11 اقپان, 2014

سوچيدە قاۋىپسىزدىك شارالارى كۇشتى

261 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن
بارىنەن بۇرىن رەسەي وليمپيادانى وتكىزۋگە ءوتىنىش بەرگەن ەلدەردەن دەسى باسىم بولدى. ويتكەنى, 1980 جىلى كەڭەس وداعى كەزىندە ماسكەۋدە ءححىى جازعى وليمپيا ويىندارى وتسە, ەندى, مىنە, رەسەيدىڭ تاعى ءبىر قالاسىندا ءححىى قىسقى جارىستار وتۋدە. شىنىن ايتۋ كەرەك, رەسەي ۇكىمەتى وليمپيادانى وتكىزۋگە بارىن سالىپ, جاقسى دايىندالىپتى. كەشەگى وليمپيادانىڭ اشىلۋ سالتاناتى كەزىندە بەس ساقينانىڭ بىرەۋىنىڭ اشىلماي قالماعانىن ايتپاساڭىز, جالپى, جارىستاردى لايىقتى دەڭگەيدە وتكىزۋگە قولدا بار مۇمكىندىكتىڭ ءبارىن جاساعانى ءمالىم بولدى. كەشە وسى ماتەريالدى جازباس بۇرىن عالامتورعا كوز جۇگىرتىپ وتكەنىمىزدە, جارىس­تىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا وليمپيادا ساقي­نا­لارىنا جاۋاپتى ادامدى قوناقۇيدىڭ ءبول­مە­سىندە بەلگىسىز بىرەۋلەر ءولتىرىپ كەتكەن دەگەندى ەستىدىك. كىم بىلەدى, بۇل جالعان اقپا­رات تا بولۋى مۇمكىن. سوچيدە وسى تۋرا­لى سۇرا­ساڭىز, ەشكىم جاۋاپ بەرمەيدى. جالپى, سوچيدە قاۋىپسىزدىك شارالارى وتە جاقسى جول­عا قويىلعان. قاي جەرگە بارساڭىز دا تەكسە­رۋ­دەن وتەسىز. مىسالى, قوناقۇيگە, باسپا­سوز ورتالىعىنا, قالا ماڭىندا جارىستار ءوتىپ جاتقان سپورت كەشەندەرىنە بارۋ ءۇشىن تەمىر­جول­دا مىندەتتى تۇردە تەكسەرۋدەن ءوتۋ كەرەك. قاۋىپسىزدىك ورگاندارى تەكسەرگەن كەزدە جان­كۇيەردىڭ رۇقسات قۇجاتى, ءباسپاسوز ورتالىعىنا تىركەلگەنى تۋرالى اقپارات پەن قوناقۇيدىڭ كارتوچكاسىنا قارايدى. ولار بولماسا باراتىن جەرىڭە جەتۋ مۇمكىن ەمەس. تەكسەرگەن كەزدە سۋ, شىرىنداردى وتكىزبەيدى. ال ىشىمدىك تۋرالى ايتپاي-اق قويايىق! قاۋىپسىزدىك شارالارى تۋرالى العاشقى كۇندەرى بايقاعانىمىز وسى.  

لاينەر تۋرالى

بيىلعى وليمپياداعا سپورت جانە دە­نە­شىنىقتىرۋ ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ ۇيىم­داس­تىرۋىمەن قازاقستاننىڭ رەسمي دەلەگاتسياسىنان باسقا 300-گە جۋىق تۋريست كەلەدى دەپ جوسپارلاندى. سونىڭ العاشقى لەگى سوچيگە 160 ادام بولىپ 6 اقپان كۇنى كەلدى. ونىڭ ىشىندە 20 جۋرناليست, ارداگەر سپورتشىلار, وليمپياداعا ليتسەنزيا الا الماي قالعان, بىراق بولاشاعىنان زور ءۇمىت كۇتتىرەتىن سپورتشىلار, جارىستارعا قاتىساتىن, جۇلدەدەن ۇمىتكەر كەيبىر سپورتشىلاردىڭ اتا-انالارى, اگەنتتىكتىڭ جارىستاردى ۇيلەستىرەتىن شتابىنىڭ مۇشەلەرى بار. بۇل دەلەگاتسيا سپورتشىلارعا جانكۇيەر بولۋعا كەلىپ وتىر. سوچيگە جانكۇيەرلەردىڭ ەكىنشى لەگى دە كەلەدى. ولار 16 اقپان كۇنى كەلىپ, وليمپيادا بىتكەنشە وسىندا بولادى. ولاردىڭ ىشىندە دە جاڭا ايتقان قۇرام بولادى. قازىر قازاقستان جانكۇيەرلەرىنىڭ ءبارى قارا تەڭىزدىڭ جاعاسىندا تۇرعان امەريكالىق «Norvwegian jade» دەگەن لاينەردە ورنالاسقان. بۇل الىپ كەمەدە ءبىزدىڭ دەلەگاتسيادان باسقا كوپتەگەن ەلدەردىڭ وكىلدەرى دە تۇرىپ جاتىر. ونىڭ ىشىندە رەسەيدىڭ جەر-جەرىنەن كەلگەن تۋريستەر دە بار. كەشە سولاردىڭ ءبىرى ۋليانوۆسك قالاسىنان كەلگەن اندرەي دەگەن جىگىتپەن سويلەسكەنىمىزدە, سوچيگە ولار دا كاسىپورىندار قارجىسى ەسەبىنەن كەلگەندەرىن ايتتى. وليمپيادانىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا ءبىر كۇن قالعاندا تۋريستەر از كورىنىپ ەدى. قازىر تۋريستەردىڭ قاراسى كوبەيگەن. بىراق, ءبىر ايتاتىنى, ەۋروپا, امەريكا قۇرلىقتارىنان كەلگەندەر از ەكەن. كوبى رەسەيدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلىپتى. لاينەرگە دە سولار جايلانىپ الاتىن سەكىلدى. ال لاينەردە قىزمەت كورسەتۋشىلەر شەتەلدىڭ ازاماتتارى. سونىڭ ىشىندە وڭتۇستىك-شىعىس ازيا مەن افريكادان كەلگەندەر باسىم. سوچي تۇرعىندارىنىڭ ايتۋىنشا, قالا كوشەلەرىندە دە حالىق كوبەيگەن. ال وليمپيا كەشەندەرىنە اپاراتىن جۇرگىزۋشىلەردىڭ وزدەرى دە باسقا قالالاردان كەلگەندەر. ءبىر قىزىعى, ولار وزدەرى بىلەتىن باعىت بولماسا, قالانى دۇرىس بىلمەيدى ەكەن. ەگەر, جانكۇيەر جارىستارعا بارعىسى كەلىپ اۆتوبۋسقا وتىرسا, تەلەفونمەن ءتيىستى باعىتتى سۇراپ وتىرادى. سول كەزدە تەلەفوننىڭ ار جاعىنداعى ايەل باعىتتى كورسەتەدى. ازىرشە, لاينەر تۋرالى ايتارىمىز وسى.

قارى جوق قالا

سوچي قازىر رەسەيدىڭ ەڭ ادەمى قالالارىنىڭ ءبىرى رەتىندە اتالىپ ءجۇر. ونىڭ رەسەيدىڭ باسقا قالالارىنان ەرەكشەلىگى, بۇل جەردىڭ كليماتى قىستى كۇنى دە جىلى بولىپ تۇرادى. ءدال قازىر اۋا رايى +15 پەن +18 جىلىلىقتى كورسەتىپ تۇر. قار دەگەن قالادا مۇلدەم جوق. اينالانىڭ ءبارى جاپ-جاسىل. كەيبىر جەردە پالمالاردى وليمپياداعا ارناپ ورناتقان. قار جارىستار وتەتىن جەرلەردە عانا بار. ونىڭ وزىندە قاردىڭ كوبى جاساندى. سوچي تەڭىزدىڭ جاعاسىندا ورنالاسقاندىقتان, مۇندا قىس كەزىندە دە سۋعا تۇسۋشىلەردى كەزدەستىرۋگە بولادى. جەكسەنبى كۇنى ءبىر توپ قازاقستاندىق جۋرناليست بولىپ, وليمپيادا پاركىنە بارا جاتقانىمىزدا سولاردى بايقادىق. ايتقانداي, جارىستار وتەتىن جەرگە جانكۇيەرلەر, تۋريستەر, جۋرناليستەر تەك وسى ەلەكتريچكامەن عانا بارا الادى. مىسالى, تەمىرجول ۆوكزالىنان وليمپيادا پاركىنە بارۋ ءۇشىن 40 مينۋت كەتەدى. ال تاۋ شاڭعىسى, بياتلون, شاڭعى جارىسى سياقتى تاۋدىڭ ەتەگىندە ورنالاسقان نىساندارعا جانكۇيەرلەر ءبىر جارىم ساعاتتا جەتە الادى. سوندىقتان جارىستارعا ادامدار ەرتە جينالىپ, ۇيلەرىنە كەش قايتادى. جارىستاردىڭ ءوزى قازىر تۇندە ءبىتىپ ءجۇر.

داستان كەنجالين,

«ەگەمەن قازاقستان» –

سوچيدەن.
سوڭعى جاڭالىقتار