ەكونوميكا • 24 قىركۇيەك، 2021

«اعارعان» نارىق ادالعا بۇيىرادى

39 رەت كورسەتىلدى

تاۋارلاردى تسيفرلى تاڭبالاۋ قازاقستاندا 900 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا قوسىمشا وتكىزۋ نارى­عىن قالىپ­تاستىرادى. تاۋارلاردى تاڭبالاۋ مەن قادا­عالاۋدىڭ بىرىڭعاي وپەراتورى – تسيفرلىق ەكونوميكانى دامىتۋ ورتالىعىنىڭ جۇرگىزگەن ەسەبى وسىنى كورسەتىپ وتىر.

سونداي-اق الەمدىك تاجى­ريبەنى تالدايتىن اگەنتتىك­تەردىڭ دەرەگىنشە، تاۋارلار­دى مىندەتتى تاڭبالاۋدى ەنگىزۋ تاۋار نارىقتارىن «اعار­تۋ­دىڭ» تريگگەرى بولماق جانە «كو­لەڭكەلى» اينالىمدى 70-80 پا­يىزعا قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

بىرىڭعاي وپەراتوردىڭ ەسەبى ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ نارىق كولەمى مەن Euromonitor International حالىقارالىق كون­سالتينگتىك اگەنتتىگىنىڭ ەلدەگى تاۋارلاردىڭ كولەڭكەلى اينالىمى تۋرالى دەرەكتەر نەگى­زىندە جۇرگىزىلگەن. بۇدان بولەك، ءار­تۇرلى تاۋار توبى بو­يىن­شا تاڭبالاۋعا ارنالعان جاب­دىق شىعىندارى دا نازارعا الىن­عان.

ماسەلەن، 2019 جىلى قازاق­ستاندا ءسۇت ونىمدەرى نارى­عىنىڭ كولەمى 809 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. «كولەڭكەلى» اينالىم 17،4 پايىز نەمەسە 140 ملرد تەڭگە دەپ باعالاندى. بۇل رەتتە، بارلىق ءوندىرۋشىنىڭ تاڭبالاۋ جابدىعىنا جۇمسالاتىن جالپى شىعىنى 6،5 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. ياعني جىل سايىنعى ءوندىرىس كولەمىنىڭ 1 پايىزىنان اسپايدى. كونتراباندالىق جانە كونترافاكتىلىك ءسۇت ونىم­دەرىنىڭ 80 پايىزى نا­رىقتان «ىسىرىلعان» كەزدە 98 ملرد تەڭگە كولەمىندە تۇتىنۋ نا­رىعى پايدا بولادى. ياعني ءسۇت ونىمدەرىنىڭ ادال وندىرۋشىلەرى مەن يمپورتتاۋشىلارىنىڭ ساتۋ كورسەتكىشتەرى 10 پايىزعا ارتادى.

فارماتسەۆتيكا سالاسى بو­­يىنشا نارىق كولەمى 1،4 ملرد تەڭگەگە تەڭ. «كولەڭكەلى» اي­نالىم – 12،3 پايىز. بۇل دەگەنىمىز جىل سايىن 171 ملن تەڭگە قازاقستانداعى دارىلىك زات­تاردىڭ «كولەڭكەلى» نارى­عىن قۇراپ وتىر. نارىق 80 پا­يىزعا «اعارعان» جاعدايدا زاڭدى وندىرۋشىلەر مەن يمپورتتاۋشىلار ءۇشىن جىل سايى­ن 80 ملرد تەڭگە سوماسىنا قو­سىمشا وتكىزۋ نارىعى پايدا بولادى.

وسىلايشا، 2018 جىلى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق ەلدەرى قول قويعان Data Matrix كودىمەن تاۋارلاردىڭ ءارتۇرلى توبىن تسيفرلى تاڭ­بالاۋدى كەزەڭ-كەزەڭمەن ەن­گىزۋ تۋرالى كەلىسىمدە اي­قىن­دالعان تاۋار توپتارىنا تسيفرلى تاڭبالاۋدى ەنگىزۋ ناتيجەسىندە ادال بيزنەستىڭ ءتۇسىمى 11،3 پايىزعا ۇلعايادى. بۇل رەتتە، وندىرۋشىلەردىڭ تاۋارلاردى تاڭبالاۋعا ارنالعان جابدىققا جۇمسالاتىن بىرجول­عى شىعىندارى جىلدىق ءتۇسىم سوماسىنىڭ 0،5-0،9 پايىزىن قۇرايدى. تاڭبالاۋ كودتارىنا ارنالعان شىعىندار ورتاشا ەسەپپەن العاندا تاۋارلار قۇنىنىڭ 0،4 پايىزىنا تەڭ. دەمەك تاۋارلاردى مىندەتتى تاڭبالاۋدى ەنگىزۋ ناتيجەسىندە قازاقستاندىق وندىرۋشىلەردىڭ كىرىستەرى جىلىنا 10 پايىزعا ارتادى.

– تسيفرلى تاڭبالاۋدى ەنگىزۋمەن حالىقتىڭ ازىق-ت ۇلىك جانە ازىق-ت ۇلىك ەمەس ماق­ساتتاعى تاۋارلارعا قاجەت­تىلىگى قىسقارمايدى. «كو­لەڭ­كەلى» اينالىم، زاڭسىز نا­رىق قىسقارماق. مۇنىڭ ءبارى كون­تراباندا، كونترافاكت بولىپ سانالادى. «اعارعان» نارىق ادال وندىرۋشىلەر مەن يمپورتتاۋشىلاردىڭ يەلىگىنە وتەدى. بۇل نارىق 10 پايىز دەپ باعالانىپ وتىر. دەمەك زاڭ­دى تۇردە جۇمىس ىستەيتىن بيز­نەستىڭ جىل سايىنعى كىرىسى تاڭبالاۋعا ارنالعان جابدىق شى­عىندارىنىڭ 1 پايىزىنان اسپايدى. بۇل ولار ءۇشىن ءتيىمدى. ال تۇتىنۋشىلار زاڭ­دى، شىنايى ونىمدەردى تۇتى­ناتىن بولادى. زاڭ­دىلىقتى Naqty Onim ءموبيلدى قوسىمشاسى ارقىلى تەكسەرۋگە مۇمكىندىك بار، – دەيدى تسيفر­لىق ەكونوميكانى دامىتۋ ورتالىعىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى نۇرجان باەكەەۆ.

ەسكە سالا كەتەيىك، قازاق­ستاندا تەمەكى ونىمدەرى مەن تەرى بۇيىمدارىن مىندەتتى تسيفر­لى تاڭبالاۋ ەنگىزىلدى. 2021 جىلعى 1 قاراشادان باس­تاپ بۇل نورما اياق كيىم وندى­رىسىنە دە قاتىستى بولماق. دارىلەردى تسيفرلى تاڭبالاۋ بويىنشا قاناتقاقتى جوبا اياقتالدى. سونداي-اق قازىرگى ۋاقىتتا الكوگول ونىمدەرى، جەڭىل ونەركاسىپ تاۋارلارى، ءسۇت ونىمدەرى، قاپتالعان سۋ جانە الكوگولسىز سۋسىندار بو­يىنشا قاناتقاقتى جوبالار ىسكە اسىرىلۋدا.

سوڭعى جاڭالىقتار

دوللار قىمباتتاپ بارادى

قارجى • بۇگىن، 11:20

لوماچەنكودان قازىردەن قاشىپ وتىر

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 10:35

«ۇزدىكتەردىڭ ۇزدىگى» انىقتالدى

ۇلتتىق سپورت • بۇگىن، 10:12

«قىزىل» ايماقتا ءبىر عانا ءوڭىر قالدى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:52

كوگەرشىندەر كورمەسى

ايماقتار • بۇگىن، 09:44

مىندەتتى قارسىلاس اتاندى

بوكس • بۇگىن، 09:42

تاۋەلسىزدىك تاسپاسى تاراتىلادى

تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعى • بۇگىن، 09:40

قپل-ءدىڭ قىمبات فۋتبولشىلارى

فۋتبول • بۇگىن، 09:38

اردا ازاماتتىڭ ەسىمى ەل ەسىندە

قازاقستان • بۇگىن، 09:29

قوزىباەۆ كابينەتى اشىلدى

قازاقستان • بۇگىن، 09:28

«قىزىل ايماقتان» قۇتىلا الماي تۇرمىز

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:23

ەلدى امان الىپ قالاتىن ەكپە عانا

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:21

ەپيداحۋال تۇراقتالىپ كەلەدى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:19

ۇقساس جاڭالىقتار