الەم • 22 قازان، 2021

پاندەميا: ءۇندىستان ءۇشىنشى تولقىنعا دايىن با؟

33 رەت كورسەتىلدى

ءۇندىستان 21 قازان كۇنى COVID-19-عا قارسى ۆاكتسينالاۋ كەزىندە 1 ميلليارد دوزا مەجەدەن اسقانىن جاريالاپ، ونى تاريحي وقيعاعا بالادى. بۇل شارا كوپشىلىكتىڭ ءۇشىنشى تول­قىن تۋرالى قورقىنىشىن جوققا شىعارا الا ما دەگەن سۇراق تۋىندايدى.

ەل ۇكىمەتى تۇرعىندارعا اۋىر سوققان ىندەتتىڭ ەكىنشى تول­قىنى­نان كەيىن بۇل ناتيجە جاعدايدى جاقسارتادى دەپ وتىر. ۆاكتسينا الۋعا رۇقسات ەتىلگەن حالىقتىڭ 75 پايىزىنا ەكپەنىڭ ءبىرىنشى كومپونەنتىن، ال 30 پايىزىنا ەكەۋىن دە سالىپ ۇلگەرگەن.

1 ميللياردتىق مەجەگە 40 اپتادان از ۋاقىت ىشىندە قول جەت­كىزىلگەن. ال ەلدەگى ۆاكتسينانىڭ العاشقى دوزاسى 2021 جىلى 16 قاڭتاردا سالىنا باستاعان. بۇل 1 ميلليارد ۆاكتسينا دوزاسىنىڭ بارلىعى دەرلىك ءۇندىستاندا جا­سال­عانىن ايتا كەتكەن ءجون.

وسىعان بايلانىستى ءۇندىستان­نىڭ قازاقستان رەسپۋبلي­كا­سىنداعى ەلشىسى شۋبدحارشيني تريپاتي پىكىر ءبىلدىردى.

– قازىرگىدەي كۇردەلى كەزەڭگە قارا­ماستان، ءۇندىستان ماڭىزدى مەجەگە از ۋاقىت ىشىندە قول جەتكىز­دى. ەلىمىزدىڭ مۇنداي جەتىس­تىككە جەتۋى تياناقتى جوسپارلاۋدىڭ، جۇزەگە اسىرۋدىڭ، كاسىبي عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەلى بولعانىن كورسەتەدى، – دەدى ءۇندىس­تاننىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى.

ول سونداي-اق ءۇندىستان الەمنىڭ 150-دەن استام ەلىمەن ءوزىنىڭ رەسۋرسىمەن، ءبىلىمى، تاجىريبەسىمەن جانە ءدارى-دارمەكپەن بولىسكەنىن مالىمدەدى.

ەلدىڭ پرەمەر-ءمينيسترى بۇل ناتيجەنى ۇلكەن جەتىستىككە بالاپ، ء«ۇندى عىلىمىنىڭ جەڭىسىنە، 1،3 ميلليارد ءۇندى حالقىنىڭ ىسكەرلىگى مەن ۇجىمدىق رۋحىنا كۋا بولىپ وتىرمىز» دەپ جازدى Twitter پاراقشاسىندا.

ەلدە ىندەتتىڭ ءۇشىنشى تو­لقىنى بەلەڭ الۋى مۇمكىن دەگەن قور­قىنىش ازايا باستادى. ال كوپتەگەن باستاۋىش سىنىپتارىنىڭ وقۋ­شىلارى 2020 جىلدىڭ ناۋرىزىنان باستاپ جابىلعان مەكتەپتەرىنە ورالا باستادى.

Johns Hopkins Bloomberg قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكتەبىندە جۇمىس ىستەيتىن نيۋ-دەليدەگى ەپيدەميولوگ برايان ۆال بۇل وقيعانى ۇلكەن جەتىستىككە تەڭەدى. ونىڭ ويىنشا، ۆيرۋستىڭ جىلدام تارالۋى مەن جوعارى ۆاكتسينالاۋ دەڭگەيىن ەسكەرە وتىرىپ، ىندەتتىڭ ءۇشىنشى تولقىنى ەكىنشىسىمەن تەڭ نەمەسە ودان دا اۋىر بولۋى مۇمكىن دەگەن بولجامداردىڭ ورىندالۋى ەكىتالاي.

ءۇندىستاندا ءىرى ۆاكتسينا ءوندىرۋشى Serum ينستيتۋتى ور­نالاسقانىنا قاراماستان قاڭ­تاردا باستالعان ۆاكتسينالاۋ پروتسەسى باياۋ جۇرگەن. وعان حالىق­تىڭ ەكپە الۋعا نيەتىنىڭ تومەن­دىگى مەن جەتكىزۋ ماسەلەلەرى قوسىل­عان. الايدا «دەلتا» شتامى تارا­عا­ن­نان باستاپ ۆاكتسيناعا دەگەن سۇرانىس كۇرت وسكەن.

ءۇندىستان 18 جاسقا دەيىنگى بالالاردى ۆاكتسينالاۋدى ءالى باستاعان جوق، بۇل ەل حالقىنىڭ 40 پايىزىن قۇرايدى. سونداي-اق تۇرعىندار اراسىندا ىندەتتەن تولىق قورعايتىن ۆاكتسينانىڭ ەكىنشى كومپونەنتىن الۋعا دەگەن ىنتانىڭ ازايا باستاعانى دا ايتىلا باستادى. بيلىك وكىلدەرى دە بۇل ماسەلەدەن حاباردار. سول سەبەپتى ۇكىمەت ايماق باسشىلارىن ۆاكتسينانىڭ ەكىنشى دوزاسىن سالۋدى نازارعا الۋعا شاقىردى. جانە ەكى دوزا اراسىنداعى ۇلكەن ايىرماشىلىقتى جويۋدىڭ جولدارى قاراستىرىلىپ جاتقانى دا حابارلانعان.

ىندەت ورشىگەن تۇستا حالىق ۆاكتسيناعا مۇقتاج بولىپ، ەكپە الۋعا اسىققان، ال تولقىن اياق­تالىپ، جاعداي جاقسارا باس­تاعاندا ادامدار بۇرىنعى ءومىر ىرعاعىنا قايتا ورالىپ، ەكپەنىڭ ەكىنشى بولىگىن الۋدى ۇمىتىپ تا كەتكەن سەكىلدى.

ءۇندىستاندا پاندەميا باستال­عالى بەرى 34 ميلليون ادام ىندەت جۇقتىرعان جانە 450 مىڭنان استامى قايتىس بولعان. تاۋەلسىز ەپيدەميولوگتەر ۆيرۋستىڭ تارالۋى مەن ءولىم-ءجىتىمنىڭ ناقتى سانى رەسمي ستاتيستيكادان الدە­قايدا جوعارى بولۋى مۇمكىن دەپ ەسەپتەيدى.

دەگەنمەن ءۇندىستان از ۋاقىتتا جەتكەن، ياعني جوعارىدا اتالعان ناتيجەنى جاقسىلىققا بالاپ، ىندەتتىڭ تارالۋىن ازايتادى دەپ ۇمىتتەنىپ وتىر.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

اماناتقا ادالدىق

ادەبيەت • كەشە

ديلليان ۋايت قاھارىنا ءمىندى

كاسىپقوي بوكس • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار