قارجى • 18 قازان، 2021

تۇتىنۋ قارىزدارىنىڭ تاۋەكەلى ارتۋدا

1840 رەت كورسەتىلدى

اي ساناپ حالىقتىڭ بانككە قارىزى ۇلعايىپ كەلەدى. تۋراسىن ايتقاندا – تۇتىنۋشىلىق نەسيە كولەمى ارتقان. 8 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تۇتىنۋشىلىق قارىزدار 2020 جىلمەن سالىستىرعاندا 23،8 پايىزعا، ياعني 5،4 ترلن تەڭگەگە دەيىن كوبەيىپتى. 

ەرەكشە قارقىنمەن كوبەيگەن نەسيە ۇلەسى ىشكى جالپى ءونىم ء(ىجو) مەن حالىق تابىسىنىڭ نومينالدى وسىمىنەن ەداۋىر اسىپ تۇسكەن. «بۇل تۇتىنۋشىلىق كرەديت بەرۋ نارىعىنداعى تاۋەكەلدەردىڭ ارتۋىن راستايدى» دەيدى قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنت­تىگى. ولاردىڭ حابارلاۋىن­شا، ەلدەگى ەكونوميكالىق ءوسۋ­دىڭ قالپىنا كەلۋى اياسىندا تۇتىنۋ­شى­لىق سۇرانىستىڭ ارتۋى، تۇ­تىنۋ­شىلىق قارىزدار بويىن­شا ورتاشا مولشەرلەمەنىڭ تومەن­دەۋى، سونداي-اق بانكتەردىڭ سكو­رينگ­تىك مودەلدەرىن جەتىلدىرۋ جانە تاۋەكەلدەردى جاقسى بولجاۋ مۇم­كىندىگى تۇتىنۋشىلىق نەسيە كولەمى­نىڭ وسۋىنە اسەرىن تيگىزگەن. ءوز كەزەگىندە بانكتەردىڭ ونلاين-سەرۆيستەردى دامىتۋعا باسا كوڭىل بولە باستاۋى دا – حالىقتىڭ نەسيەگە دەگەن ىقىلاسىن ارتتىرعان بىرەگەي سەبەپ.

جەكە تۇلعالارعا نەسيە بەرۋ تۇر­عىسىنان Kaspi Bank-ءتىڭ ۇلەسى جوعارى – 33،9 پايىز. ەكىنشى ورىن­عا 24،1 پايىزبەن «قازاقستان حالىق بانكى» ورنالاسسا، ودان كەيىن 7،9 جانە 7،8 پايىزبەن «سبەر­بانك» جانە «ەۋرازيالىق بانك» تۇر. دەرەككە قاراساق، جىل باسىنان بەرى ۇسىنىلعان تۇتىنۋ­شىلىق قارىزداردىڭ 88 پايىزىن ءۇش بانك – Kaspi Bank، «قازاقستان حالىق بانكى» جانە «سبەربانك» بەرگەن. ال قارىز الۋشىلاردىڭ 72 پايىزىندا كرەديتتەر بويىنشا بەرەشەك بورىشىنىڭ ورتاشا سوماسى 339،2 مىڭ تەڭگە بولاتىن، 1 ملن تەڭگەگە دەيىنگى سومادا قارىزى بار. تۇتىنۋشىلىق كرەديت­تەر بويىنشا قارىز الۋشى­لار­دىڭ نەگىزگى ۇلەسى ەلىمىزدىڭ ءىرى قالالارى – الماتىدا (24،1 پايىز)، نۇر-سۇلتاندا (9 پا­يىز) جانە شىمكەنتتە (7 پايىز) شوعىرلانعان.

«بانكتەردىڭ كەپىلسىز تۇتىنۋ­شىلىق قارىزدارى بويىنشا 1 ملن تەڭگەگە دەيىنگى سوماداعى كرەديتتەر بويىنشا اي سايىنعى تولەمنىڭ ورتاشا سوماسى – 28،3 مىڭ تەڭگە. تۇتىنۋشىلىق قارىزداردىڭ ساپاسى وڭ سەرپىندى كورسەتىپ وتىر. 90 كۇننەن استام مەرزىمى وتكەن بەرەشەكتىڭ دەڭگەيى 2020 جىلدىڭ قورىتىندىسى بو­يىنشا 6،8 پايىزدان تومەندەپ، 2021 جىلعى 1 قىركۇيەكتە 5،3 پا­يىزدى قۇرادى. تۇتىنۋشىلىق كرەديت بەرۋ تاۋەكەلدەرىن شەكتەۋ ءۇشىن بانكتەردىڭ قارىز الۋشىنىڭ بورىش جۇكتەمەسىنىڭ كوەففيتسيەنتىن ەسەپتەۋ مىندەتى بەلگىلەنگەن. ياعني بانكتەر قارىز بەرۋ كەزىندە قارىز الۋشىنىڭ مەرزىمى وتكەن تولەمدەر سوماسىن قوسا العاندا، بارلىق وتەلمەگەن قارىزدار بويىنشا بارلىق تولەم­دەرى ونىڭ ورتاشا ايلىق كىرىسىنىڭ 50 پايىزىنان اسپاۋعا ءتيىس ەكەنىن ەسكەرۋى ءتيىس» دەلىنگەن اگەنتتىك حابارلاماسىندا.

بۇعان دەيىن اگەنتتىك تۇتىنۋ­شى­لىق كرەديت بەرۋ تاۋەكەلدەرىن باقى­لاۋ ءۇشىن شارالار قابىل­داعان بولاتىن. بارلىق كەپىلسىز تۇ­تىنۋ­شى­لىق قارىزدار بويىن­شا اقى تولەۋ مەرزىمىن 90 كۇنگە كە­شىك­تىرگەننەن كەيىن تۇراقسىزدىق ايىبى مەن كوميسسيانى ەسەپ­تەۋگە تىيىم سالىندى. بۇل رەتتە تو­لەمگە قابىلەتسىز تۇلعالارعا قارىز بەرۋدىڭ الدىن الۋ ماقسا­تىندا تابىسى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس مولشەرىنەن اسپايتىن ازاماتتارعا قارىز بەرۋگە تىيىم سالىنعان. بانكتەر جاپپاي تۇتىنۋشىلىق نەسيە بەرۋدەن تارتىنۋى ءۇشىن بانكتەردىڭ وسىنداي كرەديتتەر بويىنشا جەكە كاپيتالىنىڭ جەتكىلىكتىلىگىنە (150 پايىزدان باستاپ 300 پايىزعا دەيىن) دەگەن تالاپتار دا ەكى ەسە ۇلعايعان.

سونىمەن قاتار پروبلەمالىق بەرەشەكتىڭ وسىمىنە جول بەرمەس ءۇشىن 2021 جىلدىڭ 9 ساۋىرىنەن باستاپ قارىز الۋشىعا كرەديتتىك بيۋرو جۇيەسىندە «وڭالتىلعان» مارتەبەسىنىڭ تاعايىندالۋىن كوزدەيتىن وڭالتۋ تەتىگى ەنگىزىلگەن ەدى. قازىرگى ۋاقىتتا 1،9 ملن ازامات «وڭالتىلعان» مارتەبەسىنە يە. وسى ورايدا اگەنتتىك وكىلدەرى ازاماتتاردىڭ قارىزدار بويىنشا بورىش جۇكتەمەسىنىڭ ءوسىمىن شەكتەۋ ءۇشىن كەپىلدى بانكتىك قارىزدار بويىنشا جىلدىق ءتيىمدى سىياقى مولشەرلەمەلەرىنىڭ شەكتى ولشەم­دەرى 16 پايىزدىق تارماققا دەيىن (56 پايىزدان باستاپ 40 پايىزعا دەيىن) ازايتىلعانىن ايتادى. كەپىلسىز بانكتىك قارىزدار بويىنشا 56 پايىز دەڭگەيىندە ساقتال­ماق. سونىمەن بىرگە يپوتەكالىق تۇرعىن ءۇي قارىزدارى بويىنشا 31 پايىزدىق تارماققا (56 پا­يىزدان باستاپ 25 پايىزعا دەيىن) تومەندەتىلگەن.

قازىرگى كەزدە اگەنتتىك ۇلتتىق بانكپەن بىرلەسىپ، بورىش جۇك­تەمەسى كوەففيتسيەنتىن، جىلدىق ءتيىمدى سىياقى مولشەرلەمەسىن جانە كەپىلسىز تۇتىنۋشىلىق قا­رىزدار بويىنشا كاپيتالدى ەسەپ­تەۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋدى قام­تيتىن تۇتىنۋشىلىق كرەديت بەرۋ­دەگى تاۋەكەلدەردى ۇستاپ تۇرۋ بو­يىن­شا قوسىمشا شارالاردى پىسىقتاپ جاتىر.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار