قاتاڭ قاداعالاۋ قولعا الىندى
ەلىمىزدە تەڭگە باعامىنىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى باعانىڭ كۇرت وسۋىنە جول بەرمەۋ شارالارى الماتى وبلىسىندا دا اتقارىلۋدا. تالدىقورعان قالالىق اكىمدىگى مەن «جەتىسۋ» اكك» ۇك» اق بىرلەسكەن جۇمىس توبىن قۇردى. كەلىسسوز بارىسىندا الىپساتارلىقپەن اينالىساتىن «ساۋداگەرلەردىڭ» جولىن تىيىپ, الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىن نارىقتىق باعادان تومەن دەڭگەيدە ساتاتىن 20-دان استام دۇكەن سورەلەرىنە ورنالاستىرۋ جانە شاعىن اۋدانداردا شاعىن بازارلار جۇمىسىن رەتتەۋ قولعا الىندى. «ارنايى قۇرىلعان شتاب بىرەر كۇندە تىركەلگەن دەرەك بويىنشا ءتيىستى شارا قولدانۋدا. ناقتىلاي تۇسسەم, تۇرمىستىق تەحنيكا باعاسىن وزگەرتكەن ەكى ءىرى دۇكەنگە قاتىستى قۇجات تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ اگەنتتىگىنە جونەلتىلدى. سونداي-اق, ءدارى-ءدارمەك ساۋدالايتىن كوتەرمە قويماعا قاتىستى دەرەك بويىنشا جۇمىس اتقارىلۋدا. نارىقتاعى تاۋار جانە قىزمەت كورسەتۋ باعاسى قاتاڭ باقىلاۋعا الىندى», دەدى تالدىقورعان قالاسىنىڭ اكىمى ەرمەك الپىسوۆ. نارىقتاعى تاۋار باعاسىنىڭ نەگىزسىز كوتەرىلۋىنە جول بەرمەۋ ءۇشىن وبلىستاعى ۇلكەندى-كىشىلى دۇكەندەردەگى, جانارماي, ءدارىحانا, كوتەرمە ساۋدا نۇكتەلەرى مەن قىزمەت كورسەتەتىن مەكەمەلەردىڭ جۇمىسى بيلىك تاراپىنان قاتاڭ باقىلاۋعا الىنعان. ناتيجەسىندە ەل تىنىش, الىپقاشپا سوزدەردى ارنايى ساۋدا ورىندارىنداعى قالىپتى باعا توقتاتتى. نۇربول الدىباەۆ, «ەگەمەن قازاقستان». الماتى وبلىسى.ساۋدا بار, داۋرىعۋ جوق
تەڭگەنىڭ جاڭا ايىرباس باعامىنىڭ العاشقى كۇنى بازاردا دا, ۇيدە دە, تۇزدە دە ابىرجىعان كەيىپ بولعانى راس ەدى. ادامدار دۇكەندەردەن قولىنا ىلىككەنىن ساتىپ الىپ, داۋرىعىپ كەتكەن بولاتىن. ساسقاندا نە الىپ, نە قويعانىن بىلمەگەندەر بار. الاڭداعان جۇرت اقپارات قۇرالدارىنا قۇلاق ءتۇردى. ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ۇكىمەتتىڭ, جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىكتىڭ وسى باعىتتاعى شۇعىل جۇمىستارىنىڭ ارقاسىندا كۇندەلىكتى تۇرمىسقا ءبىرىنشى قاجەتتى ازىق-ت ۇلىكتىڭ, باسقا دا تاۋارلاردىڭ باعاسى باياعىشا قالاتىن بولدى. ەڭ الدىمەن, ادامداردىڭ كوڭىلى ورنىقتى, مۇنان قيىن كەزدە دە كۇن كورگەنىن ەسىنە الدى, شۇكىرلىك ەتتى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك العاشقى كۇننەن باستاپ باعانىن قىمباتتاپ كەتپەۋىنىڭ الدىن الدى. وبلىس اكىمى نۇرالى سادۋاقاسوۆ, ونىڭ ورىنباسارلارى ەۆگەني امان, بازىل جاقىپوۆ قالالار جانە اۋداندار اكىمدەرىمەن سەلەكتورلىق ماجىلىستەر وتكىزدى. وندا كۇندەلىكتى ءبىرىنشى قاجەتتى تاۋارلارعا باعانىڭ قىمباتتاماۋىن قاداعالاۋدى تاپسىردى. وندا وبلىس باسشىلىعى ۇن, ماكارون, كارتوپ, وسىمدىك مايى, جارما, ەت پەن جۇمىرتقا سەكىلدى ازىق-ت ۇلىك تۇرلەرىنىڭ جوعارى سۇرانىسىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن تۇراقتاندىرۋ قورىنان ەپتەپ الۋ كەرەكتىگىن دە ويلاستىردى. بۇل قورعا 6,5 مىڭ توننا ازىق-ت ۇلىك تۇرلەرى ساتىپ الىنعان بولاتىن. كەشە ءبىز شولىپ وتكەن قوستاناي قالاسىنداعى بازارلاردا كۇندەلىكتى ازىق-ت ۇلىك باعاسى ەشقانداي وزگەرىسسىز ساتىلۋدا. الايدا, ساتۋشىلار سۇرانىستىڭ بۇرىنعىدان جوعارى ەكەنىن ايتتى. ال ساتىپ الۋشىلاردى تىڭداعانىمىزدا, كوپشىلىگى «ءبىر جيناپ العان ازىق-ت ۇلىك قايدا اپارادى, ەل ىرگەسى تىنىش بولسىن, اش قالاتىن كۇن جوق, كوشتەن قالماسپىز», دەپ كوڭىل ورنىعۋىن ءبىلدىردى. ءنازيرا جارىمبەتوۆا, «ەگەمەن قازاقستان». قوستاناي.ازىق-ت ۇلىك قورى جەتكىلىكتى
وبلىستىق اكىمدىكتەگى جۇمىس توپتارى ساۋدا جەلىلەرىنە ارنايى مونيتورينگ جۇرگىزىپ وتىرادى. بۇل شارۋالاردى وبلىس باسشىسىنىڭ ورىنباسارلارى قاداعالايدى. قازىرگى تاڭدا ايماقتا جاعداي تۇراقتى. ازىق-ت ۇلىك جەتىسپەۋشىلىگى جانە جانار-جاعارماي مەن وزگە تاۋارلارعا باعانىڭ ءوسۋى بايقالعان ەمەس. بۇعان دەيىن ءىرى ساۋدا جەلىلەرى مەن اتقارۋشى بيلىك اراسىندا مەموراندۋمعا قول قويىلعاندىقتان وسى كەلىسىمگە سايكەس نەگىزگى ازىق-ت ۇلىككە ون پايىزدان ارتىق ۇستەمە قوسىلمايدى. باعانىڭ شارىقتاۋىنا جول بەرمەۋ ءۇشىن تۇراقتاندىرۋ قورىندا ازىق-ت ۇلىك قورى جەتكىلىكتى. ۇلتتىق بانكتىڭ تەڭگەگە تۇزەتۋلەر جاساۋىنا بايلانىستى تۇتىنۋ رىنوگىنداعى باعانىڭ, ونىڭ ىشىندە ازىق-ت ۇلىك باعاسىنىڭ ءوسۋىنە جول بەرمەۋگە مۇمكىندىك مول. بۇل ماقساتتا وبلىستا ارنايى جاساقتالعان تۇراقتاندىرۋ قورى بار. دەرەك كوزدەرىنەن ءمالىم بولعانىنداي, قازىر تۇراقتاندىرۋ قورىندا 2 مىڭ توننانىڭ ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى جاتىر. بۇگىنگى كۇنى قوردىڭ قويماسىندا 640 توننا كارتوپ, 65 توننا ءسابىز, 130 توننا پياز,160 توننا قىرىققابات, 12 توننا قىزىلشا ساقتاۋلى. سونىمەن بىرگە, ءبىرىنشى سورتتى 220 توننا ۇن, 300 توننا قانت, 50 توننا كۇرىش پەن قاراقۇمىق بار.
ايماقتا گازدىڭ باعاسى كوتەرىلىپ وتىرعان جوق. ەلەكتر قۋاتىنىڭ باعاسى دا بۇرىنعى كۇيىندە. جانار-جاعارماي باعاسى كوتەرىلمەيدى. سونداي-اق, قالىپتاسقان جاعدايعا بايلانىستى ايىرباس پۋنكتتەرىنىڭ جۇمىستارى دا باستى نازاردا ۇستالۋدا.
ساتىبالدى ءساۋىرباي, «ەگەمەن قازاقستان».اقتوبە وبلىسى.
ءومىر قۋاتتى, تىرشىلىك تۇراقتى
باعانىڭ تۇراقتىلىعىن باقىلاۋ ءۇشىن وبلىس اكىمى باقتىقوجا ىزمۇحامبەتوۆ ءوڭىر ورتالىعىنداعى كۇندەلىكتى تۇتىناتىن ازىق-ت ۇلىك تۇرلەرىن ساتۋعا باسىمدىق بەرىلگەن «يدەال», «اتابا» سۋپەرماركەتتەرى مەن «دينا», «كوكتەم» ساۋدا ورتالىقتارىن ارالادى. اكىم ساۋدا ورىندارىنىڭ باسشىلارىمەن, تۇتىنۋشىلارمەن اڭگىمەلەستى, سورەلەردە ساتىلىمعا قويىلعان ءار ازىق-ت ۇلىكتىڭ تۇسىندا باعالارىنىڭ جازىلىپ تۇرۋى كەرەكتىگىن ەسكەرتتى. اتىراۋداعى ساۋدا ورىندارى مەن سۋپەرماركەتتەردەگى ازىق-ت ۇلىك باعالارى كۇن سايىن باقىلانۋدا. ناقتىلاي ايتقاندا, بەيسەنبىدە اتىراۋ قالاسىنىڭ اكىمى سەرىك ايداربەكوۆ, ال كەشە وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى عۇمار دۇيسەمباەۆ ساۋدا ورتالىقتارى مەن سۋپەرماركەتتەردەگى باعانىڭ تۇراقتىلىعىن تەكسەرىپ شىقتى. ازىرگە ساۋدا ورىندارىنداعى ازىق-ت ۇلىك باعالارىندا ايتارلىقتاي وزگەرىس بايقالماعان. وبلىس اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى ۇسىنعان مالىمەتكە قاراعاندا, تەك ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, ءدارىحانالار مەن ۆاليۋتا ايىرباستاۋ نۇكتەلەرىندە, جانار-جاعارماي بەكەتتەرىندە باعا باقىلاۋعا الىنىپ وتىر. «اتىراۋاگروسەرۆيس» سەرىكتەستىگىنىڭ وبلىستىق تۇراقتاندىرۋ قورىنان بوساتىلاتىن كوكونىس ونىمدەرىنە ەڭ تومەن باعانى بەلگىلەگەنىن ايتۋعا بولادى. وسى سەرىكتەستىك جەلتوقسان ايىنان بەرى اتىراۋ قالاسى مەن اۋداندارعا قىرىققابات پەن قىزىلشانى جانە پيازدى 70 تەڭگەدەن, ءسابىزدى 75 تەڭگەدەن, كارتوپتى 81 تەڭگەدەن ساتۋدى ۇيىمداستىرۋدا. اتىراۋ قالاسىندا تۇتىنۋشىلار كوپ تۇتىناتىن ازىق-ت ۇلىك تۇرلەرى 8-9 جەردەگى ساۋدا نۇكتەلەرىندە ارنايى بەلگىلەنگەن باعامەن ساتىلىمعا ءتۇستى. اتىراۋ قالاسىنىڭ اكىمى س.ايداربەكوۆ پەن ەڭ ءىرى ساۋدا ورتالىقتارى باسشىلارى اراسىندا باعانى نەگىزسىز وسىرمەۋ, سونىمەن بىرگە, تۇراقتىلىعىن ساقتاۋدى كوزدەگەن ورتاق مەموراندۋمعا قول قويىلدى. ءوڭىر باسشىلىعىنىڭ ءمالىم ەتۋىنشە, دوللار باعامىنداعى وزگەرىس ازىق-ت ۇلىك باعاسىنا دا, كوممۋنالدىق تولەمدەر تاريفىنە دە اسەر ەتپەيدى. جولداسبەك شوپەعۇل, «ەگەمەن قازاقستان». اتىراۋ وبلىسى
