پويىز بەن ۇشاقتا جولاقى قىمباتتامايدى

تەڭگە باعامىنىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى وتكىزىلىپ جاتقان بريفينگتەر ورتالىق كوممۋني­كا­تسيالار قىزمەتىندە ءوز جال­عا­سىن تابۋدا. وسى ماقساتتا ۇيىمداستىرىلعان كەشەگى باس­پاسوز ءماسليحاتىنا «جولاۋشىلار تاسىمالى» اق پرەزيدەنتى ەرمەك تولەگەنوۆ پەن «ەير استانا» اق-تىڭ ۇكىمەتتىك, زاڭنامالىق ماسەلەلەر جانە قاۋىپسىزدىك جونىندەگى اعا ۆيتسە-پرەزيدەنتى ەربول وسپانوۆ قاتىستى. ولار جۋرناليستەرگە ۇلتتىق ۆاليۋتا باعامىنا قاتىستى ءوز پىكىرلەرىن ءبىلدىردى. ءبىرىنشى ءسوز كەزەگىن العان ە.تولەگەنوۆ تەڭگە باعامىنا قاتىستى تۇزەتۋدى ءوز باسى دۇرىس قابىلداعانىن ايتتى. ءسويتىپ, كومپانيا جۇمىسىنا ويىستى. «جولاۋشىلار تاسىمالى» اق حالىقتىڭ بەلگىلى ءبىر باعىتقا جەدەل جەتۋىن قامتاماسىز ەتەتىن نەگىزگى كومپانيالاردىڭ ءبىرى رەتىندە ءوزىنىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگىن سەزىنەدى. وسىعان وراي, كاسىپورىن باسشىلىعى قازىرگى كۇنى تەڭگەنىڭ دەۆالۆاتسياسىنا بايلانىستى­  تە­مىرجول بيلەتتەرىنىڭ قۇنىن قايتا قا­راۋدى جوسپارلاپ وتىر­عان جوق», دەپ اتاپ ءوتتى اق پرە­زي­دەنتى. كەرىسىنشە, ۇستىمىزدەگى جىلى سۋبسيديالانباعان تا­سى­مال­داۋلارعا تاريفتەردى قايتا رەتتەۋدى ويلاستىرىپ وتىرمىز. سونىڭ ناتيجەسىندە جۇردەك (كوممەرتسيالىق) تاسىمالداۋ­ تاريفتەرى ماۋسىمعا جانە ساتۋ­لار­دىڭ دەڭگەيىنە بايلانىستى­ ازايتىلادى, دەپ جالعادى ءسو­زىن ە.تولەگەنوۆ. ول ايتقان ءما­لى­مەتتەرگە قاراعاندا, بىلتىر تەمىرجول ۆوكزالدارىنان 20 ملن. 450 مىڭ جولاۋشى اتتاندىرىلىپتى. ول 2012 جىلعى كورسەتكىشپەن سالىستىرعاندا 953 مىڭ جولاۋشىعا ارتىق كورىنەدى. ال بيىلعى جىلدىڭ وسى كۇنىنە دەيىن 1 ملن. 675 مىڭ جولاۋشى اتتاندىرىلدى. ول 2013 جىلدىڭ سايكەس مەرزىمىمەن سالىستىرعاندا  600 جولاۋشىعا كوپ ەكەن. جولاۋشى تاسىمالداۋ شارۋاشىلىعىنىڭ باسقا دا جەمىستى جۇمىستارى تۋرالى اڭگىمەلەگەن اكتسيونەرلىك قوعام پرەزيدەنتى تىلشىلەر تاراپىنان قويىلاتىن سۇراقتارعا دايىن ەكەنىن ءبىلدىردى. «ەير استانا» اق-تىڭ اتىنان ءسوز العان ە.وسپانوۆ تەڭگە قۇنىنا بايلانىستى جاسالعان تۇزەتۋ ۇجىمدارىندا قالىپتى قابىلدانىپ, ەشقانداي دۇربەلەڭ­نىڭ تۋىنداۋىنا سەپ بولماعانىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, تەڭگە باعامىنا قاتىستى تۇزەتۋلەر ورىن العانىمەن, ىشكى رەيستەردەگى بيلەتتەر باعاسى قىمباتتاماق ەمەس. دەگەنمەن, شىعىستىڭ 65 پايىزىنىڭ شەتەل ۆاليۋتاسىندا جۇرگىزىلەتىنىنە بايلانىس­تى, ءبىرشاما اسەرلەر بولۋى بەك ىقتيمال ەكەن. سونىڭ وزىندە ىشكى رەيستەر ءتاريفىن كوتەرىپ, قىمباتتاتۋ جوسپارلانباپتى. – ساتىلىمداردىڭ 70 پايىزى تەڭگەدە, ياعني ۇلتتىق ۆاليۋتادا جۇرگىزىلەدى. قالعانى شەتەلدىك ۆاليۋتادا جۇزەگە اسىرىلادى. حالىقارالىق ۇشىرىلىمداردىڭ بارلىعى دەرلىك دوللار, ەۋرومەن ەسەپ ايىرىسادى. سوندىقتان دا, بۇل اۋىر بولعالى تۇر. الايدا, الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنە وتىرىپ, كومپانيا ازىرگە ەشقانداي ىشكى تاريفتەردى كوتەرمەك ەمەس, – دەدى ە.وسپانوۆ. سونداي-اق, «ەير استانا» 2002 جانە 2009 جىلدارداعى جاعدايلاردا دا كومپانيانىڭ تاريفتەردى كوتەرمەگەندىگىن تاعى ءبىر رەت ايرىقشا اتاپ ايتتى. ءباسپاسوز ءماسليحاتىنا كەلىپ, تىلشىلەر الدىندا تۇسىنىك بەرگەن ەكى سپيكەرگە دە الۋان ءتۇرلى سۇراقتار قويىلدى. ە.تولەگەنوۆكە تەمىرجولداعى جولاۋشى تاسىمالىندا جەكەمەنشىك سەكتور دا جۇمىس ىستەيتىندىگى قاپەرگە الى­نىپ, ولاردىڭ پويىزداعى جول­اقىنى قىمباتتاتۋى ءمۇم­كىن بە دەگەن ساۋال تارتىلدى. «راسىن ايتقاندا, ءدال قازىر ءبىز­دىڭ ولارمەن تەڭگە باعامىنىڭ ءتۇ­زەتىلگەنىنە قاتىستى بايلانى­سى­مىز بولا قويعان جوق. نە­گىزى, جاعدايدى قالاي پايدالا­نۋ قۇقىعى جەكەمەنشىكتىڭ وزىندە. ايتكەنمەن, ولار دا تابيعي مونوپوليالاردى رەتتەۋ اگەنتتىگىنە بارىپ قانا, ءتيىستى شەشىم قابىلداي الادى», دەپ جاۋاپ بەردى اق پرەزيدەنتى. نۇرباي ەلمۇراتوۆ, «ەگەمەن قازاقستان».