قوعام • 05 قازان، 2021

قارتتارعا كومەكتەسەيىك!

799 رەت كورسەتىلدى

اتا-بابادان جالعاسىپ كەلە جاتقان قازاق حالقىنىڭ ونەگەلى قاسيەتىنىڭ ءبىرى – قارياسىن قۇرمەتتەۋ. «قارتى بار ءۇيدىڭ قازىناسى بار» دەپ بەكەر ايتىلماسا كەرەك. قازاق حالقى قاشاندا قارياسىنا ىزەت پەن قۇرمەت كورسەتكەن. دەي تۇرعانمەن، كەيبىر قاريالارىمىزدىڭ سىي-قۇرمەتكە بولەنبەي، ءۇي شارۋاسىن جالعىز ءوزى اتقارىپ جۇرگەنى قىنجىلتادى.

قازان ايىنىڭ ءبىرىنشى جۇلدىزى – قارتتار كۇنى. قارت دەسە، اركىمنىڭ كوز الدىنا اق جاۋلىقتى اجە مەن اقساقال قاريا ەلەستەرى انىق. الايدا پەرزەنت اتاۋلىنىڭ ءبارى قازىنالارىن قادىرلەپ، قارتتارىن الاقاندا ايالاپ وتىرماعانى قىنجىلتادى. وسىنداي كومەككە مۇقتاج قاريالارعا كومەكتەسۋ ءۇشىن تۇركىستان وبلىسى بويىنشا قاج دەپارتامەنتىنىڭ باستاماسىمەن «قارتتارعا كومەكتەسەيىك!» اكتسيا­سىن ۇيىمداستىرۋ قولعا الىندى. تۇركىستان قالىق پروباتسيا قىزمەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار ءبولىمىنىڭ الەۋمەتتىك پسيحولوگيالىق سۇيەمەلدەۋ سەكتورىمەن بىرلەسىپ، قارتتارعا قولداۋ كورسەتۋ ءىس-شاراسى اياسىندا جوسپار قۇرعان بولاتىن. بۇل جوسپار بويىنشا 1-10 قازان ارالىعىندا جالعىزباس­تى انالاردىڭ، مۇمكىندىگى شەكتەۋلى قارت­تاردىڭ ۇيلەرىنە تازالىق جانە شارۋاشىلىق جۇمىستارىنا قولعابىس ەتۋ كوزدەلگەن. ولاردىڭ ىشىندە قول­دارىنا كۇرەگى مەن سىپىرعىسىن ۇستاعان ەرىكتى جاستار دا بار.

– بۇگىننەن باستاپ قالامىزدا اكتسيا باستالدى. «قارتتارعا كومەكتەسەيىك!» دەپ جالعىزباستى قارتتارىمىزعا جانە مۇگەدەك جانداردىڭ ءۇي شارۋاسى مەن قىستىق وتىنىن جارىپ بەرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. اكتسيانىڭ باستى ماق­ساتى – كومەككە مۇقتاج اتا-اجەلەرىمىز­دىڭ ءۇي شارۋاسىنداعى جۇمىستارىنا كومەكتەسۋ. ارينە، ەلىمىزدە جالعىزباستى قاريالاردىڭ كوبەيىپ كەلە جاتقانى قىنجىلتادى. بۇل اكتسيا جىلدا ءوزىنىڭ جالعاسىن تابادى دەپ ۇمىتتەنەمىن، – دەدى تۇركىستان قالاسىنداعى پروباتسيا قىزمەتىنىڭ ينسپەكتور-پسيحولوگى، ادىلەت لەيتەنانتى اقمارال بەكباي.

ءۇي شارۋاسىنا كومەك كورسەتكەن پروباتسيا قىزمەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى مەن ەرىكتىلەرگە قارت انا ءوزىنىڭ العىسىن ءبىلدىردى.

– مەن وسىنداي مەيرىمدى جاستاردىڭ بارىنا قۋانامىن. بۇگىن قارتتار كۇنىندە ۇيگە كەلىپ قۇتتىقتاپ، ءۇي شارۋاسىنا كومەكتەسىپ، اۋلامدى تازالاپ بەردى. جاس­تارمەن بىرگە شاي ءىشىپ، كوڭىلىم كوتەرى­لىپ قالدى. وسىنداي اكتسيالار ءجيى ۇيىمداس­تىرىلىپ تۇرسا ەكەن دەيمىن. ەلىمىزدە كومەككە مۇقتاج جاندار بار. جاسىمىز كەلگەنەن كەيىن ءۇي شارۋاسىنا جارامايمىز. ال جەكە ءۇيىمدى تاستاپ كوپقاباتتى ۇيگە كوشە المايمىن، – دەدى تۇركىستان قالاسىنىڭ تۇرعىنى سامال اجەي.

اتالعان اكتسيانى تۇركىستان وبلىسى بويىنشا قاج دەپارتامەنتىنە قاراستى كەنتاۋ قالالىق پروباتسيا قىز­مەتى جالعاستىردى.

قالالىق پروباتسيا قىزمەتى جاستار رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ ەرىكتىلەرى­مەن بىرلەسىپ، كەنتاۋ قالاسىنىڭ تۇر­عىنى ءنۇريا اجەيدىڭ ءۇي شارۋاسىنا كومەكتەستى. «قىستىڭ قامىن جاز ويلا» دەمەكشى، كۇن سۋىتىپ، قار جاۋىپ كەتپەي تۇرىپ وتىن وتاپ الۋعا جالعىزباستى قارت انانىڭ دەنساۋلىعى جارامادى. قارت انانىڭ جاعدايىن تۇسىنگەن پروباتسيا قىزمەتى وعان قولداۋ كورسەتۋ ماقساتىندا وڭىردەگى ەرىكتىلەر توبىمەن بىرلەسىپ، قىس مەزگىلىندە پەشكە جاعاتىن وتىنىن جارىپ، ءۇيدىڭ اۋلاسىن تازارتىپ، قولقابىس ەتتى.

– ءبىز اتالعان ءىس-شاراعا ءتورت ەرىكتىنى ەرتىپ باردىق. سونىمەن قاتار پروباتسيا ەسەبىندە تۇرعان سوتتالعاندار دا ءوز ەرىكتەرىمەن بارىپ، قارت اناعا كومەكتەستى. اتالعان قايىرىمدىلىق ءىس-شاراسىنا پروباتسيا ەسەبىندە تۇرعان ازاماتتاردى تارتۋداعى ماقساتى­مىز – ولاردى قوعامعا بەيىمدەپ، جاۋاپ­كەرشىلىكتى سەزىنۋگە شاقىرۋ. وسى ورايدا الەۋمەتتىك كومەك بەرۋگە ار­نالعان ۇسىنىسىمىزدى وڭىردەگى جاس­تار رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ ەرىك­تىلەر توبى قولدادى. جالپى كومەككە مۇقتاج ازاماتتارعا قولۇشىن سوزۋ ىزگى ءىستىڭ ۇلگىسى دەپ بىلەمىز. قالامىزداعى ەرىكتىلەر توبىمەن بىرلەسىپ كوپتەگەن شارانى ۇيىمداستىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز، – دەيدى كەنتاۋ قالالىق پروباتسيا قىزمەتى ءبولىمىنىڭ ينسپەكتورى، ادىلەت اعا لەيتەنانتى ءجانادىل وتەشوۆ.

قينالعان كەزىندە قامقورلىققا بولەنگەن قارت انا پروباتسيا قىزمەتى مەن ەرىكتىلەر توبىنا ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ، ءوزىنىڭ باتاسىن بەردى.

– بۇل ءۇي – مەنىڭ باقىتتى كۇندەرىمنىڭ ەستەلىگى. وسى ءۇيدىڭ اق بوساعاسىن اتتادىم. اتاڭمەن جارتى عاسىرعا جۋىق تاتۋ-ءتاتتى ءومىر سۇردىك. قازىرگى تاڭدا ءۇيدىڭ اۋىر جۇمىسىن جاساۋعا دەنساۋلىعىم جارامايدى. اسىرەسە، قىسقى وتىندى جارىپ، جيناۋ كەزىندە قاتتى قينالامىن. سەبەبى قالامىزعا ءالى كوگىلدىر وتىن كەلگەن جوق. ءبىزدىڭ ءۇيىمىز گازبەن قامتاماسىز ەتىل­گەن كەزدە بۇلاي قينالمايتىن شى­عارمىز. كوگىل­دىر وتىننىڭ جوقتىعى، اسىرەسە، مەن سەكىل­دى قارت كىسىلەرگە اۋىر تيەدى. وسىنى ەسكە­رىپ، ءۇي شارۋاسىنا قولۇشىن سوزعان كەنتاۋ قالالىق پروباتسيا قىزمەتىنە العىسىمدى ايتامىن، – دەيدى قالا تۇرعىنى ءنۇريا اجەي.

 

راۋشان ناربەك

تۇركىستان وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار