بۇل تۋرالى حابار 24 تەلەارناسى ءمالىم ەتتى.
ساراپشىلار مۇنى ينفلياتسيانىڭ ءوسۋى جانە تاۋاردىڭ قىمباتتاۋىمەن بايلانىستىرادى.
جالپى بانكتەن العان قارىزدى مەرزىمىنەن بۇرىن قايتارىپ, كرەديتتى تولىق جابۋعا بولا ما؟ ونداي جاعدايدا ۇستەمەاقى قالاي ەسەپتەلەدى؟ كرەديتتى مەرزىمىنەن بۇرىن تولىق قايتارۋ كىمگە ءتيىمدى؟ بانكتەر ءۇشىن ەمەس, ارينە. سەبەبى مۇنداي جاعداي قارجى ۇيىمىن پايدادان قاعادى. سوندىقتان كەيبىر بانكتەر نەسيەنى مەرزىمىنەن بۇرىن جابۋعا رۇقسات بەرمەيدى نەمەسە بۇل ءۇردىستى بارىنشا قيىنداتادى. ولاردىڭ بۇل ارەكەتى زاڭ تالاپتارىنا ساي كەلە مە؟
ء«بىر دە ءبىر بانك قارىزدى مەرزىمىنەن بۇرىن قايتارۋعا وزدىگىمەن شەكتەۋ قويا المايدى. ەلدە كرەديتتى تولىق جابۋ جۇيەسىن رەتتەيتىن ارنايى زاڭ بار. زاڭنىڭ 34-بابىنىڭ 7-تارماعىندا ەگەر قارىز الۋشى قارجىنى كاسىپ اشۋ ماقساتىندا الماسا, 14 تاۋلىكتەن كەيىن تولىق قايتارۋعا قۇقىلى ەكەنى ايتىلعان. سايكەسىنشە ۇستەمەاقى تەك سول كۇندەر ءۇشىن عانا ەسەپتەلۋگە ءتيىس», دەيدى بانك ماسەلەلەرى بويىنشا تاۋەلسىز ساراپشى نۇرجان بياكاەۆ.
تۇتىنۋشىلىق نەسيە نەگىزىنەن ارنايى ءبىر ماقساتقا بەرىلمەيدى. قارجى ۇيىمدارى قارىز بەرگەن جەكە تۇلعادان اقشانى قايدا, قالاي جاراتاتىنىن سۇرامايدى. سوندىقتان ونىڭ كاسىپ اشۋعا جۇمسالعانى قاعاز جۇزىندە كورسەتىلمەگەن. ياعني كەز كەلگەن ادام كرەديتتى مەرزىمىنەن بۇرىن جابۋعا مۇمكىندىگى بولسا, كەلىسىمشارت جاسالعان كۇننەن 14 تاۋلىك وتكەننەن كەيىن سول كۇندەر ءۇشىن ەسەپتەلگەن ۇستەمەنى قوسىپ قانا قايتارۋعا قۇقىلى.
بىراق وسى جەردە ەسكەرە كەتەتىن ءبىر ءجايت بار. ەلدىڭ «بانك جانە بانك قىزمەتى تۋرالى» زاڭىندا ءبىر جىلعا بەرىلگەن قارىزدى التى اي وتپەي جاپساڭىز, قارجى ۇيىمى ۇستەمە اقىنى تولىق ءبىر جىلعا الۋعا قۇقىلى ەكەنى ايتىلادى. قارجى ۇيىمدارى وسى ەرەجەنى ءوز پايداسىنا شەشەتىن كورىنەدى.
«ەگەر قارىزدى 3 جىلعا راسىمدەپ, ءبىر جىلدان كەيىن تولىق قايتارعىڭىز كەلسە, بۇل زاڭ سىزگە شەك قويمايدى. قارجى ۇيىمدارىنىڭ سىزدەن ءۇش جىلعا ەسەپتەلگەن ۇستەمە اقىنى تالاپ ەتۋگە قۇقىعى جوق. كرەديتتى جاپقاندا ۇستەمە اقى سول كۇنگە دەيىن عانا ەسەپتەلۋى ءتيىس», دەپ ءتۇسىندىردى نۇرجان بياكاەۆ.
ەگەر قارىزدى مەرزىمىنەن بۇرىن قايتارۋدى جوسپارلاساڭىز بۇل تۋرالى بانككە ءوتىنىش قالدىرۋ كەرەك. سوعان سايكەس قارجى ۇيىمى قارىز سوماسىن قايتا ەسەپتەپ, ناقتى بەرەشەگىڭىزدى حابارلايدى. ەگەر ولاي بولماعان جاعدايدا كەز كەلگەن ازامات ەلدىڭ قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنە شاعىمدانا الادى.
ايتا كەتەرى, وسى اگەنتتىك اشىلعالى قارجىلىق قىزمەتتى تۇتىنۋشىنىڭ قۇقىعىن قورعايتىن بىرنەشە وزگەرىس ەنگىزىلدى. سونىڭ ءبىرى كرەديت الۋ كەزىندە بەرىلەتىن بىرىڭعاي جادىناما. وندا كرەديتكە قاتىستى نەگىزگى اقپارات جازىلادى. ماسەلەن قارىز سوماسى مەن ۆاليۋتاسى, قارىز مەرزىمى, تولەم سانى, وتەۋگە ءتيىس جالپى سوما سىياقىنىڭ جيىنتىق سوماسى جانە باسقا دا مالىمەتتەر جازىلعان.
قازىر ەلدەگى بارلىق بانك قارىز الۋشىعا شارتپەن بىرگە وسى جادىنامانى ۇسىنۋى ءتيىس. بۇل ازاماتتىڭ بىرنەشە قارجى ۇيىمىن سالىستىرا وتىرىپ ءتيىمدىسىن تاڭداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ال نەگىزگى تالاپتار كەلىسىمشارتتا كورسەتىلگەن. سوندىقتان قارىز الاردا ونىمەن مۇقيات تانىسىپ شىققان ابزال.
