الەم • 03 جەلتوقسان، 2021

ەكسپو-2020: قازاقستاننىڭ ۇلتتىق كۇنى اتالىپ ءوتتى

103 رەت كورسەتىلدى

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى اسقار مامين بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنە رەسمي ساپارمەن بارىپ، EXPO 2020 Dubai دۇنيەجۇزىلىك كورمەسىندە قازاقستاننىڭ ۇلتتىق كۇنى اياسىنداعى ءىس-شارالارعا قاتىستى.

حالىقارالىق كورمەدە ەلى­مىز­دىڭ ۇلتتىق كۇنى قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ تۋىن كوتەرۋ راسىمىمەن باستالدى. ەكسپو-نىڭ Al Wasl Plaza ورتالىق الاڭىندا وتكەن سالتاناتتى ءىس-شاراعا پرەمەر-مينيستر اسقار مامين مەن ءباا تولەرانتتىق جانە قاتار ءومىر ءسۇرۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى ءمينيسترى، ەكسپو 2020 Dubai كورمەسىنىڭ باس كوميسسارى شەيح ناحايان بين مۋباراك ءال ناحايان قاتىستى.

ۇكىمەت باسشىسى سونداي-اق قا­زاق­ستاندىق ساۋدا-ينۆەستيتسيالىق فورۋمعا قاتىستى. وندا قازاقستان مەن ءباا-ءنىڭ مەملەكەتتىك ورگان­دارىنىڭ، ىسكەرلىك ورتالارىنىڭ، ۇلت­تىق حولدينگتەرى مەن دامۋ ينس­تي­تۋتتارىنىڭ 100-گە جۋىق وكىلى باس قوستى.

– بۇگىنگى تاڭدا قازاقستان مەن بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى ارا­سىن­داعى قارىم-قاتىناس ساپالى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلدى. 1991 جىلدان باستاپ ءباا قازاقستان ەكونوميكاسىنا 4 ملرد دوللاردان استام ينۆەستيتسيا سالدى. قازاقستاندا ءباا كاپيتالى بار 250-دەن استام كومپانيا جۇمىس ىستەيدى. جاھاندىق ەكونوميكادا ساقتالىپ وتىرعان سىن-تەگەۋرىندەرگە قاراماستان، ەلدەرىمىزدىڭ ىنتىماقتاستىعى نىعايا تۇسۋدە، – دەدى ا.مامين فورۋمنىڭ پلەنارلىق سەسسياسىندا سويلەگەن ءسوزىن-
دە.

ۇكىمەت باسشىسى ەكىجاقتى قا­رىم-قاتىناس ءۇشىن ماڭىزدى وقي­عا­لاردىڭ ءبىرى – بيىلعى قازان ايىن­دا ەكونوميكانىڭ باسىم سالا­لارىندا جوبالاردى دامىتۋ بو­يىنشا ۇزاقمەرزىمدى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك ورناتۋ تۋ­رالى ۇكى­مەت­ارالىق كەلىسىمگە قول قويۋ بولعانىن اتاپ ءوتتى. قۇجات قا­زاقستان ۇلتتىق ەكونوميكا­سىنىڭ ەنەرگەتيكالىق، اگروونەر­كا­سىپتىك، كولىك-لوگيس­تيكالىق، فارما­تسەۆ­تيكالىق جانە قار­جى سەكتور­لارىنداعى جوبالار­دى ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان، ينۆەس­تيتسيالاردىڭ جالپى كولەمى 6 ملرد دوللاردان اسادى.

فورۋمنىڭ پلەنارلىق سەسسياسىندا ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ماعزۇم مىر­زاعاليەۆ، «سامۇرىق-قازىنا» اق باس­قارما توراعاسى الماسادام ساتقاليەۆ، ءباا ەنەرگەتيكا جانە ينفراقۇرىلىم ءمي­نيسترى سۋحەيل ءال-مازرۋي، ءباا مەم­لە­كەتتىك ءمينيسترى احمەد الي ءال-سايەح جانە وزگە دە تۇلعالار ءسوز سويلەدى.

بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى ەنەرگەتيكا جانە ينفراقۇرىلىم ءمينيسترى سۋحەيل ءال-مازرۋي ەكى ەل اراسىنداعى ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناستى جوعارى باعالادى. ول جاڭا ينۆەستيتسيالار ەنەرگەتيكالىق جانە ينفراقۇرىلىمدىق سەك­تور­لارعا باعىتتالعانىن جانە ەكى ەل اراسىنداعى بىرلەسكەن جۇمىستىڭ جاڭا كەزەڭىنىڭ باستالعانىن اتاپ ءوتتى. مينيستر سونداي-اق ءباا-ءنىڭ الەمنىڭ 30-عا جۋىق ەلىندە جۇرگىزگەن جوبالارىنىڭ ناتيجەسىندە جاڭار­تىلاتىن ەنەرگيا سەكتورىندا ۇلكەن تاجىريبەسى بارىن باسا ايتتى. ءباا مەن قازاقستان اراسىنداعى مۇنايدان بولەك ساۋدانىڭ جالپى كولەمى 2016 جىلدان 2020 جىلعا دەيىن 246 ملن دوللاردان 470 ملن دوللارعا ۇلعايعانىن ايتقان سۋحەيل ءال-مازرۋي بۇل ەكى ەل اراسىنداعى ارىپتەستىك پەن دوستىقتىڭ ءوسىپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى دەدى.

قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ ءباا-مەن ەنەر­گەتيكالىق سەكتورداعى جاڭا كەلىسىمدەر قازاقستاندا تۇتىنىلاتىن ەنەرگيانىڭ جالپى كولەمىندەگى جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ ۇلەسىن 2030 جىلعا قاراي 3%-دان 15%-عا دەيىن ارتتىرۋ مەن قازاقستاننىڭ كومىرگە تاۋەلدىلىگىن 70%-دان 40%-عا دەيىن تومەندەتۋ بويىنشا العا قويىلعان ماقساتتارعا قول جەتكىزۋگە ىقپال ەتەتىنىن مالىمدەدى.

ال ءباا-ءنىڭ مەملەكەتتىك ءمي­نيس­ترى احمەد الي ءال-سايەح سوڭعى ونجىل­دىقتا ەلدەر اراسىنداعى ەكى­جاقتى قارىم-قاتىناستا وڭ وزگە­رىستەر بولعانىن ايتىپ، كەلەسى كە­زەڭدە ەكونوميكالىق جانە ينۆەستي­تسيالىق ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى كەڭەيتۋدىڭ مۇمكىندىكتەرى بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

فورۋم قورىتىندىسى بويىنشا «سامۇرىق-قازىنا» اق مەن Abu Dhabi Developmental Holding Company (ADQ) تاۋەلسىز قورى اراسىندا ستراتەگيالىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە، سونداي-اق قازاق­ستاندا جالپى قۋاتتىلىعى 4 گۆت بولاتىن كۇن جانە جەل ەلەكتر ستانسالارىن سالۋ بويىنشا ينۆەستيتسيالىق قۇجاتتارعا قول قويىلدى.

قازىرگى ۋاقىتتا امىرلىكتەر كومپانيا­لارى قازاقستاندا جالپى قۇنى 3،5 ملرد دوللاردان اساتىن 11 ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋعا قاتىسىپ جاتىر. پرەمەر-مينيستر ا.مامين دۋباي قالاسىنا ساپارى اياسىندا «QazTrade ساۋدا ساياساتىن دامىتۋ ورتالىعى» اق تسيفرلى كورمەسىمەن تانىسىپ، ەكسپو 2020 Dubai كورمەسىنىڭ تاقىرىپتىق پاۆيلوندارىن ارالادى، سونداي-اق ول ءباا جەتەكشى كومپانيالارىنىڭ باسشىلىعىمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزدى.

قازاقستاننىڭ ۇلتتىق كۇنى ەكسپو اۋماعىندا دۇنيەجۇزىلىك كورمە قوناق­تارىنا ارنالعان مەرەكەلىك كونتسەرتپەن اياقتالدى. ن.تىلەن­ديەۆ اتىنداعى «وتىرار سازى» اكا­دە­ميالىق فولكلورلىق-ەتنو­گرا­فيالىق وركەسترى، وپەرا ءانشىسى ماريا مۋدرياك، «استانا بالەت» ۇجىمى مەن قازاقستاننىڭ باسقا دا ارتىستەرى كورەر­مەنگە قازاق دالاسىنىڭ سازدى اۋەنىن، مادەنيەتىن، ۇلتتىق مۋزىكاسىن تانىس­تىردى.

 

دۋباي،

بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنەن

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار