الەم • 18 قازان، 2021

باسقا باسىلىمدارعا شولۋ

86 رەت كورسەتىلدى

اۋعان قىزدارى مەكتەپكە بارمايدى

 

اۋعانستان سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ مىن­دەتىن اتقارۋشى جاقسى قارىم-قاتىناس ورناتۋعا نيەتىن بىلدىرگەنىمەن، اۋعانستان قىزدارىنا مەكتەپكە ورالۋعا رۇقسات بەرۋ تۋرالى حالىقارالىق تالاپتاردىڭ قاتاڭ مىندەتتەمەلەرىن قابىلداۋدان باس تارتتى.

باتىس قولداعان بۇرىنعى ۇكىمەت قۇلاعاننان ەكى اي وتكەن سوڭ، جاڭا تاليبان اكىمشىلىگى ەكونوميكالىق داعدارىستىڭ الدىن الۋعا كومەكتەسۋ ءۇشىن باسقا ەلدەرمەن قارىم-قاتىناس ورناتۋعا ءماجبۇر بولىپ وتىر.

دۇيسەنبىدە دوحادا قاقتىعىستار مەن گۋمانيتار­لىق زەرتتەۋلەر ورتالىعى ۇيىمداستىرعان ءىس-شارادا سىرت­قى ىستەر ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋ­شى مۋل­لا ءامىر حان مۋتتاكي «حالىقارالىق قوعامداس­تىق بىزبەن ىنتىماقتاسۋدى باستاۋى كەرەك. وسىنىڭ ناتيجەسىندە ءبىز قاۋىپسىزدىككە قول جەتكىزىپ، سونىمەن بىرگە الەممەن وڭ قارىم-قاتىناس جاساي الامىز»، دەدى.

دەسە دە تاليبان ءالى كۇنگە دەيىن قىزدارعا ورتا مەكتەپكە ورالۋعا رۇقسات بەرۋدەن باس تارتىپ وتىر. وتكەن ايدا التىنشى سىنىپتان جوعارى سىنىپتار تەك ۇلدارعا عانا اشىلادى دەگەن شەشىم قابىلدانعان-دى. سودان كەيىن حالىقارالىق قوعامداستىق قىزداردىڭ وقۋعا ورالۋىن باستى تالاپتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە كورسەتكەن.

مۋتتاكي تاليبان يسلام امىرلىگىنىڭ ۇكىمەتى ابايلاپ ارەكەت ەتەتىنىن ايتتى. «بىراق ءبىزدىڭ بيلىككە بىرنەشە اپتا بۇرىن كەلگەنىمىزدى ەسكەرۋ كەرەك. حالىقارالىق قوعامداستىق 20 جىل ىشىندە جۇزەگە اسىرا الماعان رەفورمالاردى ءبىز اياقتايدى دەپ كۇتۋگە بولمايدى»، دەدى ول.

«ولاردىڭ قارجىلىق رەسۋرستارى كوپ بولدى جانە ولار حالىقارالىق قولداۋعا يە ەدى. بىراق سونىڭ وزىندە بىزدەن ەكى ايدىڭ ىشىندە بارلىق سالانى رە­فور­مالاۋدى سۇرايسىز با؟» دەگەن ءۋاجىن دە ءبىلدىردى.

بۇۇ باس حاتشىسى انتونيۋ گۋتەرريش تاليبان ايەلدەر مەن قىزداردىڭ قۇقىقتارىنا كەپىلدىك بەرۋ تۋرالى ۋادەلەردى بۇزدى جانە ەگەر ايەلدەرگە جۇمىس ىستەۋگە تىيىم سالىنسا، ەكونوميكانى تۇزەتۋ مۇمكىن بولمايدى دەپ مالىمدەدى. 

 

ماكرون پاريج پوليتسياسىنىڭ قاتالدىعىن مويىندادى

 

فرانتسيا پرەزيدەنتى ەممانۋەل ماكرون 1961 جىلى پاريجدە وتكەن الجيرلىكتەردىڭ نارا­زى­لىعىن پوليتسيانىڭ قاتال تۇردە باسۋىن «كەشىرىل­مەيتىن» قىلمىس دەپ ايىپتادى، دەگەنمەن كوپشىلىك كۇتكەندەي رەسمي كەشىرىم سۇرامادى.

جەكسەنبىدە پاريج پوليتسياسى ونداعان ادامدى ءولتىرىپ، ونداعان ادام جاراقاتتانعان، بيلىك جاسىرىپ كەلگەن قايعىلى وقيعاعا 60 جىل تولادى.

زارداپ شەككەندەردىڭ ناقتى سانى بەلگىسىز، دەگەنمەن كەيبىرەۋلەر جۇزدەگەن ازاماتتىڭ ءومىرى قيىلعان بولۋى مۇمكىن دەگەن بولجام ايتادى.

«قۋعىن-سۇرگىن اياۋسىز بولدى. 12 000-عا جۋىق الجيرلىك قاماۋعا الىندى... كوپتەگەن جارالىدان بولەك ونداعان ادام قازا تاپتى، ولاردىڭ دەنەلەرى سەنا وزەنىنە لاقتىرىلدى»، دەلىنگەن ەليسەي سارايىنىڭ مالىمدەمەسىندە.

ماكرون – بۇل وقيعانى مويىنداعان فرانتسيانىڭ ەكىنشى پرەزيدەنتى، بىراق ونىڭ بۇل مويىنداۋى كوپشىلىك الدىندا ەمەس، مالىمدەمە رەتىندە جاريا­لاندى. ول سونداي-اق رەسمي كەشىرىم سۇراعان جوق.

تاريحقا سۇيەنسەك، 1961 جىلى الجيرلىكتەر ءۇشىن ەنگىزىلگەن كومەندانتتىق ساعاتقا قارسى نارازىلىق اكتسياسىنا 25 000-نان استام ادام قاتىستى. ونى الجير ۇلتتىق ازاتتىق مايدانىنىڭ فرانتسۋز قاناتى ۇيىمداستىردى.

قازا تاپقانداردىڭ دەنەلەرى تابىلعان سەنا جاعالاۋىندا فرانتسيا پرەزيدەنتتەرىنىڭ اراسىندا العاش رەت ماكرون قايعىلى وقيعانى ەسكە الدى.

ول پاريج پوليتسياسىنىڭ باستىعى موريس پاپوننىڭ باسشىلىعىمەن «سول ءتۇنى جاسالعان قىلمىستار كەشىرىلمەيدى» دەپ مالىمدەدى. فرانتسيا پرەزيدەنتى قايعىلى وقيعادا زارداپ شەككەن وتباسىلار قۇرمەتىنە ءبىر مينۋتتىق ۇنسىزدىك جاريالادى.

الجيرلىكتەر پرەزيدەنتتەن رەسمي كەشىرىم كۇتەتىنىن، بۇل مويىنداۋ تەك قاعاز جۇزىندە قالماۋى كەرەگىن ايتتى.

سوڭعى جاڭالىقتار

اماناتقا ادالدىق

ادەبيەت • كەشە

ديلليان ۋايت قاھارىنا ءمىندى

كاسىپقوي بوكس • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار