بار عۇمىرىن ۇلت بولاشاعى – جاس ۇرپاقتىڭ تاربيەسىنە ارناعان ونەر الەمىنىڭ بيىك شىڭىنان كورىنگەن جان وسپان اعا ناعىز دارىندى ۇستاز. ءومىرىنىڭ ماڭىزدى شاقتارىنا كوڭىل بولسەك اعامىزدىڭ تۋىپ وسكەن جەرى, تاريحى تاڭعا تاۋسىلماس مايەكتى مەكەن, ۇلتتىق رۋحتىڭ ۇياسى – ەلىنە قۇت بەرەكە قونعان, كولدەرى مەن وزەن, سۋلارىنا قۇس قونعان كيەلى دە قاسيەتتى ءوڭىر –تاريحي حان جولى اتانعان قاراوتكەل, جاڭاجول جەرى.
بۇگىنگى تاڭدا شيرەك عاسىردان استام ەڭبەك ءوتىلى بار, 50-گە تارتا مەملەكەتتىڭ ساحنا تورىندە كۇي ويناعان, اقمولا وڭىرىندە 40 جىل ۇلت اسپاپتار ءانسامبىلى مەن وركەستىرىن باسقارعان ديريجەر, سۋرەتشى.
رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى گازەت, جۋرنالداردا ءۇش جۇزدەن استام ماقالالارى جارىق كورگەن جۋرناليست, بىرنەشە كىتاپتىڭ اۆتورى, ادىسكەر, ارداقتى ۇستاز وسپان سۇلەيمەن ۇلى – بار سانالى عۇمىرىن ۇستازدىق جولعا ارناعان ازامات. شاكىرتتەرى ءۇشىن بار كۇشىن اياماعان وسپان اعا نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى بالالار مۋزىكا مەكتەبىندە باسشى بولعان ساتىندە «الەم جانە اۋەن» جيناعى, «مۋزىكا – شەكسىز الەم» اتتى ورتالىق قۇردى. قازىرگى تاڭدا «مۋزىكا – شەكسىز الەم» قاۋىمداستىعى قازاقتىڭ ونەرلى دە تالانتتى جاستارىن بەس جىلدا 30 مەملەكەتتە ءار ءتۇرلى بايقاۋ-فەستيۆالدارعا قاتىستىرىپ, ءوز ونەرلەرىن كورسەتىپ الەمگە تانىتقان. قاي جەرگە تابان تىرەسە دە شاكىرتتەرى تالاي بەلەستەردى باعىندىرىپ, قازاق ونەرىنىڭ قورجىنىن قوماقتى جۇلدەلەرگە تولتىرىپ كەلەدى.ۇلت مۇددەسى ءۇشىن قانشاما قازاق بالاسىن شەت ەلدەردە تالاي رەت ساحناعا شىعارىپ, ونەردى باعالاعان تۇلعا. الدى گەرمانيادان باستاپ, ەستونياعا دەيىنگى ەلدەردىڭ حالىقتارى قازاق جاستارىنىڭ ونەرلەرىنە شىنايى ريزاشىلىقپەن قوشەمەت كورسەتكەن. وسىنىڭ ءبارى ۇستازدىڭ ناعىز تەر توككەن ەڭبەگى دەسەك ارتىقتىق ەتپەس.
«ادامنىڭ ادامشىلىعى – ۇستازدان» دەگەن ءسوزدىڭ تۇبىندە ۇلكەن ماعىنا جاتقانى بارشامىزعا ايان. وسپان اعا ەلوردامىز استانا بولعاندا بويىن قۋانىش كەرنەپ, بوركىن اسپانعا اتقان كىسى. قۋانىشتان جۇرەگىندەگى شاتتىقتىڭ شالقىماسى كوكەيىنە ءان بولىپ قۇيىلدى. سونىڭ ارقاسىندا دۇنيەگە جارىق ەتىپ جاڭا ءان كەلدى. ءان «اقمولام – استانام» ەدى. سودان بۇل ءان ۇلكەن ساحنالاردا شىرقالىپ, ەل, حالىقتىڭ الدىندا ورىندالدى. ولەڭىن دە, ءانىن دە ءوزى جازاتىن سازگەردىڭ بۇل ەرەكشە قىرى تىڭداۋشىنىڭ بويىن باۋراپ الدى. «قازاعىمنىڭ ءداستۇرى», «اتا قاسيەتى», «جاستارعا تىلەك», «عاشىقتار سىرى» اتتى اندەردىڭ اۆتورى. انىنەن وتانعا, ەلىنە, جەرىنە, تۋعان حالقىنا دەگەن ماحابباتى جالىنداپ, وتانشىلدىق سەزىمنىڭ ءيسى اڭقيدى.
جۇرەگىن تەبىرەنتكەن سەزىمدەرى ونىڭ كوكەيىنە ءان بولىپ قانا اۋەلەمەيدى, كۇي بولىپ تا توگىلەدى. وعان مىسال - «ناۋرىز سامالى», «انا باقىتى», «كوكتەم شۋاعى» كۇيلەرى.
كوڭىلدىڭ كەيبىر ساتتەرىندە قاعاز بەن قالامىن الىپ, جىر جولدارىن جازۋدى قوش كورەدى. بويىنداعى بارلىق ءبىلىمىن, قابىلەتىن شاكىرتىنە ۇيرەتۋدەن ەشقاشان جالىقپايتىن شەبەر جان. ەسەلى ەڭبەكتىڭ ارقاسىندا تۋىنداعان «باقىتقا جەت, جاس ۇرپاق!» جيناعى وزگە (فرانتسۋز, نەمىس, قىتاي) تىلدەرگە اۋدارىلىپ بىرنەشە مەملەكەتتەردىڭ مۇراجايلارىندا ەسكەرتكىش رەتىندە تاپسىرىلعان.
كەڭەس زامانىندا ءتىلى مۇقالىپ, ءانى جۇتاعان, ءتىپتى رۋحى جۇقارعان تارىداي قازاقتىڭ جىگەرى جانىپ, رۋحاني قازىنانىڭ قادىرىن بىلۋگە ۇندەگەن, حالىقتىڭ ءان-جىرىن ناسيحاتتاپ, سۋالاعان بۇلاققا سۋ بۇرىككەن. وسپان اعانىڭ ەرەكشە ايتاتىن ءبىر ەرلىگى بار. ارينە, ونى ءوزى ەشكىمگە اۋىز اشىپ ايتپاي, كەۋدەسىن كەرمەيدى. اقمولاداعى العاشقى ۇلتتىق قازاق مۋزىكا مەكتەبىنىڭ ىرگەسىن قالاعان ازامات.
بالالار مۋزىكا مەكتەبىندە ۇلاعاتتى ۇستازدىڭ جۇلدىزى جاندى دەۋگە تولىق بولادى. وسى مەزگىل ىشىندە مەكتەپ قابىرعاسىندا كوپتەگەن جاڭا جوسپارلار جاساپ, ۇجىمىمەن ۇلكەن تابىستارعا جەتتى. ەڭبەك جولىندا قانداي قىزمەتتى سەنىپ تاپسىرسا دا ابىرويمەن اتقارا ءجۇرىپ, قازىردە قوعامدىق جۇمىستارعا بەلسەنە ارالاسادى. ەلوردامىزداعى ءبىلىم مەن مادەنيەت سالاسىندا اسىرەسە ءتىل جاناشىرى رەتىندە وتەتىن بارلىق ءىس-شارانىڭ باسى- قاسىندا بولادى.
كەڭەس وداعى كەزىنەن بەرى قازاق ۇلتىنىڭ ءتىلى مەن ءدىلىن, مادەنيەتى مەن ءدىنىن جانە ۇرپاقتان ۇرپاققا جالعاسىپ كەلە جاتقان سالت-ءداستۇرىن ناسيحاتتاپ, كوپتەگەن قارسى شىققان قۇبىلىستارعا توتەپ بەرىپ كۇرەسىپ كەلە جاتقان ازامات.
ەتكەن ەڭبەگىنە وراي «قۇرمەت بەلگىسى» وردەنىنىڭ يەگەرى, قر مəدەنيەتى سالاسىنىڭ ۇزدىگى, قر ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى جəنە قۇرمەتتى قىزمەتكەرى ءتوس بەلگىلەرىمەن ماراپاتتالعان.
ەل اراسىنداعى قۇرمەتكە ءوزىنىڭ باي ءارى ساليقالى مىنەزىمەن, قۇداي بەرگەن ونەرىمەن قول جەتكىزۋدە.
جۇماعالي ەرگەشباەۆ
ادىسكەر
