«قازاق ەلى» اتاۋى وتە ورىندى كورىنەدى

جاقىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ بەلسەندى دامۋ ۇستىندەگى رەسپۋبليكانى باسقا كورشىلەس «ستاندارمەن» شاتاستىرۋدى بولدىرماۋ ءۇشىن قازاقستان اتاۋىن «قازاق ەلى» اتاۋىنا ىقتيمال اۋىستىرۋ تۋرالى ماسەلەنى تالقىلاۋدى ۇسىندى. ماسەلەن, سوعىستان كوز اشپاعان اۋعانستانمەن شاتاستىرماس ءۇشىن دە بۇل جايتتىڭ كوكەيكەستى بولىپ تابىلاتىنى كۇمانسىز. «ۋاقىت وتە كەلە ەلىمىزدىڭ اتاۋىن قازاق ەلى دەپ اتاۋ تۋرالى ماسەلەنى قاراستىرۋ قاجەت بولۋى ىقتيمال», دەپ مالىمدەدى قازاقستان پرەزيدەنتى اتىراۋداعى زياتكەرلىك مەكتەپكە بارعان كەزىندە. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى تاعى دا بىلاي دەپ قوستى: «بۇل ماسەلەنى مىندەتتى تۇردە حالىقتىڭ تالقىسىنا سالۋ قاجەت». وسىلايشا, قازاقستان باسشىسى ءوز ەلىن قۋاتتى وڭىرلىك دەرجاۆا رەتىندە تانىتقىسى كەلىپ وتىر جانە ونىڭ بۇل جاڭا يدەياسى ەگجەي-تەگجەيلى زەردەلەۋگە لايىق ەكەنى ەش كۇمان تۋعىزبايدى. سوناۋ 2006 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا-اق ماعان اپن.كز-ءنىڭ بەتتەرىندە «بۇل جاي عانا «ستان» ەمەس» دەگەن تاقىرىپتا سۇحبات بەرۋىمە تۋرا كەلگەن ەدى. وندا باتىس باق-تارى جانە ءتىپتى, الەمدەگى بىرقاتار جەتەكشى دەرجاۆالار باسشىلارى بەس ورتالىق ازيا ەلىنە (ولاردىڭ ىشىندە ەكونوميكالىق جانە ساياسي تۇرعىدان وتە ءتۇرلى دەڭگەيدەگى ەلدەر – قازاقستان, قىرعىزستان, تاجىكستان, تۇركىمەنستان جانە وزبەكستان) سونشالىقتى ءبىر ايىرماشىلىقسىز قارايتىنى تۋرالى ايتىلعان بولاتىن. وسى ارادا اتاپ كورسەتەتىن ءبىر جايت, ءتىپتى, اقش كونگرەسى قۇجاتتارىنىڭ وزىندە ورتالىق ازياعا قاتىستى «بەس ستان» دەلىنىپ كەلەتىن مەنسىنبەۋشىلىك كوزقاراس ءجيى كەزدەسەتىنى تاڭعالدىرماي قويمايدى. وسىلايشا, ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرى ەكونوميكالىق مودەلدەرىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى, ساياساتتاعى وزگەشەلىكتەرى, ەتنوستىق جانە ءدىني قۇرامداستارى تولىقتاي ەلەنبەي كەلەدى. قىسقاسى, باتىس ءۇشىن بۇل ەلدەردىڭ ءبارى جاي عانا «ستاندار»! http://www.apn.kz/opinions/article6009.htm نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەكونوميكالىق ينۆەستيتسيالار اعىنىنا قاتتى كەدەرگى كەلتىرىپ, «قازاقستاننىڭ» الەمدىك ارەناداعى تابىستى ەل رەتىندەگى برەندىن جۋىپ-شايىپ كەتىپ وتىرعان وسى ماعىناسىزدىقتى باياعىدا-اق بايقاعان (الەۋمەتتانۋشىلاردىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس, الەمدىك رەيتينگ بويىنشا «نۇرسۇلتان» سۋپەر-برەندى «قازاقستان» ۇلتتىق برەندىنەن ايتارلىقتاي وزىق تۇر – مىنە, بۇل ناعىز ويلاناتىن-اق ماسەلە!). بىراق ەلباسى ءوزىنىڭ يدەياسىمەن ەندى عانا, حالىققا جاڭا جولداۋىن جاريالاعاننان كەيىن ءبولىسىپ وتىر. جولداۋدا ەلگە ءححى عاسىردا «مۇمكىندىكتەر تەرەزەسىن» پايدالانا وتىرىپ, جاڭعىرتۋ سەكىرىسىن جاساۋ قاجەتتىگى» كولدەنەڭ تارتىلادى. جانە وسى اسا ماڭىزدى ماقساتقا قول جەتكىزۋ ءۇشىن قولدا بار بارلىق مۇمكىندىكتەردى پايدالانۋ قاجەت. ايتقاندايىن, باق-تىڭ قۋاتىمەن «جاھاندىق اۋىلعا» اينالعان قازىرگى الەمدە كوپتەگەن ەلدەر اتاۋلارىن وزگەرتۋ تۋرالى ويلانۋ ۇستىندە. ماسەلەن, تۇراقتى دا اسا ورنىقتى چەحيا ءوزىن چەچنيامەن شاتاستىرعاندى قالاماسا, ال كورشىلەس سلوۆاكيا بىردەي ەستىلەتىن, بىراق ءال-اۋقاتى ايتارلىقتاي تومەن سلوۆەنيامەن «اقپاراتتىق اجىراسۋدى» تالاپ ەتەدى. مۇنداي مىسالداردى تاعى  كوپتەپ كەلتىرۋگە بولار ەدى. مەنىڭ كوزقاراسىمشا, «قازاق ەلى» دەگەن تۇجىرىمداما وتە ۇتىمدى كورىنەدى. بىراق, بۇل – سىرتقى باقىلاۋشىنىڭ – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ساياسي ۇدەرىستەردى ون جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى مۇقيات زەردەلەپ كەلە جاتقان حالىقارالىق ساراپشىنىڭ پىكىرى. «قورىتىندىسىندا ەلدىڭ اتاۋىن وزگەرتۋ تۋرالى ماسەلەنى قازاقستاندىقتارمەن كەڭەسە وتىرىپ شەشۋ كەرەك», دەپ اتاپ ءوتتى ن.ءا.نازارباەۆ. يۋري سولوزوبوۆ, ساياساتتانۋشى, رەسەي فەدەراتسياسى ۇلتتىق ستراتەگيا ينستيتۋتىنىڭ حالىقارالىق باعدارلامالار بويىنشا ديرەكتورى.