مۇندايدا كوپ ابىرجىپ قاجەتى جوق

ۇلتتىق بانكتىڭ تەڭگە باعامىن 1 دوللارعا 185 تەڭگە دەپ بەلگىلەۋى با­عامىندا كەيبىر ۆاليۋتا­ ايىرباستاۋ پۋنكتتەرىنىڭ وسىدان پايدا تاۋىپ قالساق دەگەندەي تابەتتەرىنىڭ اشىلا تۇسۋىنە اسەر ەتكەندەي. رەداكتسياعا كەلىپ تۇسكەن العاشقى حابارلارعا قا­را­عاندا, الماتى جانە استا­نا قالالارىنداعى كەيبىر اقشا ايىرباستاۋ پۋنكتتەرى دوللاردىڭ قۇ­نىن 210-215 تەڭگەگە دەيىن شارىقتاتقاندىعىن ەستىدىك. مۇنداي جاعدايدا حالىق نە ىستەۋى كەرەك؟ وسىن­داي سۇراقپەن تەلەفون ارقىلى ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى ەكونوميكا فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى سەرىك ماقىشتى ءاڭ­گىمەگە تارتتىق. – سەكە, قارجى رىنو­گىن­داعى اڭگىمەنى ەستىپ جاتىرسىز. نە دەيسىز؟ – تەڭگەنىڭ باعام وزگەرتۋى قازاقستان ءۇشىن جاڭالىق ەمەس. ەگەر ەسىڭىزدە بولسا, وسىدان 15 جىل بۇرىن بولعان وڭتۇستىك-شىعىس ازيا ەلدەرىندەگى قارجى داعدارىسىنا بايلانىس­تى ۇلتتىق بانكىمىز وسىنداي شاراعا بارعان بولاتىن. 1999 جىلى ۇلتتىق ۆاليۋتامىزدىڭ باعامىن بوساتۋ كەزىندە 1 ءساۋىر كۇنى 1 دوللاردىڭ قۇنى قالىپتاسقان 87 تەڭگەدەن 130 تەڭگەگە دەيىن ءوسىپ شىعا كەلگەن بولاتىن. ال قارا بازاردا ول ءتىپتى 200 تەڭگەگە دەيىن شارىقتاپ كەتكەن ەدى. مۇنان كەيىن 2009 جىلى اقپان ايىندا تەڭگە باعامى تاعى دا بوساتىلدى. مىنە, سول كەزدەرى دە حالىق اراسىندا ءدال بۇگىنگىدەي جاعداي تۋىنداپ, ادامداردىڭ ءبىراز بولىگى اقشا ايىرباس­تاۋ پۋنكتتەرىنە جۇگىرىپ, دوللاردىڭ شارىقتاۋىنا اسەر ەتكەن بولاتىن. جالپى, مۇندايدا رىنوكتى ءبىرىنشى كەزەكتە كوڭىل كۇيدىڭ بيلەپ الاتىندىعى تۇسىنىكتى. دەمەك, ءبىرىنشى كەزەكتەگى مىندەت حالىقتى سابىرعا شاقىرۋ كەرەك. ويتكەنى, جاعداي قالىپقا تۇسەتىندىگى انىق. – تەڭگەنى بوساتۋ قاجەتتى شارا ما ەدى؟ – ارينە, جالپىلاي العان­دا مۇنىڭ سەبەبى تۇسىنىكتى. ۇلتتىق بانك وسى ۋاقىتقا دەيىن تەڭگەنىڭ تۇراقتى باعامىن ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن رىنوكقا جيناقتالعان دوللارلاردى تاس­تاپ كەلدى. ەگەر جاعداي وسىلاي سوزىلا بەرسە, وندا ەلىمىزدىڭ التىن-ۆاليۋتا قورى ازايا بەرەتىندىگى انىق. سوندىقتان ۇلتتىق بانك وسىنداي شاراعا بارۋدى قاجەت دەپ بىلەدى. – حالىققا نە ايتاسىز؟ – حالىققا, ياعني قاراپايىم ادامدارعا مۇنداي جاعدايدا كوپ ابىرجىپ قاجەتى جوق. ويتپەگەن جاعدايدا قارجى الاياقتىعىنا تاپ بولىپ, تەڭگەنىڭ باعامىن جاڭادان بەلگىلەنگەن مولشەردەن ءارى ورىنسىز كوتەرىپ جاتقان اقشا ايىرباستاۋ پۋنكتتەرىنە جەم بولىپ قالۋى مۇمكىن. ۇلتتىق بانك تەڭگەنىڭ جاڭا باعامىن 1 دوللارعا 185 دوللار پليۋس/مي­نۋس  3 تەڭگە دەپ بەلگىلەدى مە, ەندى ول وسى شامانى ۇستايتىندىعى انىق. دەمەك, جاعداي كوپ وتپەي قالپىنا كەلەدى دە ەلىمىزدىڭ قارجى رىنوگى تەڭگە باعامىنىڭ بەلگىلەنگەن مولشەرىندە رەتتەلەتىن بولادى. ونى وسىلايشا رەتتەۋگە ۇلتتىق بانكتىڭ قولىنداعى قۇرالدار جەتەدى. دەمەك, قاراپايىم حالىق كوپ الاڭداماي ماسەلەنىڭ ارتىن توسقانى ءجون بولادى. – اڭگىمەڭىزگە راحمەت. اڭگىمەلەسكەن سۇڭعات ءالىپباي, «ەگەمەن قازاقستان».