McKinsey زەرتتەۋىنشە, ايەلدەردىڭ ەكونوميكاعا ەرلەرمەن تەڭ دارەجەدە ارالاسۋى 2025 جىلعا تامان الەمدىك ىشكى جالپى ونىمگە ء(ىجو) 28 ترلن دوللار قوسىپ, 11-26 پايىز دەڭگەيىنە جەتۋى مۇمكىن. مۇنداي جاعدايدا شىعىس ەۋروپا, ورتالىق ازيا, تاياۋ شىعىس جانە سولتۇستىك افريكا ەلدەرىندە ءىجو 9 پايىزعا ءوسىم كورسەتۋى مۇمكىن ەكەن.
قازاقستاندىق ايەل كاسىپكەرلەردى ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى ءجيى قولدايدى. جىل سايىن 1 مىڭنان استام ايەل وسى بانكتەن قارجىلاي قولداۋ تابادى.
«گەندەرلىك تەڭدىك – قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك عانا ەمەس, ەكونوميكالىق ومىرىندە دە وزەكتى ءۇردىس. ايەلدەردىڭ ەكونوميكاعا بەلسەندى ارالاسۋى ەلدىڭ دۇرىس دامۋ جولىندا كەلە جاتقانىن, ءار ادامعا تەڭ مۇمكىندىك بەرىلەتىنىن كورسەتەدى. قازىرگى كەزدە قازاقستاننىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەسىندەگى ايەلدەر كاسىپكەرلىگىنىڭ ۇلەسى 43 پايىزدى قۇرايدى» دەلىنگەن بانك حابارلاماسىندا.
ستاتيستيكا بويىنشا, قازاقستاندىق ايەلدەر نەسيە تولەمىن كەشىكتىرمەۋ بويىنشا دا وتە مۇقيات. ەلىمىزدە كەرىسىنشە, ەرلەر قاۋىمى نەسيە تولەمىنە جاۋاپسىز قارايتىن كورىنەدى. قازىرگى ۋاقىتتا ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى ايەلدەر بيزنەسىن ورىستەتۋ ماقساتىندا ميكروقارجى ۇيىمدارى مەن جەرگىلىكتى بانكتەرگە ماقساتتى نەسيە بەرىپ وتىر. قازىرگە دەيىن 86,5 ملن دوللار قارجى بولىنگەن. ارينە, بۇل از رەسۋرس ەمەس.
– بانك ستراتەگياسى بويىنشا ءبىز «ايەلدەر – بيزنەستە» باعدارلاماسى اياسىندا قازاقستاندىق ايەل كاسىپكەرلەرگە قولداۋ كورسەتەمىز. قازىرگى تاڭدا 300-دەن استام ايەل باسشىلىق ەتەتىن كومپانيالارمەن بىرىگىپ كونسۋلتاتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىردىق. سونداي-اق ءبىز جىل سايىن 1 مىڭعا جۋىق كاسىپكەر ايەلدەر مەن باسشى ايەلدەردى ءتۇرلى وقۋ باعدارلامالارىنا, ترەنينگتەرگە قاتىستىرامىز, – دەيدى بانكتىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ باعدارلاماسى بويىنشا مەنەدجەرى الما قاسىموۆا.
بانكتىڭ قارجىلىق ەمەس قولداۋ قۇرالدارى قاتارىندا – ايەل كاسىپكەرلەردىڭ كاسىبي ساراپتاماعا, بيزنەس-كوۋچينگ, وقۋ باعدارلامالارى مەن تالىمگەرلىككە قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ بار. بىلتىر جاعادان العان پاندەمياعا قاراماستان تالىمگەرلىك باعدارلاماسىنا قاتىسقان 50 ايەل فرانشيزا ساتقان, جاڭا نارىقتارعا شىققان جانە جاڭا ونىمدەر وندىرە باستاعان. ءبىر قىزىعى, 2020 جىلى پاندەميا قىسپاققا العان كەزدە ەرلەرگە قاراعاندا ايەل ازاماتتار جۇمىس ىستەيتىن جانە باسقاراتىن بيزنەس ۇيىمدارى كوپ زارداپ شەككەن. ايەلدەر كاسىپورىندارىنىڭ 75 پايىزىندا تابىس تومەندەپ كەتسە, ەرلەر تاراپىندا مۇنداي تەرىس كورسەتكىش 60 پايىزبەن شەكتەلەدى. سونداي-اق ايەلدەر شوب-ىندا ورتا ەسەپپەن 12-دەن 9-عا دەيىن جۇمىس ورىندارىنىڭ سانى قىسقارعان.
– زەرتتەۋ كورسەتىپ وتىرعانداي, وتباسىلىق بيزنەس جۇرگىزىپ وتىرعان جەتەكشىلەردىڭ بۇل كاسىبىن ۇرپاعىنا تاستاپ كەتۋگە قاتىستى جوسپارى جوق. وتباسىلىق كومپانيالاردىڭ تەك 30 پايىزى عانا كاسىبىن كەلەر ۇرپاققا قالدىرۋدى ساتىمەن جۇزەگە اسىرا العان. وتباسىلىق كومپانيالاردىڭ الدىندا تۇرعان باستى مىندەت – يننوۆاتسيا مەن تسيفرلاندىرۋدى توعىستىرا وتىرىپ قاجەتتى داعدىلار مەن مۇمكىندىكتەرگە قول جەتكىزۋ, – دەيدى الما قاسىموۆا.
قازىرگە دەيىن بانك ايەلدەردىڭ ەكونوميكالىق مۇمكىندىگىن كەڭەيتۋ ءۇشىن 1,5 ملرد ەۋرو ينۆەستيتسيا قۇيعان. بانك پايدا بولعالى بەرى گەندەرلىك تەڭدىك پەن ينكليۋزيانى العا جىلجىتۋ ماقساتىندا 350-دەن استام جوبا جۇمىس ىستەپ كەلە جاتىر ەكەن. وسىعان دەيىن ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى اسەت ەرعاليەۆ تە ايەلدەر كاسىپكەرلىگىن دامىتۋعا قاتىستى ەل اۋماعىندا 17 ورتالىق قۇرىلاتىنىن مالىمدەگەن ەدى.
ء«ار وڭىردەن ءبىر ورتالىق اشىلىپ, ولار ايەلدەر كاسىپكەرلىگىن دامىتۋ بويىنشا جۇمىس ىستەي باستايدى. ورتالىقتىڭ باستى مىندەتى – ايەلدەرگە اقپاراتتىق جانە كونسۋلتاتيۆتىك قولداۋ ءبىلدىرۋ. ورتالىقتار مينيسترلىك, «اتامەكەن» ۇكپ پەن پرەزيدەنت جانىنداعى وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جانە ايەلدەر ىستەرى جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ كەلىسىمى نەگىزىندە قۇرىلادى» دەگەن ەدى. بۇدان سوڭ مەملەكەتتىڭ دە ايەل كاسىپكەرلەردى قولداۋعا قاتىستى جوبالارى كوبەيە تۇسەر دەگەن ءۇمىت بار. قازىرگى كەزدە مەملەكەتتەن قولداۋ الىپ وتىرعان ايەل كاسىپكەرلەر ۇلەسى 32 پايىز مولشەرىندە ەكەن. قولداۋ دەگەندە بانك نەسيەسى مەن گرانتتار تۋرالى ايتىپ وتىرمىز. ارينە, بۇدان وزگە وقىتۋ, ۇيرەتۋ سەكىلدى قارجىلىق ەمەس قولداۋ تۇرلەرى دە بار. جوعارىدا ايتىپ وتىرعان ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىمەن ۇكىمەت تىعىز جۇمىس ىستەيدى. قازىرگە دەيىن ەكى جاقتى كەلىسىم نەگىزىندە ايەلدەر باسشىلىق ەتەتىن 300 كاسىپورىن جەرگىلىكتى كونسۋلتانتتاردان ءتيىستى كەڭەس الىپ, ولارعا جالپى سوماسى 35,4 ملرد تەڭگە بولاتىن 21,8 مىڭ نەسيە بەرىلگەن.
