جاڭا زاۋىتتىڭ باسىندا وتكەن كاپسۋلا سالۋ راسىمىنە قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى جەڭىس قاسىمبەك, ERG ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى شۋحرات يبراگيموۆ, «ەۋرازيالىق توپ» جشس باسقارما توراعاسى سەرىك شاحاجانوۆ پەن «شۇباركول كومىر» اق پرەزيدەنتى رۋستام يبراگيموۆ قاتىستى.
بۇعان دەيىن دە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ يمپورت الماستىرۋ سالاسىن جەتىلدىرۋ كەرەك ەكەنىن سان مارتە ايتقان بولاتىن. يمپورت الماستىرۋعا قاتىستى ەلدە مەملەكەتتىك باعدارلاما دا بار. جاڭا زاۋىت – ERG-ءدىڭ سول باعدارلاماعا قوسقان ۇلەسى.
– قازاقستاندا ERG-ءدىڭ باسقا دا اۋقىمدى جوسپارلارى بار. تاياۋ جىلدارى ءبىز جاڭا جوبالارعا جانە قولدا بار وندىرىستەردى جاڭعىرتۋعا 6 ملرد دوللاردان استام ينۆەستيتسيا سالۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز, – دەيدى ERG ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى شۋحرات يبراگيموۆ. – سپەتسكوكس وندىرەتىن زاۋىت سالۋ – شۇباركول كومىرى مەن ERG-ءدىڭ ءوز قۋاتىن ارتتىرىپ كەلە جاتقانىنىڭ ايقىن دالەلى. ءبىز جوعارى قوسىلعان قۇنى بار ءونىم ءوندىرىسىن ۇلعايتىپ, قالپىنا كەلتىرگىش يمپورتتىڭ ماڭىزدى بولىگىنەن باس تارتا الامىز. وسىلايشا, ءبىزدىڭ توپ وندىرەتىن فەرروحرومداعى قازاقستاندىق ۇلەستى ارتتىرامىز.
جالپى, قازاقستان بويىنشا سپەتسكوكسقا سۇرانىس – جىلىنا 1 ملن توننادان اسادى. بۇل دەرەكتى تاۋ-كەن ءوندىرۋ جانە تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا كاسىپورىندارى قاۋىمداستىعى دا راستاي الادى. قازىر سپەتسكوكستىڭ كوپ بولىگى رەسەي مەن قىتايدان يمپورتتالادى.
ال 2005 جىلى شۇباركول كومىر الاڭىندا سالىنعان زاۋىت وسى كۇنگە دەيىن «شۇباركول كومىر» اق كوكس-حيميا تسەحىندا شامامەن 200 مىڭ توننا ءونىم ءوندىرىپ كەلگەن ەدى. قارا مەتاللۋرگيانىڭ دامۋىنا بايلانىستى ونىڭ ونىمدەرىنە سۇرانىس جوعارى بولىپ كەلدى.
ەۋرازيالىق توپ (ERG) قۇرامىنداعى «شۇباركول كومىر» اق – كومىردى اشىق ادىسپەن وندىرەتىن كومپانيا. كاسىپورىن سپەتسكوكسپەن بىرگە كوكس گازىنان ەلەكتر قۋاتىن دا وندىرە الادى.
جىلىنا 400 مىڭ توننا ءونىم شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىرعان جاڭا كاسىپورىندا 120 جۇمىس ورنى اشىلادى. جۇمىسشىلار مۇندا جىلىنا 72 مىڭ توننا كومىر شايىرى مەن كومىر مايىن وندىرەدى. ال وندىرىستە قولدانىلاتىن شيكىزات – شۇباركول كەنىشىنىڭ «د» ماركالى كومىرى بولادى.
جاڭا زاۋىتتى Sinosteel Equipment and Engineering CO LTD. كومپانياسى جوبالاعان. ەرس-كەلىسىمشارتتارىنا سايكەس بۇكىل قۇرىلىستى, سونداي-اق ىسكە قوسۋ-جوندەۋ جۇمىستارىن China Nonferrous Metal Industry’s Foreign Engineering and Construction Co Ltd. (NFC China) كومپانياسى اتقارادى.
قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى جەڭىس قاسىمبەكتىڭ ايتۋىنشا, بۇل زاۋىت – يمپورت الماستىرۋ باعدارلاماسى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلعان تابىستى جوبالاردىڭ ءبىرى. «جوباعا 40 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا قۇيىلادى. بارلىق نورماعا تولىق سايكەس كەلەتىن زاماناۋي جابدىقتار جەتكىزىلەدى. تەحنولوگيالاردى قولدانۋ ەسەبىنەن نۇرا اۋدانىندا جوسپارلانىپ وتىرعان سپەتسكوكس ءوندىرىسى جاڭا ءارى زاماناۋي زاۋىت بولادى», دەدى اكىم.
اتاپ ايتقاندا, جوبادا ءپيروليزدى ورناتۋ الاڭىندا سكرينينگ, ۇساقتاۋ جانە تاسىمالداۋ, كومىر مەن جارتىلاي كوكستى ساقتاۋ جانە تاسىمالداۋ كەزىندە پايدا بولاتىن كومىر شاڭىن قارماپ قالۋعا ارنالعان اسپيراتسيالىق جۇيە قاراستىرىلعان. بۇدان بولەك ەلەكتر قۋاتىن, جىلۋ مەن سۋدى ۇنەمدەيتىن ەنەرگيا ۇنەمدەۋ جونىندەگى ءىس-شارالار كەشەنى ازىرلەنگەن. تەحنولوگيادا پايدالانىلاتىن بارلىق سۋ رەسۋرستارى مەن لاستانعان اعىندار تازارتىلىپ, سۋمەن جابدىقتاۋ اينالىم جۇيەسىنە قايتا جىبەرىلەتىن بولادى.
– نىسان ءوندىرىس قاۋىپسىزدىگى مەن قورشاعان ورتانى قورعاۋدىڭ ەڭ زاماناۋي وزىق تەحنولوگيالىق شەشىمدەرى مەن اۆتوماتيكانى پايدالانادى. قازاقستان زاڭناماسىنىڭ بارلىق نورمالارىنا تولىق سايكەس كەلەدى, – دەيدى «شۇباركول كومىر» اق پرەزيدەنتى ر.يبراگيموۆ.
جاڭا ءوندىرىس ورنى 2023 جىلى پايدالانۋعا بەرىلەدى. زاۋىت ERG كاسىپورىندارىنىڭ ىشكى قاجەتتىلىكتەرىن تولىق قامتاماسىز ەتىپ, ونىمدەردى ەكسپورتتاۋ مۇمكىندىگىن دە قاراستىرادى.
شۇباركول كومىر – قازاقستانداعى جوعارى ساپالى ءىرى كومىر ءوندىرۋشى. بۇل كاسىپورىننىڭ كومىرى تومەن كۇلدىلىگىمەن (بارلىعى 4%) دە, جوعارى كالوريالىلىعىمەن (6000 ككال/كگ دەيىن) دە ەرەكشەلەنەدى. وسىنداي بىرەگەي سيپاتتامالارى ارقىلى شۇباركول كومىرى تۇرعىن ۇيلەردى جىلىتۋ ءۇشىن وتە ءتيىمدى ەنەرگيا كوزى سانالادى جانە زاڭ بويىنشا ەكولوگيالىق تازا ەنەرگيا تاسىمالداۋشى. ERG ەۋروپا مەن ازيانىڭ جانە دۇنيە ءجۇزىنىڭ باسقا دا 20-دان استام ەلىنە كومىر جەتكىزەدى.
وسىنداي جەتىستىگى بار شۇباركول ەڭبەك ۇجىمى كەشە سالىنعان كاپسۋلاعا ارنايى حات جازىپ قالدىردى. بۇل جولداۋدى ەندى كومپانيا قىزمەتكەرلەرى 2071 جىلى اشىپ وقي الادى.
