ەكونوميكا • 21 قازان، 2021

ايەلدەر كاسىپكەرلىگى قولداۋ تاۋىپ جاتىر

87 رەت كورسەتىلدى

قازاقستاننىڭ كاسىپكەرلىك كەڭىستىگىندە ايەل ازاماتتار دا بەلسەندى. ايەلدەر اشقان قانشاما بيزنەس كوپشىلىك تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ، اۋديتورياسىن كەڭەيتە تۇسۋدە.

McKinsey زەرتتەۋىنشە، ايەل­دەردىڭ ەكونوميكاعا ەرلەرمەن تەڭ دارەجەدە ارالاسۋى 2025 جىلعا تامان الەمدىك ىشكى جالپى ونىمگە ء(ىجو) 28 ترلن دوللار قوسىپ، 11-26 پايىز دەڭگەيىنە جەتۋى مۇمكىن. مۇنداي جاعدايدا شىعىس ەۋروپا، ورتالىق ازيا، تاياۋ شىعىس جانە سولتۇستىك افريكا ەلدەرىندە ءىجو 9 پايىزعا ءوسىم كورسەتۋى مۇمكىن ەكەن.

قازاقستاندىق ايەل كاسىپكەر­لەردى ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى ءجيى قولدايدى. جىل سايىن 1 مىڭنان استام ايەل وسى بانكتەن قارجىلاي قولداۋ تابادى.

«گەندەرلىك تەڭدىك – قازاق­ستاننىڭ الەۋمەتتىك عانا ەمەس، ەكونوميكالىق ومىرىندە دە وزەكتى ءۇردىس. ايەلدەردىڭ ەكونوميكاعا بەلسەندى ارالاسۋى ەلدىڭ دۇرىس دامۋ جولىندا كەلە جاتقانىن، ءار ادامعا تەڭ مۇمكىندىك بەرى­لەتىنىن كورسەتەدى. قازىرگى كەزدە قازاقستاننىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەسىندەگى ايەلدەر كاسىپ­كەرلىگىنىڭ ۇلەسى 43 پايىزدى قۇرايدى» دەلىنگەن بانك حابارلاماسىندا.

ستاتيستيكا بويىنشا، قازاق­ستاندىق ايەلدەر نەسيە تولەمىن كەشىكتىرمەۋ بويىنشا دا وتە مۇقيات. ەلىمىزدە كەرىسىنشە، ەر­لەر قاۋىمى نەسيە تولەمىنە جاۋاپ­سىز قارايتىن كورىنەدى. قازىر­گى ۋاقىتتا ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى ايەلدەر بيز­نەسىن ورىستەتۋ ماقساتىندا ميكرو­قارجى ۇيىمدارى مەن جەرگىلىكتى بانكتەرگە ماقساتتى نەسيە بەرىپ وتىر. قازىرگە دەيىن 86،5 ملن دوللار قارجى بولىنگەن. ارينە، بۇل از رەسۋرس ەمەس.

– بانك ستراتەگياسى بويىن­شا ءبىز «ايەلدەر – بيزنەستە» باع­دارلاماسى اياسىندا قازاقستان­دىق ايەل كاسىپكەرلەرگە قولداۋ كور­سەتەمىز. قازىرگى تاڭدا 300-دەن استام ايەل باسشىلىق ەتە­تىن كومپانيالارمەن بىرىگىپ كونسۋل­تاتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىردىق. سونداي-اق ءبىز جىل سا­يىن 1 مىڭعا جۋىق كاسىپكەر ايەل­دەر مەن باسشى ايەلدەردى ءتۇر­لى وقۋ باعدارلامالارىنا، ترە­نينگ­تەرگە قاتىستىرامىز، – دەيدى بانكتىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ باعدارلاماسى بويىنشا مەنەدجەرى الما قاسىموۆا.

بانكتىڭ قارجىلىق ەمەس قول­داۋ قۇرالدارى قاتارىندا – ايەل كاسىپكەرلەردىڭ كاسىبي ساراپ­تاماعا، بيزنەس-كوۋچينگ، وقۋ باعدارلامالارى مەن تالىم­گەر­لىككە قولجەتىمدىلىگىن قامتاما­سىز ەتۋ بار. بىلتىر جاعادان ال­عان پاندەمياعا قاراماستان تالىمگەرلىك باعدارلاماسىنا قاتىسقان 50 ايەل فرانشيزا ساتقان، جاڭا نارىقتارعا شىق­قان جانە جاڭا ونىمدەر وندىرە باستاعان. ءبىر قىزىعى، 2020 جىلى پاندەميا قىسپاققا العان كەزدە ەرلەرگە قاراعاندا ايەل ازاماتتار جۇمىس ىستەيتىن جانە باسقاراتىن بيزنەس ۇيىمدارى كوپ زارداپ شەككەن. ايەلدەر كاسىپورىندارىنىڭ 75 پايىزىندا تابىس تومەندەپ كەتسە، ەرلەر تاراپىندا مۇنداي تەرىس كورسەتكىش 60 پايىزبەن شەكتەلەدى. سونداي-اق ايەلدەر شوب-ىندا ورتا ەسەپپەن 12-دەن 9-عا دەيىن جۇمىس ورىندارىنىڭ سانى قىسقارعان.

– زەرتتەۋ كورسەتىپ وتىر­عان­داي، وتباسىلىق بيزنەس جۇر­گىزىپ وتىرعان جەتەكشىلەردىڭ بۇل كاسىبىن ۇرپاعىنا تاستاپ كەتۋ­گە قاتىستى جوسپارى جوق. وت­باسى­لىق كومپانيالاردىڭ تەك 30 پايىزى عانا كاسىبىن كەلەر ۇر­پاققا قالدىرۋدى ساتىمەن جۇ­زەگە اسىرا العان. وتباسىلىق كوم­پانيالاردىڭ الدىندا تۇرعان باستى مىندەت – يننوۆاتسيا مەن تسيفر­لاندىرۋدى توعىستىرا وتى­رىپ قاجەتتى داعدىلار مەن مۇم­كىندىكتەرگە قول جەتكىزۋ، – دەيدى الما قاسىموۆا.

قازىرگە دەيىن بانك ايەلدەردىڭ ەكونوميكالىق مۇمكىندىگىن كە­ڭەيتۋ ءۇشىن 1،5 ملرد ەۋرو ينۆەس­­تيتسيا قۇيعان. بانك پايدا بول­عا­لى بەرى گەندەرلىك تەڭدىك پەن ينكل­يۋ­زيانى العا جىلجىتۋ ماق­ساتىندا 350-دەن استام جوبا جۇ­مىس ىستەپ كەلە جاتىر ەكەن. وسى­عان دەيىن ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى اسەت ەرعاليەۆ تە ايەل­دەر كاسىپكەرلىگىن دامىتۋعا قاتىس­تى ەل اۋماعىندا 17 ورتالىق قۇرىلاتىنىن مالىمدەگەن ەدى.

ء«ار وڭىردەن ءبىر ورتالىق اشىلىپ، ولار ايەلدەر كاسىپكەرلىگىن دامىتۋ بويىنشا جۇمىس ىستەي باستايدى. ورتالىقتىڭ باستى مىندەتى – ايەلدەرگە اقپاراتتىق جانە كونسۋلتاتيۆتىك قولداۋ ءبىلدىرۋ. ورتالىقتار مينيستر­لىك، «اتامەكەن» ۇكپ پەن پرە­زيدەنت جانىنداعى وتباسى­لىق-دەموگرافيالىق ساياسات جانە ايەلدەر ىستەرى جونىندەگى ۇلت­تىق كوميسسيانىڭ كەلىسىمى نەگى­زىندە قۇرىلادى» دەگەن ەدى. بۇدان سوڭ مەملەكەتتىڭ دە ايەل كاسىپكەرلەردى قولداۋعا قاتىستى جوبالارى كوبەيە تۇسەر دەگەن ءۇمىت بار. قازىرگى كەزدە مەملەكەتتەن قولداۋ الىپ وتىرعان ايەل كاسىپكەرلەر ۇلەسى 32 پايىز مولشەرىندە ەكەن. قولداۋ دەگەندە بانك نەسيەسى مەن گرانتتار تۋرالى ايتىپ وتىرمىز. ارينە، بۇدان وزگە وقىتۋ، ۇيرەتۋ سەكىلدى قارجىلىق ەمەس قولداۋ تۇرلەرى دە بار. جوعارىدا ايتىپ وتىرعان ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىمەن ۇكىمەت تىعىز جۇمىس ىستەيدى. قازىرگە دەيىن ەكى جاقتى كەلىسىم نەگىزىندە ايەلدەر باسشىلىق ەتەتىن 300 كاسىپورىن جەرگىلىكتى كونسۋلتانتتاردان ءتيىستى كەڭەس الىپ، ولارعا جالپى سوماسى 35،4 ملرد تەڭگە بولاتىن 21،8 مىڭ نەسيە بەرىلگەن.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

مەركەل قىزمەتىنەن كەتتى

ساياسات • بۇگىن، 17:30

ساراپشى گولوۆكيندى قاتتى سىناپ تاستادى

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 16:15

دوللار قىمباتتاپ بارادى

قارجى • بۇگىن، 11:20

ۇقساس جاڭالىقتار