قوعام • 20 قازان، 2021

اقتوبەگە «جەتى ويىنشىق» كەلدى

55 رەت كورسەتىلدى

مەكتەپ جاسىنا جەتە قويماعان بۇلدىرشىندەردىڭ وي-ءورىسىنىڭ دامۋى مەن ۇلتتىق تانىم-تۇسىنىگىنىڭ كەڭەيۋىنە ىقپال ەتەتىن «جەتى ويىنشىق» جوباسىنىڭ العاشقى ويىنشىقتارى وڭىردەگى 40 بالاباقشاعا جەتتى.

ەراسىل ساكەن ۇلىنىڭ اۆتورلىق باع­دارلاماسىمەن قولعا الىنعان وسى جو­بانى ءبىلىم جانە عىلىم مينيس­تر­لىگى بالاباقشالارعا وقۋ-ادىس­تە­مە­لىك قۇرال رەتىندە پاي­دالانۋعا رۇق­سات بەردى. اقتو­بەدەگى شىعار­ما­شى­لىق اكادەمياسىن­دا وتكەن ۇلتتىق ويىنشىقتاردىڭ كورمەسىندە «جەتى ويىنشىق» توپتامالارى تانىستىرىلدى. جەتى باعىتتى قامتىعان ويىن­شىق­تارعا سيقىرلى ساندار ايماعى («زياتكەر»)، ومىرلىك داعدىلاردى قالىپتاستىرۋ (« ۇلى دالا ۇلانى»)، سەن­سوموتورلىق ايماق («زەردەلى ۇر­پاق»)، شىعارماشىلىقتى دامىتۋ (« ۇلى دالا سازى»)، جاراتىلىستانۋ («عاجايىپتار الەمى»)، ءتىل دامىتۋ ء(«تىل – قازىنا»)، تۋعان جەر تاريحى، ەتنومادەنيەت (« ۇلى دالا ۇلاعاتى») توپتامالارى كىرەدى. مۇندا قورشاعان ورتانىڭ ەلەمەنتتەرى ويىنشىقتار تىلىمەن ءتۇسىندىرىلىپ، بالانىڭ تانىم كوكجيەگىنىڭ ارتۋىنا ىقپال ەتىپ قانا قويماي، كوماندادا جۇمىس ىستەي بىلۋگە ۇيرەتەدى. ماسەلەن، قۇراستىرمالى كيىز ءۇي، شارشى تاقتايداعى ءتورت ت ۇلىكتەر جارىسى، ويۋلار بەينەسىندەگى ءتۇرلى موزايكا، قۇراستىرمالى دومبىرا، قوبىز، جەتىگەن، سازسىرناي قۇر ويىنشىق قانا ەمەس، الۋان ءتۇرلى اۋەندەر شىعاراتىن كادىمگى اسپاپتار. تەك كولەمى كىشكەنتاي ءارى ءسابيدىڭ تانىم-تۇسىنىگىنە ساي جاسالعان.

ۇلتتىق ويىنشىق جوباسى اۆتور­لا­رىنىڭ ءبىرى، ل.ن.گۋميلەۆ اتىن­دا­عى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەر­سي­تەتىنىڭ پروفەسسورى، پەداگوگيكا عى­لىم­­دارىنىڭ كانديداتى فاتيما جۇما­بەكوۆا مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم مەكە­مەلەرىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» بولمەلەرىن جابدىقتايتىن «جەتى ويىنشىق» توپتامالارىنىڭ ماعى­نا­لىق رولىنە توقتالدى. عالىم ۇلت­تىق ويىنشىقتارعا «رۋحاني جاڭ­عىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ باسەكەگە قابى­لەت­تىلىك، پراگماتيزم، ۇلتتىق بىرە­­گەيلىكتى ساقتاۋ، ءبىلىمنىڭ سالتانات قۇ­ر­ۋى، قازاقستاننىڭ رەۆوليۋتسيالىق ەمەس، ەۆوليۋتسيالىق دامۋى جانە سانا­نىڭ اشىقتىعى يدەيالارىنىڭ ىشكى ماز­مۇندارىن ەنگىزۋگە تىرىسقانىن ايتتى. ماقسات – ساناسى كەمەل، زامان وزگەرىستەرىن قابىلداي بىلەتىن، ۇلتتىق رۋحى جوعارى تۇلعا قالىپتاستىرۋ. ويناي وتىرىپ، ويلاۋ ءبىلۋ داعدىسىن بۇلدىرشىندەر ساناسىنا قالاي ءسىڭىرۋ كەرەك دەگەن سۇراققا ف.جۇمابەكوۆا: «ىزدەنىس قابىلەتى جوعارى، جاڭاشا ويلاي بىلەتىن پەداگوگ سىني تۇرعىدان ويلاپ، دەربەس شەشىم قابىلداي الاتىن، ەڭبەكقور، جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى، شىعارماشىلىق قابىلەتكە يە، ۇلتتىق سانا-سەزىمى جوعارى تۇل­عا­نى قالىپتاستىرا الادى. ءححى عا­سىر­دىڭ تولىق ازاماتى – پراگماتيك، باسەكەگە قابىلەتتى، ءوز بولاشاعىن جوس­­پارلاي بىلەتىن، ىسىراپشىلدىق پەن مەنمەنشىلدىكتەن ادا، ۇلتتىق بىرە­گەيلىگىن ساقتاعان، ءبىلىمدى باس­تى قۇندىلىققا اينالدىرعان سانا­لى ازامات. وسى تۇلعانىڭ ءسابي شاقتان باستاپ قالىپتاسۋىنا مەكتەپكە دە­يىن­گى ءبىلىم مەكەمەلەرىنىڭ ءرولى وتە زور. وسى جاعىنان العاندا، ۇلتتىق ويىنشىقتار جيىنتىعى ءسابيدىڭ تۇل­عا­لىق تۇرعىدان قالىپتاسىپ، ۇس­ت­ا­نىمىنىڭ ورنىعۋىنا، ومىرگە بەيىم­دەلۋىنە، جاعدايعا قاراي ارەكەت ەتە بىلۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى»، دەپ جا­ۋاپ بەردى. عالىم-پەداگوگ تۇلعا قا­لىپ­تاس­تى­رۋداعى جاقسى ناتيجەنى بىرەر جىلدان سوڭ بايقاۋعا بولاتىنىن اتاپ ءوتتى.

وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى جولداس باتىرحان وسىدان ءبىر جارىم اي بۇرىن اقتوبە قالاسىنىڭ مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەرىنە العاش كەلىپ تۇسكەن «جەتى ويىنشىقتىڭ» قۇرامىنداعى تۇيە مەن جىلقىنى كورگەن بالاباقشا بۇلدىرشىندەرىنىڭ ەكى ت ۇلىكتى ايىرا الماعانىن جەتكىزدى. «تۇرمىس-تىرشىلىگى مالمەن بايلانىستى اتا-بابالارىمىزدىڭ ءومىرىن تۇسىندىرگەندە تۇيە مەن جىلقى، قوي مەن قوزى بەينەسىندەگى بوياۋى قانىق اعاش ويىنشىقتاردىڭ پايداسى زور» دەي كەلە، «الەمدىك ترەندتەگى مونتەسسوري ويىنشىقتارىنىڭ كەيبىر تا­نىمدىق ەلەمەنتتەرى وسى «جەتى ويىن­شىقتىڭ» قۇرامىندا بار ەكەن­دىگىن جەتكىزدى. سونداي-اق تابيعي تازا ونىمنەن جاسالعان دۇنيەلەردىڭ ين­ك­ليۋ­زيۆتى ءبىلىم بەرۋگە دە كومەگى زور ەكەن­دىگىن جەتكىزدى.

اقتوبە قالاسىنداعى ءبىلىم الۋعا ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار بالالارعا ارنالعان بالاباقشانىڭ قازاق ءتىلى ءپانى مۇعالىمى نازگۇل تۇرمۇحامبەتوۆا «جەتى ويىنشىقتىڭ» دامۋى تەجەلگەن بۇلدىرشىندەرگە جاعىمدى اسەر ەتكەنىن حابارلادى. سونىڭ ىشىندە «كەرەمەت» دومبىراسى پسيحيكالىق دامۋى بۇزىلعان بالالاردىڭ جۇيكەسىن تىنىشتاندىرسا، «ماعىنالى ويۋلار» بالانىڭ ەستە ساقتاۋ قابىلەتىن دامىتقان. سونىڭ ىشىندە الۋان ءتۇرلى قۇراس­تىرمالى ويۋلار تىرەك-قيمىل جۇيە­سىندە كىناراتى بار بالالارعا جاق­سى اسەر ەتتى.

جوبا اۆتورى ەراسىل ساكەن ۇلى بىلىك­تى پەداگوگ عالىمدارمەن قاتار بالا­باقشا تاربيەشىلەرىنىڭ دە ويىن­شىق جوباسىنا قاتىسقانىن مالىم­دەدى. تۇپكى ناتيجە – ترانس­فور­ما­تسيا­لانعان قوعامعا بالانى ەرتە جاستان دايىنداي وتىرىپ، مەملەكەتشىل جانە ۇلتتىق ۇستانىمى بيىك ازامات قالىپتاستىرۋ.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

حاتتوننىڭ ۇلى اتتيلانى اتىنان ءتۇسىردى

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 10:35

جەكپە-جەكسىز وتكەن العاشقى جىل

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 09:08

«دينامودان» جەڭىلدى

حوككەي • بۇگىن، 07:34

كرەاتيۆتى كىتاپ دۇكەنى

ايماقتار • بۇگىن، 07:33

جانبوتا جاراپ تۇر

سپورت • بۇگىن، 07:27

اقىن تۇتىنعان كەسە

تاريح • بۇگىن، 07:24

ۇلى جامبىل مۇراسى ۇلىقتالدى

رۋحانيات • بۇگىن، 00:33

ۇقساس جاڭالىقتار