن قىسىپ قويىپ، ايساۋلە اناسىمەن دە ازىلدەسىپ، كادىمگىدەي ەركەلەيتىن. بىلەتىندەر اۋەلى ءابىشتىڭ كۇلكىسىنىڭ ەستى­لىگىنە دە كوڭىل اۋدارادى. ال ونىڭ اشۋى كەنەتتەن نايزاعايداي شارت-شۇرت ەتىپ، داۋىلداتىپ، جاۋماي جادىراپ اشىلمايتىنداي بولاتىن. ول ءبىر مەزگىلدە اڭ­قاۋلاۋ، ەلگەزەك، اقكوڭىل، بىراق قايراتتى، ءتىرى كەزىندە-اق اڭىزعا اينالعان دارا تۇلعا، تەرەڭ ويلايتىن شەشەن ەدى. 

ساياساتقا ارالاسقان ءا.كەكىلباەۆ حا­لىق­­­قا قىزمەت ەتۋدىڭ ۇلگىسىن كورسەتتى. ويت­­كەنى ول ءوز ويىن جەتكىزىپ، ءسوزىن وتكى­زە الدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ قارساڭىندا-اق حال­قىمىزدىڭ باسىنا ءتونۋى مۇم­كىن قاۋىپ-قاتەرلەردى كورە ءبىلدى. ليبە­رال­دىق دەموكراتيانىڭ رۋحاني قۇندى­لىق­­تارىمىزدىڭ نەگىزىن شايىپ، ونىڭ قو­عام­دى ازعىندىققا ۇرىندىرۋ قاۋىپىنە كوڭىل اۋداردى. بۇل ماسەلەنىڭ وتپەلى كەزەڭدە قاتتى داعدارىسقا ۇشىراتىپ، ءبارىن تەرىسكە شىعارىپ، اۋزىنا كەلگەنىن ايتىپ، توعىشارلىققا سالىنۋدىڭ ءورىس الاتىندىعىن ءبىلدى. ءا.كەكىلباەۆ ۇلتتىق بولمىستىڭ قىسپاققا ءتۇسۋى مەن باسقا كەلەڭسىزدىكتەردى الدىن الۋدىڭ جولىن قاراستىردى. ول ادامنىڭ جان-دۇنيەسىنە ءۇڭىلىپ، شىندىقتى اشىق ايتىپ، وتپەلى كەزەڭنىڭ تۇيتكىلدى ماسەلەلەرىنە قاتىستى ءوز پىكىرىن ءبىلدىرىپ، حالىقتىڭ ساناسىن جارالاپ، ونى اداستىرماۋدىڭ قامىن ويلاپ، قوعامدى الاۋىزدىقتان ساقتاندىردى.

قازاقستاننىڭ جاڭارۋى تۇسىندا ونىڭ ەرەكشەلىگىن اشىپ كورسەتىپ، قوعامدىق ورتادا كۇدىكتى سەيىلتۋگە ءوز ۇلەسىن قوستى. ابەكەڭ تۋىنداعان پروبلەمالار مەن الدا تۇرعان مىندەتتەردى حالىققا تۇسىنىكتى تىلىمەن جەتكىزە ءبىلدى. دەموكراتيا مەن نارىق، قۇقىقتىق مەملەكەت پەن ازاماتتىق قوعام قۇرۋ، بىرلىك پەن ۇلتارالىق ۇي­لەسىمدىلىك ماسەلەلەرىن دۇرىس پايىمداۋ ارقىلى ول تاۋەلسىزدىكتىڭ ورنىعۋىنا وراسان زور ۇلەس قوستى. 1990-2015 جىلدار ارالىعىندا «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە ءا.كەكىلباەۆتىڭ 144 ماقالاسى جاريالانىپتى. 25 جىلعا بۇل كوپ ەمەس سياقتى. الايدا وسى ماتەريالداردىڭ جالپى كولەمى 1 500-گە جۋىق بەتتى قۇ­را­عان. بۇنىڭ سىرتىندا ابەكەڭ «قازاق ادەبيەتى»، «جالىن»، «انا ءتىلى»، «ايقىن»، «جاس الاش»، «استانا اقشامى» جانە ت.ب. رەسپۋب­لي­كالىق جانە وبلىستىق باسىلىمداردا ماقالالار جاريالاپ، سۇحباتتارىندا تۇراقتى تۇردە ءوز پىكىرىن ايتىپ وتىرعان. ال ونىڭ كوسەمسوزدەرىنىڭ ورنى مەن رۋحاني-مادەني تۇرعىداعى ماڭىزدىلىعى جاعىنان الاتىن ورنى ەرەكشە. ول جەكە اڭگىمەنىڭ ارقاۋى بولۋعا لايىق. ەندەشە، ابەكەڭنىڭ شەشەندىگى كوپتەگەن تاقىرىپتار مەن سۇ­راق­تاردىڭ باسىن اشۋعا كومەگىن تيگىزدى. وسىدان بولار، ءا.كەكىلباەۆ كەز كەلگەن قىزمەت پەن مىندەتتى قالتقىسىز اتقارا ءبىلدى جانە حالىق پەن قوعامعا ەڭبەك ەتىپ، تاۋەلسىزدىكتىڭ شەجىرەشىسىنە اينالدى.

ءا.كەكىلباەۆ جازۋشىلىق پەن مەملە­كەت­تىك قىزمەتتى قاتار الىپ ءجۇردى. كلارا جۇمابايقىزىنىڭ ايتۋىنشا ول «ۇركەر» مەن «ەلەڭ الاڭ» روماندارىن تاڭعى بەسكە دەيىن تىستەنىپ وتىرىپ جازىپ، الدىڭعى تىستەرى ءتۇسىپ قالىپ، ونى گەرمانياعا با­رىپ سالدىرىپ كەلىپتى. جازۋ ۇستىندە ۇي­دەگى بالالاردىڭ شۋلاعاندارىن دا ەلە­­مەيدى ەكەن. بىراق نە جازسا دا، ءبارىن انىق­تاپ، تۇسىنبەي، ونى ءوز كوزىمەن كورمەي، سول تاريحي ورىنداردى ارالاماي تۇرىپ ەشتەڭە جازباعان كورىنەدى. ابىز ءابىش جازۋ ستولىنا كىتاپتاردى تولتىرىپ، قا­عاز­عا شۇقشيىپ ۇنەمى وي ۇستىندە وتىراتىن. كەيدە مازاسى كەتىپ، ورنىنان تۇرىپ، ەرسىلى-قارسىلى جۇرەتىن. وندايدا كۇبىرلەپ سويلەپ تە كەتەتىن-ءدى. سودان سوڭ قايتا وتىرىپ جازا باستايتىن. كلارا اپاي ول كىسىنىڭ كۇنى بويى قىزمەتتە بولىپ، تۇنىمەن جازۋ جازاتىنىن ايتاتىن. ويتكەنى ول ابەكەڭنىڭ جاتاردا ستول باسىندا وتىر­عا­نىن، ال تاڭ ەرتەڭ دە سول شۇقشيعان قال­پىن ءجيى كورىپ، دەنساۋلىعىنا الاڭداپ قينالاتىن، ناليتىن-دى. تىپتەن، ونىڭ ستولعا باسىن قويىپ، سول كۇيىندە ۇيىقتاپ جاتقاندىعىنىڭ دا تالاي كۋاسى بولعانىن ەستىدىك.

ءابىش كەكىلباەۆ تۋعان جۇرتى مىرزايىر قۇدىعىنىڭ باسىنا بارعاندا شەشىنىپ، ۇستىنە سۋ قۇيدىرتسا، ال كورىكتىتوبەدەگى ءوزى تالاي قونعان جۇرتىندا جەرگە اۋناپ تۇرماي، كەتپەيدى ەكەن. وسىلايشا، ابەكەڭ تۋعان جەردىڭ قاسيەتىن بويىنا قۋات ەتىپ جيناپ، ءنار الىپ قايتاتىن كورىنەدى. ابەكەڭ 45 جىلدان سوڭ سول باياعى گەولوگتەر قازعان قۇدىقتاردى، ويعان شرۋپتارىن، تىلگەن سايلارىن ۇمىتپاي اڭگىمە ارقاۋى ەتەتىن. تولىپ جاتقان مينەرال تاستاردىڭ اتتارىن ۇمىتپاي، جاتقا ايتاتىن. ولاردىڭ قۇرامىنىڭ سول جەردە ءوسىپ تۇرعان وسىمدىككە تيگىزەر اسەرىن، باسقا دا جاعداياتتار مەن قۇبىلىستار تۋرالى ايتقاندا ابەكەڭە جۇرت تاڭ قالاتىن. ەندەشە، ابەكەڭنىڭ شەكسىز ءبىلىمى تەك قانا ماڭعىستاۋ ولكەسىنىڭ تاريحى جانە اڭىزىمەن شەكتەلمەيدى، ول جان-جاقتى تاريحي تانىمدىق سيپاتى بار تەرەڭ پلانەتارلىق مانگە يە.

عۇلاما جازۋشى ابەكەڭ قۇداي بەرگەن تالان­تىنىڭ، كورەگەندىگىنىڭ ارقا­سىن­دا كوزىنىڭ تىرىسىندە-اق «كەمەڭگەر كە­كىل­باەۆقا اينالدى». ز.قابدولوۆ ايت­قان­داي، «م.اۋەزوۆ قازاق ادەبيەتى دەگەن ارعى­ماعىمىزدىڭ التىن جالى بولسا، ءا.كەكىلباەۆ سول ارعىماقتىڭ كۇمىس كەكىلى». ال «ماناستىڭ» 1000 جىل­دىعىندا ءا.كەكىلباەۆتىڭ قىرعىز حالقى­نا ماناسىن باسقا قىرىنان قايتا تانىت­قا­نىنا ش.ايتماتوۆ جوعارى باعا بەرىپ، ءوز حالقىنىڭ اتىنان العىسىن بىلدىرە وتىرىپ، «ماناس» داستانىنا باسقاشا كوزبەن، ءابىش كوزىمەن قارايتىن بولدىق دەپتى. جالپى، ابىز ءابىش ميفولوگيانى يگەرۋ ارقىلى وتكەن مەن بۇگىننىڭ ماڭىزدى ماسەلەلەرىن قوزعاپ، كەلەلى تاقىرىپتاردى كوتەرە ءبىلدى. ءابىش كەكىلباەۆتىڭ تۋعان حالقىنىڭ ءومىر سالتىنا، ادەت-عۇرپىنا دەگەن پەرزەنتتىك ماحابباتى وتە تەرەڭدە جاتىر. سوندىقتان ابەكەڭ ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن قوعامنىڭ شىنايى ءىلتيپاتىنا بولە­نىپ وتكەن بىرەگەي تۇلعا.

ءا.كەكىلباەۆتىڭ الەمى مەن كەڭىستىگىن، ونىڭ باي رۋحاني مۇراسىن ءبىز ءالى تولىق تانىپ-ءبىلىپ بولعان جوقپىز. ءابىشتىڭ ءبىلىمىنىڭ كوكجيەگى شەكسىز. ول – ادام ساناسىنىڭ ەۆوليۋتسياسىنا دەن قويعان سۋرەتكەر جانە فيلوسوف. ابەكەڭ سونىمەن بىرگە لوگيكاسى مىقتى، كوركەم ويلاۋ جۇيەسىن تەرەڭ مەڭگەرگەن، ءوز ويىن جۇيەلى تۇردە جەتكىزە الاتىن مايتالمان قالامگەر. دانىشپان ءابىش زامانىنىڭ تامىرشىسى رەتىندە ادام مىنەزىنىڭ تابيعاتىن ءتۇسىنىپ، قوعامدىق ۇردىستەگى ءارتۇرلى ۇدەرىستەردىڭ ءوزارا بايلانىسىن ۇعا ءبىلدى. قو­عامدىق دامۋ ۇدەرىستەرىن تانىپ، بىلۋ­دە­گى ونىڭ ورنى ويسىراپ قالعانىنا قاراماستان، دانا ءا.كەكىلباەۆتىڭ ەسىمى مەن تۇلعاسى اسقاقتاپ، ابىزدىڭ مادەني، رۋحاني، تاريحي جانە قوعامدىق-الەۋمەتتىك مۇراسىنا دەگەن سۇرانىستىڭ ۋاقىت وتكەن سايىن ارتا تۇسەرى انىق.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءابىش كەكىلباەۆتىڭ ادەبي الەمىن شەك­سىز دۇنيە، كوپقىرلى، ماعىنالى مۇ­را­عا تەڭەپ، ابەكەڭدى «قازاقتىڭ ابىزى»، قازاق ادەبيەتىنىڭ كلاسسيگى، ۇلتتىق ينتەلليگەنتسيانىڭ كورنەكتى وكىلى دەپ، وعان لايىقتى باعاسىن بەردى. سوندىقتان دا بولار ءابىش كەكىلباەۆتىڭ ومىردەن وز­عاندىعىن «حالقى اسپان مەن قىرىق مىڭ جىلدىق داستاننىڭ، سانالى ۇلتتىڭ ارى مەنەن دانالىقتىڭ ءدانى كوشىپ بارا جات­قان­مەن» تەڭەدى. ابىزدىڭ اقىرى – جاڭا اڭىزدىڭ باستالعانىن كورسەتتى دەستى... ەندەشە، ناعىز ءابىشتانۋ ەندى باستالدى...

 

سوڭعى جاڭالىقتار

سىردىڭ سۋى تومەندەپ بارادى

ايماقتار • بۇگىن، 17:27

دوللار ارزاندادى

قارجى • بۇگىن، 16:56

الماتى ماڭىندا جەر سىلكىندى

ايماقتار • بۇگىن، 16:38

قازاقستاندا ەت قىمباتتادى

قوعام • بۇگىن، 15:10

ەلىمىزدە كيىك سانى كوبەيىپ كەلەدى

قازاقستان • بۇگىن، 14:41

ۇقساس جاڭالىقتار