سوعان وراي مامىر ايىندا قاليبەك قۋانىشباەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق قازاق مۋزىكالىق-دراما تەاترىندا تالانتتى تۇلعانىڭ مەرەيتويى مەن شىعارماشىلىعىنىڭ 55 جىل تولۋىنا بايلانىستى وسىدان بەس جىل بۇرىن العاشقى پرەمەراسى وتكەن «زەرە» سپەكتاكلىن قويدى. بۇل تۋىندىداعى باستى كەيىپكەردى اتاقتى اكتريسانىڭ ءوزى سومداپ, ۇلى ابايدى تاربيەلەگەن زەرە اجەنىڭ دانالىعى مەن دارالىعىن كورەرمەنىمەن قايتا قاۋىشتىردى. جاقىندا ءبىز ۇلتتىق تەاتر ونەرىندە قانشاما كوركەم بەينەلەر گالەرەياسىن جاساعان ونەر مايتالمانىمەن جۇزدەسىپ, اڭگىمەلەسكەن ەدىك.
−اپاي, كورەرمەن كوڭىلىنەن شىققان زەرە اجەمىز تۋرالى درامالىق شىعارما سىزگە ارناپ جازىلعان دەيدى, شىنىمەن سولاي ما؟
ء−يا, سولاي دەسەك بولادى. جالپى, قازىرگى زامان مەن وتكەن ءداۋىردى ۇشتاستىرىپ, سودان جاستارعا وي سالاتىن تاريحىمىزدا بار دانا انانىڭ بەينەسىن ويناسام دەپ كوپتەن بەرى ويلاپ ءجۇردىم. وسىنى تەاتر باسشىلىعىنا ايتىپ ەدىم, ونى اسحات ماەميروۆ قۇپ الىپ, ادەبيەتىمىزدە زەرە اجەمىزدىڭ وبرازى تولىق اشىلماعان, سونىڭ بولمىسى سىزگە كەلەدى, دراماتۋرگتەرگە جازۋعا ۇسىنىپ كورسەك قايتەدى دەدى. مۇنى قاللەكي تەاترىنىڭ سول كەزدەگى كوركەمدىك جەتەكشىسى تالعات تەمەنوۆ تە قولدادى. درامانى بەلگىلى اقىن, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى ۇلىقبەك ەسداۋلەت جازدى. ۇلىقبەك الىپ اقىننىڭ اجەسى تۋرالى ءبىراز ىزدەنىپ, ەل اۋزىنداعى اڭگىمەلەر مەن ارحيۆتىك دەرەكتەردى ءساتتى پايدالانعان. اق ولەڭ ۇلگىسىندە جازىلعان شىعارمانىڭ استارى وتە تەرەڭ, سوزدەرى دە كەسەك-كەسەك. ءبىر مىسال كەلتىرەيىن. زەرە بىردە قۇنانبايعا:
« ارقاڭدى تىرەسەڭ ءوزى ماي اساپ, حالىققا قان اساتاتىن باي-شونجارلارعا ەمەس, وزىڭمەن تەڭ تۇسەتىن, كەسەك تۋرايتىن, حالقىنا قالقان بولىپ, ەل باسقاراتىن كەنەسارى سۇلتان, شىڭعىس تورە, تاتتىمبەت, شۇبىرتپالى اعىباي سەكىلدى ارىستارعا تىرە, سولارمەن بىرگە بولىپ, سولاردان ۇيرەن» دەپ ايتادى. وسى سويلەمدە كوركەمدىك قانا ەمەس, قانشاما قۋات بار. تۋىندىنى تانىمال رەجيسسەر نۇرقانات جاقىپباي قويدى. ول ساحنادا قازاقتىڭ كوركەم, بەينەلى ءسوزىن جەتكىزۋگە كۇش سالدى. اقىلى كەمەل انانىڭ وبرازىن سومداۋ ماعان دا وڭاي تيگەن جوق. شامام جەتكەنشە كەيىپكەرىمنىڭ بولمىسىن اشۋعا بار كۇشىمدى جۇمسادىم. 2017 جىلى قويىلىمنىڭ پرەمەراسى ءوتىپ, كورەرمەن وتە جاقسى قابىلدادى. زيالى قاۋىم وكىلدەرى دە جىلى پىكىرلەرىن ءبىلدىردى. الايدا وسى درامانىڭ باعى جانبادى.
− نەگە؟
− ەشقانداي تەاتر فەستيۆالىنە بارعان جوق. تەاتردا ەكى-ءۇش ايدا ءبىر رەت قويىلدى. سوعان ەپتەپ ءىشىم اۋىرادى, ايتپەسە دانىشپان تۇلعانى تاربيەلەگەن زەرە اپامىز جايىندا جازىلعان كولەمدى شىعارمانىڭ ءبىرى وسى.
− بالا كۇنىڭىزدە اكتريسا بولسام دەپ ارماندادىڭىز با؟
− مەن جامبىل وبلىسى مەركى اۋدانىندا ومىرگە كەلدىم, ءبىزدىڭ اۋىل تاۋدىڭ اڭعارىندا ورنالاسقان شاعىن عانا ەلدى مەكەن ەدى. ەندى ول جەردىڭ تابيعاتىن تىلمەن بەينەلى جەتكىزە المايمىن. بالا كۇنىمىزدە نۋ توعايدىڭ اراسىندا ەلىكتەر جۇرەتىن. اكەم «توعايدىڭ ىشىندە قاباندار بار» دەپ ونى جاقىننان كورۋگە جىبەرمەيدى. ءبىر جاعىنان, اكەم اڭشى ەدى. وسىنداي تابيعاتى عاجايىپ وڭىردە تۋعان جانى نازىك, سەزىمتال قىز بالانىڭ ونەر ادام بولۋى زاڭدى دەپ ويلايمىن. مەكتەپتى ورىسشا وقىسام دا, اتا-انام قازاقى, قاراپايىم ادامدار بولدى. جوعارى سىنىپتى اۋداندا لاۋازىمدى قىزمەت اتقاراتىن ۇلكەن اعامنىڭ قولىندا وقىدىم. كىتاپتى جاقسى كورەتىن, كوشەلى كىسى ەدى. ۇيىندە الەم كلاسسيكتەرىنەن باستاپ, قازاق اقىن-جازۋشىلارىنىڭ كىتاپتارى تولىپ تۇراتىن. سوعان مەنىڭ دە قىزىعۋشىلىعىم ويانىپ, كۇندىز-ءتۇنى كىتاپتان باس المايمىن. سول كىتاپتار مەنىڭ ومىرگە دەگەن كوزقاراسىمدى عانا قالىپتاستىرعان جوق, قيالىمدى بايىتىپ, شىعارماشىلىق قابىلەتىمدى شىڭدادى. مەكتەپتە جۇرگەندە ءتۇرلى مادەني ءىس-شارالارعا قاتىسىپ, شاعىن قويىلىمدار ازىرلەپ, سونداعى باستى رولدەردى وينادىم. ۇستازدارىم سوعان ريزا بولىپ: «سەنىڭ اكتەرلىك قابىلەتىڭ بار, ساعان اكتريسا بولعان جاراسادى» دەپ شابىتتاندىرىپ قوياتىن. ءسويتىپ, بالا كۇنىمنەن اكتريسا بولۋدى ارماندادىم.
− وعان اتا-اناڭىز قالاي قارادى؟
−انام ءارتىس بولعانىمدى ونشا قالامادى. اعام دارىگەر بولعانىمدى ءجون كوردى. اكەم عانا مەنى قولداپ, تىلەكتەس بولدى. اقىرى, الماتىعا كەلىپ, كونسەرۆاتوريانىڭ اكتەرلىك بولىمىنە ءتۇستىم.
−العاش ساحنادا «قاراگوزدى» سومدادىڭىز, سول كەزدە قانداي سەزىمدە بولدىڭىز...
− بۇل مەنىڭ ونەردەگى جولىمدى اشقان بەينەم, سوندىقتان ونى وتە جاقسى كورەمىن. قۇرمانعازى اتىنداعى كونسەرۆاتوريانى بىتىرگەندەگى ديپلومدىق جۇمىسىمدا قاراگوزدى وينادىم. قاتتى تولقىدىم. سوندا كوميسسيا توراعاسى بولىپ, ءازىربايجان مامبەتوۆ وتىردى. ول كىسىنىڭ جاسى سول كەزدە 32-دە ەكەن, ماعان ۇلكەن ادام سەكىلدى كورىندى. ازەكەڭ مەنىڭ ويىنىما ءتانتى بولىپ, مۇحتار اۋەزوۆ اتىنداعى دراما تەاترىنا جۇمىسقا شاقىردى. شىنىمدى ايتسام, جيىرماداعى جاس كەزىم عوي, اكەمتەاترىنا بارۋعا قورىقتىم. ازەكەڭ كەيىن تەاتردا «قاراگوزدى» قويىپ, وسى ءرولدى ماعان بەردى. ماعان دەيىن دە بۇل بەينەنى ءبىراز اكتريسالار ويناعان. ولار دا ونى وزىنشە سومداپ, كورەرمەن كوڭىلىنەن جول تاپقان. سوندىقتان قاراگوزدى مەن باسقاشا ويناعىم كەلدى, اسىرەسە, كەيىپكەردىڭ جىندانعان كەزدەگى ءساتى ارقىلى ونىڭ ەركىن بولمىسىن كورسەتۋگە تىرىستىم. ازەكەڭ وسى شەشىمىمە ءدان ريزا بولدى. جالپى اكەمتەاترعا كەلگەندە مەنى الدىڭعى بۋىن اعا-اپالارىم جىلى قارسى الدى. ءسابيرا مايقانوۆا, حاديشا بوكەەۆا, بيكەن ريموۆا سەكىلدى ونەر مايتالماندارىمەن جاقىن ارالاسىپ, سىيلاستىم.
− ءسىز ولاردىڭ كوزىن كورىپ, ساحنادا بىرگە ءجۇردىڭىز, سول تارلان تۇلعالارعا توقتالاسىز با؟
−الماتىداعى مۇحتار اۋەزوۆ تەاترىندا مەنىڭ جالىنداعان جاستىق شاعىم مەن ءومىرىمنىڭ ۇمىتىلماس جارقىن كەزدەرى ءوتتى. الدىڭعى تولقىن اعا-اپالارىمنىڭ ادامي قاسيەتى, بەكزات بولمىسى, سىيلاستىعى وزگەشە بولاتىن. ءبىر قاراعاندا, جاستارعا قاتال كورىنگەنىمەن, ارعى جاعىنان جان-دۇنيەسى ەلجىرەپ تۇراتىن. اسىرەسە, ءسابيرا مايقانوۆانىڭ ءبارىن باۋىر, تۋىس كورەتىن كەڭ جۇرەگى مەن شىنشىل قاسيەتىن ۇمىتا المايمىن. حاديشا بوكەەۆا سانكت-پەتەربۋرگتىڭ تەاتر ونەرى ينستيتۋتىن بىتىرگەن. اقسۇيەك اكتريسا ەدى, ادامعا تىك قارايتىن. اپايدىڭ وسى قاراسى مەنىڭ ەسىمنەن كەتپەيدى. فاريدا ءشارىپوۆانىڭ العىرلىعى مەن ءسوز ساپتاۋى بولەك ەدى. شولپان جانداربەكوۆانىڭ ادەمىلىگى مەن كيىمى ءبىر-بىرىمەن ۇيلەسىپ تۇراتىن. زامزاگۇل ءشارىپوۆانىڭ ءاربىر ءسوزدى ورنىمەن قولداناتىنى, داۋىسىنىڭ اۋەزدىلىگى عاجاپ-تۇعىن.
اتاقتى نۇرمۇحان ءجانتورين اعامەن دە ارالاستىم, بىرقاتار قويىلىمداردا بىرگە وينادىق. وتە سىرباز, بايىپتى كىسى ەدى. ءاربىر كەيىپكەرىنىڭ بەينەسىن كىتاپتان وقىپ, ىزدەپ جۇرەتىن. كەيدە ماعان دا: «باسقالاردى قايتالاماۋ ءۇشىن وبرازىڭدى كىتاپتان ىزدە, پوەزيا مەن پروزانى وقى, ءبىر جەردەن كەيىپكەرىڭدى تاۋىپ الاسىڭ» دەپ ايتاتىن. ىدىرىس نوعايباەۆ قانداي اكتەر ەدى, ول سەكىلدى ساحنادا پاۋزانى ۇستاي الاتىن ونەر ادامى كەمدە-كەم. ىدىرىس اعانىڭ تۇرقى دا بيىك, ونىڭ بويىنداعى الىپ كۇش ءوزى سەكىلدى ۇلىلاردا عانا بولادى. ءانۋار مولدابەكوۆ تە جانىپ تۇرعان تالانت-تۇعىن. ءاسانالى ءاشىموۆ, ءسابيت ورازباەۆتارمەن دە قاتار ءجۇردىم. ونەر باسەكەمەن داميدى, مەن ەسىمدەرىن ايتقان اعا-اپالارىممەن ساحنادا جارىسىپ وينادىم, بىراق ەشبىرىنىڭ الدىنان كەسىپ وتكەن جوقپىن.
− ەكى عاسىر توعىسىندا استاناعا قونىس اۋدارىپ, قاللەكي تەاترىنا جۇمىسقا ورنالاستىڭىز. سول كەزدە كەلگەن كەيبىر ونەر ادامدارى ەلوردا مەنىڭ ەكىنشى تىنىسىمدى اشتى دەپ ايتادى, جاڭا ورتانىڭ شىعارماشىلىعىڭىزعا اسەرى ءتيدى مە؟
– ءومىرىمنىڭ قىزىقتى كەزەڭى وتكەن الماتىنى قيىپ كەتۋ ماعان وڭاي بولعان جوق. وتىز جىل عۇمىرىمدى ارناعان اكەمتەاتر مەنىڭ توركىنىمدەي ەدى. سول جىلدارى اتالعان تەاتردا كوڭىلىمنەن شىعاتىن رولدەردى ويناۋعا مۇمكىندىك بولماي, كوڭىلىم جابىرقاپ ءجۇردى. مەنىڭ باعىما وراي, سول كەزدە كورنەكتى رەجيسسەر, حالىق قاھارمانى ءازىربايجان مامبەتوۆ ەلورداداعى قاللەكي تەاترىنىڭ باس رەجيسسەرى بولىپ تاعايىندالدى. سوسىن ول كىسى: «گۇلجان, مەنىمەن بىرگە ءجۇر, بارلىعىن جاڭادان باستايمىز, سەن مەنىڭ مەكتەبىمدى كورىپ, تاجىريبە جيناقتاعان ونەر ادامىسىڭ, جاڭا جەرگە بارا جاتىرمىن, سەن ماعان كومەك بەر, مەن ساعان قولداۋ كورسەتەم, باستىسى, شىعارماشىلىق ورتا قالىپتاستىرايىق» دەپ وسىندا جەتەكتەپ الىپ كەلدى. العاشىندا ازەكەڭ ساحنالاعان سپەكتاكلدەرگە رەجيسسەردىڭ كومەكشىسى بولىپ ءجۇردىم. ودان كەيىن ول كىسىنىڭ ءوزى ساحنالاعان ءبىراز قويىلىمدارعا قاتىستىم. ماسەلەن, «عاسىردان دا ۇزاق كۇندە» – نايمان-انانى, ءا.سارايدىڭ «بالۋان شولاعىنداعى» – بالۋاننىڭ اناسىن, ف.بۋلياكوۆتىڭ «كۇيەۋگە شىققان كەمپىرلەرىندەگى» – فاتيمانى, ۆ.دەلماردىڭ «بايانسىز باعىنداعى» – ليۋسي كۋپەردى, دج.پاتريكتىڭ «قىمباتتى پامەلاسىندا» پامەلانى ويناپ, استانالىق كورەرمەندەردىڭ ريزاشىلىعىنا بولەندىم. بۇيىرعان ءرولىمدى وينادىم. اراسىندا جوعارى وقۋ ورنىنىڭ تەاتر بولىمىندە وقيتىن ستۋدەنتتەرگە ساباق بەردىم.
−بۇگىنگە دەيىن تەاتر ساحناسىندا م.اۋەزوۆتىڭ «ەڭلىك-كەبەگىندە» – ەڭلىك, «قارا قىپشاق قوبىلاندىسىندا» – قۇرتقا, ق.مۇحامەدجانوۆتىڭ «بولتىرىك بورىك استىنداسىندا» – ءجاميلا, ق.مۇقاشەۆتىڭ «دالا داستانىندا» – ماقپال, و.بوكەەۆتىڭ «ق ۇلىنىم مەنىڭدە» – انار, ت.احتانوۆتىڭ «انتىندا» – ءباتيما حانىم, ن.حيكمەتتىڭ «فارحاد-شىرىنىندا» – مەحمەنەبانۋ جانە ت.ب. ءبىراز وبرازدى سومدادىڭىز, سولاردىڭ ىشىندە قاي كەيىپكەر جانىڭىزعا جاقىن؟
−مەن اناۋ كەيىپكەر جانىما جاقىن نەمەسە مىناۋ بەينە مەنىڭ تابيعاتىما كەلمەدى ايتا المايمىن. ويتكەنى كەز كەلگەن ءرولىمدى جۇرەگىمدى اۋىرتىپ, جانىمدى سالىپ وينادىم. سوندىقتان ەشقايىسىن بولمەيمىن, بارلىعىن جاقسى كورەمىن. ءاربىر كەيىپكەرىمنىڭ تاريحى بار. جاس كۇنىمنەن قاراگوز, قۇرتقا, ەڭلىك سەكىلدى قازاقتىڭ سۇلۋ قىزدارى مەن جۇرەككە سالماق تۇسىرەتىن تراگەديالىق كەيىپكەرلەردى سومدادىم. مەنىڭ تابيعاتىما الەۋمەتتىك تيپتەگى حاراكتەرلەر جاقىن بولدى. ماسەلەن, شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ «انا-جەر-اناسىنداعى» تولعانايدى ويناۋ ءۇشىن قينالعانىمدى ءالى ۇمىتا المايمىن. بۇل – وتە كۇردەلى وبراز. تراگەديالىق كەيىپكەردى ويناعاندا اكتەردىڭ جان-دۇنيەسىندە ءتۇرلى قايشىلىقتار بولادى. سول ارقىلى كورەرمەن ودان رۋحاني ءلاززات الادى. ەگەر ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىزدىڭ بولمىسىنان ءبىر ادام وي ءتۇيىپ, ءومىرىن وزگەرتە السا, ماقساتىمىزدىڭ ورىندالعانى دەپ بىلەمىن.
− بارلىق سانالى ءومىرىڭىز تەاتردا ءوتىپ كەلەدى. سوندىقتان كەشەگى مەن بۇگىنگى رەجيسسۋرا, اكتەرلار ويىنى تۋرالى نە ايتاسىز؟
− جالپى, وتكەن مەن بۇگىنگىنى سالىستىرعاندى ۇناتپايمىن. ءتىپتى ونى سالىستىرۋعا دا بولمايدى. ءاربىر اكتەر – جەكە تۇلعا. ماسەلەن, اكتەرلاردىڭ بولمىسى, تابيعاتى ءبىر-بىرىنە ۇقسامايدى. بىرەۋى تراگەديالىق بەينەنى كەرەمەت ويناسا, ەكىنشىسى – زيالى ادامنىڭ بولمىسىن تەرەڭ اشادى. ەندى ءبىرى كومەدياعا جاقىن. بۇگىندە ساحنالانىپ جۇرگەن قويىلىمداردىڭ ءبارى «كەرەمەت» دەي الماسام دا, تەاتر ونەرىندەگى جاڭاشا ىزدەنىستەرگە كوڭىلىم تولادى. رەجيسسەرلەردىڭ بۇرىنعىداي ءومىردىڭ شىنايى بەينەسىن ايقاي-شۋمەن, جىلاپ-سىقتاۋمەن ەمەس, ادامنىڭ جان الەمىنە ءۇڭىلىپ, پسيحولوگيالىق يىرىمدەرمەن كورسەتۋگە ۇمتىلعان تالپىنىستارى قۋانتادى.
ءبىر جاعىنان, سپەكتاكلدىڭ تابىستى بولۋى دراماتۋرگياعا بايلانىستى. قانداي مىقتى اكتەر بولساڭىز دا, دراماتۋرگيا ءالسىز بولسا, ودان ورەلى ونەر تۋمايدى. ال ساحنانىڭ شاڭىن شىعارىپ, ارتىستەردىڭ ۇيىقتاپ جاتقان تالانتتارىن وياتىپ, جارقىراتىپ جىبەرەتىن رەجيسسەردىڭ ءبارى – ءازىربايجان مامبەتوۆ ەمەس. مەن ءۇشىن ول – ۇلى رەجيسسەر. قازىر دە دارىندى رەجيسسەرلەر بارشىلىق. ايتالىق, ءوزىمىزدىڭ تەاتردا, كورەرمەندەردىڭ ىقىلاسىنان بولەنگەن تالاي سپەكتاكلدەرى ساحنالاعان نۇرلان جۇمانيازوۆتىڭ فانتازياسى كەمەرىنەن اسىپ-تاسىپ جاتادى. ال بولات ۇزاقوۆ اكتەرلارمەن ادامي قارىم-قاتىناستا جۇمىس ىستەيدى.
−تەاتر سىنى تۋرالى نە ايتاسىز؟
−بۇگىندە بۇرىنعىداي ازۋلى
تەاتر سىنى جوق. مارقۇم اشىربەك سىعاي ەلىمىزدە قانشا تەاتر بار, ونداعى ارتىستەردىڭ دەڭگەيى قانداي, قايدا بارا جاتىرمىز, سونىڭ ءبارىن قولمەي قويعانداي ايتىپ, جازىپ ءجۇرۋشى ەدى. تەاتر سىنى سالاسىندا ەڭبەكتەنىپ جۇرگەن قىز-جىگىتتەر بار. بىراق سولاردىڭ دەنى ورىسشا جازادى. سودان با, قازاق تەاترلارى ساحنالاعان قويىلىمدارعا تەرەڭدەپ بارا المايدى. ونى تۇسىنبەگەننەن كەيىن بىلىكتى سىن ايتۋ مۇمكىن ەمەس. ەلىمىزدە جىل سايىن ءتۇرلى تەاتر فەستيۆالدەرى وتەدى, بىراق سوندا تازالىق جوق. سونىڭ ءبارى تەاتر سىنىنىڭ كەمشىلدىگىنەن بولىپ وتىر.
− ءسىزدى كوپشىلىك «نەسىبەلدى» ءفيلمى ارقىلى جاقسى بىلەدى. بىراق ءسىز كينوعا سيرەك ءتۇسىپسىز, ونىڭ سەبەبى بار ما؟
– «نەسىبەلدى» ءفيلمىنىڭ ماتەريالى مازمۇندى بولعانىمەن, رەجيسسەرلىك, وپەراتورلىق جۇمىستارى السىزدەۋ بولدى. الدە دە تاقىرىپقا تەرەڭدەپ بارۋعا بولۋشى ەدى. فيلم جارىققا شىققاننان كەيىن ءبىراز جالعىزباستى ايەلدەر كينودان وزدەرىنىڭ بەينەسىن تانىعاندارىن ايتىپ, كوزدەرىنە جاس الدى. تۋىندى بار-جوعى ون بەس كۇندە ءتۇسىرىلدى. كينودا انام بولىپ بيكەن ريموۆا وينادى. جولداسى بەلگىلى دراماتۋرگ شاحمەت قۇسايىنوۆ مەنى جاقسى كورىپ, «مويا پورودا» دەپ ازىلدەيتىن. سويتسەم, ول مەنى بويىم ۇزىن, اققۇبا بولعاندىقتان, «كوكشەتاۋدىڭ قىزى» دەپ ويلاپتى.
الايدا مەنىڭ كينودا جارقىراپ جۇلدىزىم جاندى دەي المايمىن. «زەرە» قويىلىمىندا باس كەيىپكەردىڭ: «اتقا ارپا, ادامعا ارقا كەرەك» دەيتىن ءبىر ءسوزى بار. كينوعا كوپ تۇسۋگە ونشا قولداۋ بولمادى. كوبىنەسە كينوداعى مەن سومداعىم كەلگەن بەينەلەردى ناتاليا ارىنباساروۆا وينادى. كەيىن دە تەلەسەريالدارعا تۇسۋگە ۇسىنىس بولدى, بىراق ودان ءوزىم باس تارتتىم. ويتكەنى قازىرگى كەيبىر رەجيسسەرلەر قويعان تەلەسەريالدار دەڭگەيى تىم تومەن, بۇل كورەرمەندەر تالعامىن ءتۇسىردى. ول سەريالدا ەشقانداي وبراز جوق, جانسىز بەينە كورەسىز. سونىڭ اسەرىمەن تەلەديدار قاراۋعا دا زاۋقىم جوق.
−بەلگىلى رەجيسسەر, ومىرلىك جولداسىڭىز ۆيكتور پۇسىرمانوۆ تۋرالى ايتىپ وتەسىز بە؟
– ونىمەن كونسەرۆاتوريادا وقىپ جۇرگەندە تانىستىم. بىزدەن جوعارى كۋرستا وقىدى. مەن وعان 2-كۋرستا تۇرمىسقا شىقتىم. رەسەي جەرىندە تۋعان, ءومىرى قيىندىققا تولى ازامات ەدى. اكە-شەشەسىنەن جاستاي ايىرىلىپ, بالالار ۇيىندە ءوسىپ, جاس كۇنىنەن قيىندىقتى كوپ كورگەن. ومىردە ءتورت قۇبىلاسى تۇگەل پەندە جوق قوي. ول وتە ەڭبەكقور, كوپ وقيتىن, ىزدەنىمپاز ادام. الماتىداعى كونسەرۆاتوريانى اياقتاعاننان كەيىن, ماسكەۋدەگى كىشى تەاتر مەن «موسفيلم» كينوستۋدياسىندا تاجىريبە جيناقتادى. اۋەزوۆ تەاترىندا ز.شاشكيننىڭ «اقىن جۇرەگى», ءا.تاجىباەۆتىڭ «حالقى تۋرالى اڭىز» جانە ن.حيكمەتتىڭ «ەلەۋسىز قالعان ەسىل ەر» سپەكتاكلدەرىن قويدى. ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترىنىڭ باس رەجيسسەرى قىزمەتىن اتقارا ءجۇرىپ, ءا.تاجىباەۆتىڭ «قىز بەن سولدات», ت.احتانوۆتىڭ «ماحاببات مۇڭى» جانە س.ءجۇنىسوۆتىڭ «جارالى گۇلدەر» سەكىلدى قويىلىمدارىن ساحنالادى. كەيىن ولجاس سۇلەيمەنوۆپەن تانىسىپ, كينوستۋدياعا بارىپ, كوركەم فيلم ءتۇسىردى.
−قازىرگى قوعامداعى قۇندىلىقتاردىڭ وزگەرۋىنە الاندايسىز با؟
– ءوزىم ونەردى ماڭگىلىك دەپ قابىلدايمىن. شەبەرلىكتىڭ شەگى جوق, ونەر ادامىنا «تولدىم, بولدىم» دەگەن ءسوز جاراسپايدى. سوندىقتان ءالى دە جانىمدى سالىپ جۇمىس ىستەگىم كەلەدى. ونەر ادامىنىڭ تابيعاتى سەزىمتال, جانى جارالانعىش. دۇنيەگە تەرەڭدەپ ۇڭىلگەن سايىن, ومىرگە كوزقاراسىڭىز وزگەرەدى. ۇزاق جىلداردان بەرى ۇستازدىق جولدى ونەرمەن قاتار الىپ, شاكىرت تاربيەلەدىم. سودان با كەيبىر جاستارعا كوڭىلىم تولمايدى. ويتكەنى كىتاپ وقىمايدى, ىزدەنبەيدى.
بۇگىندە ماتەريالدىق قۇندىلىق العا شىقتى. ادام بالاسى دا وزگەرىپ, تەحنيكاعا قۇل بولىپ بارادى. بارلىق نارسەنى كومپيۋتەرمەن ىستەيمىز. الايدا قولمەن جازىپ, سىزباعاننان كەيىن جۇرەكتىڭ ءدۇرسىلى دە ەستىلمەيدى. ءبىر بايقاعانىم, تەحنيكاعا قۇل بولعانداردىڭ بويىنداعى جاقسى قاسيەتى جوعالادى.
− اتاققا قالاي قارايسىز؟
− مەن ءبىر كىسىدەي ماراپاتتان كەندە ەمەسپىن. اتاق − ونەر ادامىنا شابىت بەرەدى, قانات بىتىرەدى. قانشاما تالانتتى تۇلعالار كوزى تىرىسىندە ءبىر ماراپاتقا يە بولماي ومىردەن ءوتتى. سولاردى ەسىمە السام, جانىم جابىرقايدى. سوندىقتان ونەر ادامدارىنىڭ ەڭبەگىن دەر كەزىندە باعالاعان ءجون.
− اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
