كيبەرشابۋىلداردى تالداۋ جانە زەرتتەۋ ورتالىعى قازاقستاندىق بانكتەردىڭ ۆەب-قاۋىپسىزدىگىنە ساراپتاما جاساپ, قايسىسىنىڭ كيبەرقالقانى مەيلىنشە مىقتى ەكەنىن سارالاپ كورىپتى. ورتالىق 25 بانكتىڭ قاۋىپسىزدىگىن تەكسەرگەن. بۇل ءۇشىن قارجى ينستيتۋتى ۆەب-رەسۋرسىنىڭ باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ جۇمىسىنىڭ جىلدامدىعى; دومەن رەپۋتاتسياسى; كونتەنتتىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن دەرەكتەردىڭ بەرىلۋى; ترافيكتى شيفرلەۋ مەن اقپاراتتىڭ تاراپ كەتۋى; قاۋىپسىزدىك باپتاۋى; ستاندارتتارعا سايكەس بولۋى سياقتى تالاپتار نەگىزگە الىنعان. تالداۋ جاساندى ينتەللەكت الگوريتمىنە نەگىزدەلگەن WebTotem AI جۇيەسىن قولدانۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلدى.
زەرتتەۋگە زەر سالساق, بانكتەردىڭ كيبەرقاۋىپسىزدىك دەڭگەيى 2020 جىلمەن سالىستىرعاندا 19,6 پايىزعا وسكەن. تەرىس ۇردىستەر بايقالمايدى. زەرتتەۋ ناتيجەسى بويىنشا بانكتەر 0-دەن 100-گە دەيىنگى شكالامەن باعالانعان. بۇل رەتتە ەڭ جوعارى كورسەتكىشكە «الفا بانك», Bank RBK, City Bank, Halyk Bank جانە Freedom finance Bank يە بولسا, Capital Bank, «زامان بانك» جانە «پاكىستان ۇلتتىق بانكى» تومەنگى شكالامەن باعالانعان. تولىققاندى ناتيجە تومەندەگى كەستەدە:
|
URL |
2020 |
2021 |
دەلتا |
|
alfabank.kz |
65 |
85 |
20 |
|
bankrbk.kz |
60 |
83 |
23 |
|
citibank.com |
20 |
81 |
61 |
|
halykbank.kz |
80 |
81 |
1 |
|
bankffin.kz |
80 |
80 |
0 |
|
jysanbank.kz |
55 |
79 |
24 |
|
kaspi.kz |
70 |
78 |
8 |
|
hcsbk.kz |
45 |
77 |
32 |
|
bcc.kz |
50 |
75 |
25 |
|
kzibank.kz |
55 |
75 |
20 |
|
altyn-i.kz |
65 |
75 |
10 |
|
sberbank.kz |
40 |
74 |
34 |
|
homecredit.kz |
65 |
73 |
8 |
|
forte.kz |
45 |
72 |
27 |
|
kz.icbc.com.cn |
71 |
71 |
0 |
|
vtb-bank.kz |
45 |
70 |
25 |
|
eubank.kz |
55 |
70 |
15 |
|
alhilalbank.kz |
45 |
69 |
24 |
|
nurbank.kz |
50 |
69 |
19 |
|
boc.kz |
30 |
67 |
37 |
|
shinhan.kz |
40 |
67 |
27 |
|
atfbank.kz |
65 |
67 |
2 |
|
zamanbank.kz |
40 |
66 |
26 |
|
jscnbp.kz |
65 |
66 |
1 |
|
capitalbank.kz |
40 |
65 |
25 |
ءبىر ايتا كەتەرلىگى, وتاندىق قارجى ۇيىمدارىنىڭ ىشىندە تەك «الفا بانكتە» عانا Security.txt دەڭگەيى بار ەكەن. بۇل – قاۋىپسىزدىك زەرتتەۋشىلەرىنە قاۋىپسىزدىكتىڭ وسال تۇستارى تۋرالى وڭاي حابارلاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن جوبا. سونداي-اق 25 بانكتىڭ توعىزى OWASP Top 10 شابۋىلىنا ۇشىراعان. سول ارقىلى كيبەرشابۋىلشىلار پايدالانۋشىلار دەرەگىن الا الادى. مۇنداي شابۋىلدارعا قارسى تۇرۋ جاعىنان «الفا بانك», Citi Bank, «سبەربانك», First Heartland Jysan Bank جانە Bank RBK-نىڭ ءباسى جوعارى. التى بانك ءوز اقپاراتتارىن شيفرلامايتىن بولىپ شىقتى. الەمدىك ستاندارتقا سايكەس ۆەب-سەرۆيستەر اراسىندا بەرىلۋ كەزىندە دەرەكتەر شيفرلانۋى ءتيىس. بۇل ءبىر جەلىدە ورنالاسقان لوگيندەر مەن قۇپيا سوزدەردى بۇزىلۋدان ساقتاپ تۇرادى. ەگەر شيفرلانۋ ءالسىز نەمەسە مۇلدە ىسكە اسىرىلماعان بولسا, وندا شابۋىل جاساۋشى كليەنتتەردىڭ دەرەكتەرىن وڭاي يەلەنىپ, بانك قارجىسىن قولدى قىلۋى ىقتيمال. دەرەكتەرىن شيفرلاماعان بانكتەر رەتىندە قازاقستانداعى قىتاي بانكى, ۆتب بانك, اتف بانك, «وتباسى بانك», Al Hialal يسلام بانكى جانە Freedom finance Bank اتالادى. ۆەب-رەسۋرستاردىڭ جىلدام جۇمىس ىستەۋى بويىنشا Kaspi Bank, كزي بانك, Freedom finance Bank, اتف بانك, «پاكىستان ۇلتتىق بانكى» كوش باسىندا ەكەن. ال قىتاي بانكى, «وتباسى بانك», «بانك تسەنتركرەديت» جانە «ەۋرازيالىق بانك» جىلدامدىق تۇرعىسىنان ماقتانا المايدى. ورتالىق بانكتەردىڭ دەرەكتەردەن ايىرىلىپ قالۋ تاۋەكەلىن دە زەرتتەگەن. سوندا توعىز بانكتەن – Kaspi Bank, «ەۋرازيالىق بانك», «الفا بانك», كزي بانك, حوۋم كرەديت, «زامان بانك», Nurbank, Halyk Bank جانە «وتباسى بانك»-تان ۇلكەن تاۋەكەل بايقالعان.
«باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسى كوپ جاعدايدا email security ارقىلى جاسالادى. پوشتالىق ترافيكتەردىڭ 90 پايىزىندا سپام, فيشينگ, زياندى باعدارلامالار جانە باسقا دا ەلەكتروندى قاۋىپ-قاتەر بار. ۆەب-رەسۋرستىڭ پوشتالىق سەرۆەرى دۇرىس باپتالسا كەز كەلگەن قاتەرگە قارسى تۇرا الادى» دەپ جازادى ورتالىق.
تالداۋ بويىنشا, 2020 جىلدىڭ جەلتوقسانىنان 2021 جىلدىڭ ماۋسىمىنا دەيىنگى ارالىقتا ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ ۆەب-رەسۋرستارىنان ءتۇرلى دەڭگەيدەگى 17 وسالدىق بايقالعان. وسىعان وراي ورتالىق بانكتەردىڭ باسىم بولىگىندە اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك دەڭگەيىن ءالسىز دەپ باعالاۋعا بولادى. دەگەنمەن كيبەرقاۋىپسىزدىك جىلدان-جىلعا جاقسارىپ كەلەدى, سوندىقتان از دا بولسا ىلگەرىلەۋشىلىك بار دەپ قورىتادى ورتالىق.
اباي ايماعامبەت
