اتاۋلى وتىز جىلدا دۇنيەگە كەلگەن 9,5 ميلليوننان استام ۇرپاعىمىزدى «كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ, ساناسى ازات, ويى وزىق جاڭا بۋىن» دەي كەلە, نۇرسۇلتان نازارباەۆ ولارعا «مەملەكەتتىلىكتى ساقتاپ, قازاقستاندى «مəڭگىلىك ەل» ەتۋ وسى ۇرپاققا جۇكتەلەتىن تاريحي ميسسيا» دەپ امانات ەتتى. وتىز جىلدىق بەلەستى ەلمەن بىرگە وتكەرگەن ەلباسى ءوزىنىڭ جاس ۇرپاق قا جولداعان ۇندەۋىندە «ەلدىكتىڭ جەتى تۇعىرى» رەتىندە كەلەسى مىندەتتەردى ايتتى: «تəۋەلسىزدىك – كەز كەلگەن ازامات ءۇشىن ەڭ قاستەرلى قۇندىلىق», «بىرلىك پەن كەلىسىم – ەلدىگىمىزدىڭ مىزعىماس تۇعىرى», «جەر – اتا-بابا مۇراسى, حالىق قازىناسى», «وتباسى مەن سالت-ءدəستۇر – قوعامنىڭ التىن دىڭگەگى», «ۇلتتىق مəدەنيەت – حالىقتىڭ رۋحاني تىرەگى», ء«بىلىم مەن ەڭبەك – باقۋاتتى ءومىردىڭ كىلتى», «پراگماتيزم – بəسەكەگە قابىلەتتى بولۋدىڭ كەپىلى».
قاعيداتتار جيىنتىعى تۋرالى تارقاتىپ ايتار بولساق, تامىرى تەرەڭ تاريحىمىزعا قۇرمەتپەن قاراپ, مەملەكەتتىلىگىمىزدى قادىرلەۋ, ونى كوزدىڭ قاراشىعىنداي قورعاۋ – ءəربىر قازاقستاندىقتىڭ مىندەتى. ال تəۋەلسىزدىكتى نىعايتۋ – ەكونوميكانى نىعايتۋ. سوندىقتان جاس ۇرپاق ەل يگىلىگى ءۇشىن əردايىم ەڭبەك ەتۋگە دايىن بولۋى قاجەت.
ەكىنشىدەن, «ەتنيكالىق əرالۋاندىق – ءبىرتۇتاس ۇلت رەتىندە قالىپتاسقان حالقىمىزدىڭ ارتىقشىلىعى. ءبىر شاڭىراقتىڭ استىندا تاتۋ-ءتəتتى عۇمىر كەشىپ, تاتۋلىق پەن سىيلاستىقتى قامتاماسىز ەتۋدە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ əلەۋەتى زور». بۇل رەتتە «كونستيتۋتسيانى قاستەرلەۋ, مەملەكەتتىك ءتىلدى ءبىلۋ, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى قادىرلەۋ – əر ازاماتتىڭ پارىزى» ەكەندىگىنە ەلباسىنىڭ, مەملەكەت باسشىسى ق.ك.توقاەۆتىڭ جولداۋلارى مەن القالى جيىنداردا سويلەگەن سوزدەرىندە باسا نازار اۋدارىلىپ كەلەدى. سوندىقتان بىرلىگىمىزدى ارتتىرىپ, ىنتىماعىمىزدى كۇشەيتسەك قانا ەلدىگىمىز نىعايىپ, ەگەمەندىگىمىز باياندى بولادى.
ۇشىنشىدەن, ەلىمىز بەن ۇلان-بايتاق جەرىمىز – حالقىمىز ءۇشىن تۇتاس ۇعىم. تəۋەلسىزدىك جىلدارىندا شەكارامىزدى قۇجات جۇزىندە بەكىتۋگە وراسان زور كۇش جۇمسالدى. سوندىقتان «اتا-بابا اماناتىنا ادال بولىپ, ۇلان-عايىر جەرىمىزدى قورعاۋ, ونى بولاشاق ۇرپاققا ميراس ەتۋ – ءبىزدىڭ ورتاق بورىشىمىز».
اتا دəستۇرىمىزدە وتباسى قۇندىلىعىن ارداق تۇتاتىن ەلمىز, ياعني «وتباسى مەن سالت-ءدəستۇر – قوعامنىڭ التىن دىڭگەگى, وتباسى – ۇرپاق تəربيەسىنىڭ ۇستاحاناسى, قوعامدىق قاتىناستاردىڭ باستاۋى سانالاتىن بىرەگەي ينستيتۋت». ەلباسىنىڭ جاس ۇرپاققا ايتار كەلەسى قاعيداتى – سانالى ۇرپاق تəربيەلەۋ ءۇشىن ەلدىك بولمىستىڭ وزەگىن ساقتاي ءبىلۋ.
ەلباسى ن.نازارباەۆ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» جəنە « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» تۋرالى باعدارلامالىق ماقالالارىندا رۋحانيات مəسەلەلەرىن تەرەڭنەن تولعاعان بولاتىن. ۇلى دالا مəدەنيەتىن ميراس ەتكەن رۋحاني-مəدەني مۇرالارعا باي حالىق رەتىندە ۇلتتىق بولمىسىمىزدى ساقتاپ قالۋ – جاھاندانۋ دəۋىرىندەگى باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى. سول سەبەپتى ەلدىكتىڭ كەلەسى تۇعىرى – ۇلتتىق مىنەز, اسقاق رۋحپەن مəدەنيەتىمىزدى زەردەلەپ, وزگە جۇرتقا ناسيحاتتاي ءبىلۋ.
التىنشىدان, «وزىڭە سەن, ءوزىڭدى الىپ شىعار, ەڭبەگىڭ مەن اقىلىڭ ەكى جاقتاپ» دەپ دانا اباي ايتقانداي, قازىرگى جۇزجىلدىق – بىلىمدىلەر زامانى. سوندىقتان ەلىمىزدە تالانتتى ءəرى دارىندى, العىر دا وجەت جاستار ەلباسىنىڭ جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامىن قۇرۋ تۋرالى يدەياسىنداعى ەۆوليۋتسيالىق دامۋ, ورتاق جاۋاپكەرشىلىك, ءوزارا سەرىكتەستىك, ىنتالاندىرۋ مەن كəسى بيلىككە ۇمتىلۋدان تۇراتىن بەس پرينتسيپكە سۇيەنە وتىرىپ العا باسۋى كەرەك. سەبەبى تابىستىڭ كىلتى – ۇزدىكسىز ءبىلىم الۋ مەن تىنىمسىز ەڭبەك ەتۋدە.
تəۋەلسىز ەلىمىزدىڭ باستى ستراتەگيالىق ماقساتى ايقىن – əلەمدەگى ەڭ دامىعان جەتەكشى وتىز ەلدىڭ قاتارىنا ەنۋ. بۇل ءۇشىن «قولدا بار رەسۋرس پەن مۇمكىندىكتى پايدالانۋعا, نəتيجەلى جۇمىس اتقارۋعا جəنە كوزدەگەن ماقساتقا ءتيىمدى قول جەتكىزۋ گە تىرىسۋىمىز كەرەك». بۇل رەتتە ۇلت ليدەرى «پراگماتيزم پرينتسيپتەرى بويىنشا بارىنشا قاناعاتشىل, ۇنەمشىل, ۇستامدى بولىپ, ۋاقىتتى ورىندى پايدا لا نۋعا تالپىنعان ءجون», دەپ اتاپ كورسەتتى.
ەلباسى ۇسىنعان ەلدىكتىڭ جەتى تۇعىرىنا سۇيەنە وتىرىپ, ءبىز تəۋەلسىزدىگىمىزدى باياندى ەتىپ, ەل تۇتاستىعىن ساقتاپ, وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى جاڭعىرتىپ, ۇلت مəدەنيەتىن ناسيحاتتاپ, تەرەڭ ءبىلىم مەن ادال ەڭبەككە دەن قويعان جاسامپاز ەل بولامىز!
ۇستازدار əۋلەتىنەن شىققان, شيرەك عاسىر دان استام ءبىلىم بەرۋ سالاسىن دا ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان ۇستاز ءəرى كوپبالالى انا, جاستارمەن جۇمىس جاساپ جۇرگەن قوعام بەلسەندىسى رەتىندە ايتارىم, جاس ۇرپاققا جəنە بالالارىمىزعا ارتىلىپ وتىرعان وسىناۋ ۇلى مىندەت – تəربيە تاعىلىمىنا اينالارى ءسوزسىز. «ارىستانداي ايباتتى, جولبارىستاي قايراتتى, قىرانداي كۇشتi قاناتتى» (م.جۇماباەۆ) جالىندى جاستارىمىزدىڭ رۋحى اسقاق, ويى وزىق, ءبىلىمى جوعارى بولۋى ءۇشىن ولاردى قولداۋ ماقساتىنداعى سىندارلى ساياسات نەگىزىندە مەملەكەتتىك باعدارلامالار قابىلدانىپ, جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.
ۇلىق مەرەكەمىز – ەل تəۋەلسىزدىگىنىڭ وتىز جىلدىعى قارساڭىندا ايتىلعان ەلباسىنىڭ اتالى ءسوزى – جاسامپاز ەلىمىزدىڭ بولاشاعى جاستاردىڭ اداستىرماس تەمىرقازىعى, جول سىلتەر باعدارشامى!
ميرا بالتىموۆا,
اقتوبە قالالىق مəسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى,
«ق.جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتى» كەاق باس عىلىمي حاتشىسى,
فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسور
