قازاقستان • 27 قازان، 2021

ەڭ باستىسى – ازاماتتاردىڭ سەنىمى

75 رەت كورسەتىلدى

سوت جانە قۇقىق جۇيەسىندەگى رەفور­ما­لاردىڭ باياۋ جۇرگىزىلۋى ونىڭ ءاردايىم كەيبىر قۇرىلىمدىق وزگەرىستەرمەن شەك­­تەلۋىندە. ولاردىڭ قوعام دامۋىنان قالىپ قويۋى ازاماتتاردىڭ كون­ستي­تۋتسيا­لىق قۇ­قىق­تارىن قورعاۋ مەن ەلدىڭ ەكو­نو­مي­­كالىق دامۋىنا كەرى اسەر ەتتى. ول مەم­­لەكەتتىڭ بەدەلىن ءتۇسىردى. سون­دىق­تان پرەزيدەنت ق.توقاەۆ قۇقىقتىق مەم­لە­كەت­تىڭ ماڭىزدى كريتەريى رەتىندە اشىق جانە ادى­لەتتى قوعام مەن ءتيىمدى مەملەكەت قۇرۋ ماسە­لەسىن كوتەردى.

ادىلەتتى مەملەكەت ورناتۋ حالىقتىڭ الەۋ­مەت­تىك جاعدايىن جاقسارتۋمەن قاتار، بارلىق ازا­ماتتاردىڭ مۇددەسىن بىردەي قورعاۋدى اڭ­عارتادى. قازاقستانداعى سوت-قۇقىقتىق جۇيەسىنىڭ قازىرگى دامۋ دەڭگەيىن تولىققاندى ءتۇسىنۋ ءۇشىن ونى رەفورمالاۋ مەن ەلىمىزدە جۇرگىزىلىپ جاتقان ساياسي مودەرنيزاتسيالاۋ ۇدەرىسى اراسىنداعى بايلانىسقا نازار اۋدارۋ قاجەت. قازاقستان سۋديالارىنىڭ VIII سەزىندە ق.توقاەۆ سوت بيلىگىن ودان ءارى دامىتۋدىڭ يدەو­لو­گياسىن ايقىندادى. وندا سوت قىزمەتىنىڭ زاماناۋي ۇلگىسى ەنگىزىلىپ، ارتىق سوت ۇدەرىستەرىن قىسقارتۋ، زاڭنىڭ ازاماتتار مەن بيزنەستىڭ مۇددەسىنە وراي ءتۇسىندىرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ كوزدەلگەن. ول ءۇشىن دۇرىس جانە ءادىل شەشىم قابىلداۋ كەرەك. بۇل ازاماتتاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋعا نەگىزدەلگەن ءۇش بۋىندى مودەلدى ەنگىزۋدىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولماق. ازاماتتى قىلمىستىق جاۋاپقا نەگىزسىز تارتۋدى جويۋ ماقساتىندا قىلمىستىق پروتسەس­كە قاتىسۋشىلاردى قورعاۋ كۇشەيتىلمەك. ويتكەنى قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن جۇزەگە اسىرۋدا ءار ادام تەك باسقا ادامداردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن ءتيىستى تۇردە تانۋى جانە قۇرمەتتەۋى كەرەك. بۇل – دە­موكرا­تيالىق قوعامنىڭ باستى قاعيدات­تا­رىنىڭ ءبىرى. پرەزيدەنتتىڭ ادام قۇقىعىن قورعاۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارۋى دا تۇسىنىكتى. ول ناقتى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك تۋدىرادى جانە ونىڭ زاماناۋي مودەلىن قالىپتاستىرادى. دەمەك، زاڭ ۇستەمدىگى ورنىقپاسا، ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە كە­پىل­دىك بەرىلمەسە، ەلدىڭ تۇراقتى جانە تابىس­تى دامۋى مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان ادام قۇقى­عىن قورعاۋ جونىندەگى كەشەندى جوس­پار بەكى­تىلىپ، ۇزاق مەرزىمدى ينستيتۋتتىق نەگىز قالىپ­تاس­تى­رىلۋدا.

قۇقىق قورعاۋ قىزمەتىن دايەكتى مودەر­ني­زاتسيالاۋداعى پرەزيدەنتتىڭ ستراتە­گيا­لىق باعىتى ادام قۇقىعىن قورعاۋدى باستى مىندەت رەتىندە ايقىندادى. اكىمشىلىك ادىلەت جۇيەسى سياقتى ينستيتۋتتىڭ قالىپتاسۋى ادىلەتتى مەملەكەت قۇرۋعا اكەلەرى انىق. اكىمشىلىك راسىمدىك-پروتسەستىك كودەكس قاراپايىم ادامداردى قولىندا بيلىگى بار مەملەكەتتىك ورگاندارمەن سوتتاسقاندا قورعاۋدى كوزدەيدى. ەندى شەنەۋ­نىكتەرگە قابىلداعان شەشىمدەرىنىڭ زاڭدىلىعىن وزدەرى نەگىزدەپ دالەلدەۋلەرىنە تۋرا كەلەدى. پروكۋرورلىق قاداعالاۋدىڭ ارتۋى نەگىزسىز شەشىمدەردى ازايتىپ، تەرگەۋ نا­تي­جەلەرىنە قۇقىقتىق باعا بەرۋ تەتىكتەرىن نى­عايتادى. جولداۋدا ازاماتتاردىڭ قۇقىق­تا­رى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن قامتاماسىز ەتۋگە باسىمدىق بەرىلگەن. بۇل قىلمىسپەن كۇرەستى قايتا جاڭعىرتپاق. ءىىو وزىنە ءتان ەمەس بىرقاتار فۋنكتسيادان ارىلىپ، ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلاردىڭ مارتەبەسىنىڭ ارتۋى قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋعا جاعداي جاسايدى. پوليتسيانىڭ سەرۆيستىك مودەلگە بىرتىندەپ كوشۋى جەرگىلىكتى بيلىك ورگاندارىنىڭ پوليتسيامەن تىعىز بايلانىس ورناتۋىنا ءتيىستى العىشارتتار قالىپتاستىرادى. سوندا ءتارتىپ ساقشىلارى حالىقپەن اشىق ديالوگ ورناتادى. قايتا قۇرىلعان اكىمشىلىك پوليتسيا كوميتەتى قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ، قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋ جانە جول قاۋىپسىزدىگىن قامتا­ما­سىز ەتۋگە باسىمدىق بەرمەك.

الاياقتىق، قارجى پيراميدالارى، بالا­لار­عا قارسى جىنىستىق قىلمىستار، ەسىرتكى زاتتارىنىڭ تارالۋىن باقىلاۋعا ەنگىزۋ تەتىگى وڭايلاتىلىپ، ونى ينتەرنەت ارقىلى زاڭسىز جار­نامالاۋ مەن تاراتۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك كۇ­شەيتىلدى. ق.توقاەۆتىڭ وسى ماسەلەلەرگە قار­سى كەشەندى ءىس-شارالار قابىلداپ، ولاردىڭ جولىن كەسىپ، توسقاۋىل قويۋعا باعىتتالعان ناقتى تاپسىرمالارى بويىنشا سوت پروتسەسى تاراپتارىن تاتۋلاستىرۋعا، شارتتى تۇردە بوساتۋعا، شارتتى تۇردە مەرزىمىنەن بۇرىن بوساتۋعا، جازانى نەعۇرلىم جۇمساق تۇرگە اۋىستىرۋعا جانە شارتتى-مەرزىمىنەن بۇرىن بوساتۋعا تىيىم سالىندى. اكىمشىلىك باقىلاۋ مەن ەلەكتروندى باقىلاۋ قۇرالدارىن قولدانۋ كۇشەيتىلمەك. سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەستى ءتيىمدى جۇر­گى­زۋ ءۇشىن ورتا مەرزىمدى كەزەڭدەگى ءىس-قيمىل باعدارلاماسى بەكىتىلىپ، «تۇرمىستىق سىبايلاس جەمقورلىقتى» جويۋعا ەرەكشە كوڭىل اۋدا­رىلۋدا. قىلمىستىق جولمەن الىنعان كىرىس­تەردى زاڭداستىرۋعا قارسى ءىس-قيمىلدار جانە تە­ر­روريزمدى قارجىلاندىرۋ جونىندە زاڭنا­ما­لىق تۇزەتۋلەر ازىرلەنۋدە.

مەملەكەت باسشىسى «جوعارىدا اتالعان شارالاردىڭ ءبارى ساياسي جۇيەنى جانە ادام قۇقى­عىن قورعاۋ ءىسىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان سترا­تە­گيالىق باعدارىمىزدىڭ قۇرامداس بولىگى» دەۋى بەكەر ەمەس. ەندەشە، مەملەكەتتىك ورگان­دار­دىڭ قىزمە­تى­نىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋدىڭ نەگىز­گى كورسەتكىشى – ازاماتتاردىڭ سەنى­مى بولماق.

 

جاپسارباي قۋانىشەۆ،

قوعام قايراتكەرى،
ساياساتتانۋشى

سوڭعى جاڭالىقتار

دجەرۆونتا دەۆيس جەڭىل سالماقتى تاڭدادى

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 17:45

ۇقساس جاڭالىقتار