ءبىر زاماندارى ايبىنى اسقاق, جۇرتىن باستاپ جۇرەتىن نەبىر ۇلى تۇلعالاردى تۇلەتكەن, كەيىن قۇبىلاسى قىرىق قۇبىلعان ساياسات تۇسىندا جۇندەي تۇتىلگەن قازاقتىڭ ۇلتتىق مىنەزى “تەك ازات حالىقتا عانا ۇلتتىق مىنەز بولدى”, دەپ جەرمەنا دە ستال ايتقانداي, تاۋەلسىز جىلدارى بوي تىكتەپ, سەن كىمسىڭ دەگەندەرگە, مەن تولە, قازىبەك, ايتەكە بيلەردىڭ ۇرپاعىمىن دەيتىن دارەجەگە جەتتىك. سول ءۇش ۇيىتقىنىڭ ارعى-بەرگى جاعىنداعى تاريحىمىزدى تارازىلاۋدى قولعا الىپ, ءبىراز يگىلىكتى شارالاردى ىسكە اسىردىق. سونىڭ ءبىر ادەمى كورىنىسى, كۇنى كەشە پرەزيدەنتتىك مادەنيەت ورتالىعىندا وتكەن تۋما تالانت, تۇعىرى مىقتى ازامات, ايتۋلى سۋرەتشى توقبولات توعىسباەۆتىڭ “تولە بي, قازىبەك بي, ايتەكە بي پورترەتتەرى” تريپتىگىنىڭ جانە يتاليالىق سۋرەتشى دجۋزەپپە كاستيلونيدىڭ “قازاقستاننىڭ تسين يمپەراتورىنا ءسايگ ۇلىك سىيلاۋى” اتتى كارتينا نەگىزىندە اسەين جۇمابەكوۆ سالعان تۋىندىسىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى دەر ەدىك.
تۇساۋكەسەر راسىمىندە العاشقى ءسوزدى ورتالىق ديرەكتورى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ الىپ, يگىلىكتى شارا تۋرالى جان-جاقتى مالىمەت بەردى. قازاق حالقىنىڭ ەشبىر ۇلت پەن ەتنوسقا ۇقسامايتىن وزىندىك سالت-ءداستۇرىن تىزبەلەي ايتىپ, مۇراجايدا “التىن ادامداردان” وزگە, الپىس ەكى اتتىڭ التىن, كۇمىسپەن اشەكەيلەگەن ەر-تۇرمانىنىڭ تۇرعانىن, وزگە دە جادىگەرلەردىڭ ساقتالعانىن جانە باسقا دا قۇندىلىقتاردىڭ ەرەكشەلىگىنە, توعىسباەۆتار اۋلەتىنىڭ دارىن-قارىمىنا توقتالا كەلىپ, سوناۋ ءحۇىىى عاسىردان جەتكەن سۋرەتتى ەلگە جەتكىزگەن قازاقتىڭ كوزى اشىق, كوڭىلى وياۋ تاريحشى قىزى مەرۋەرت ابۋسەيىتوۆانىڭ زەرەكتىگىنە شىنايى ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. ال وسى جۇمىستىڭ اتقارىلۋىنا قارجىلاي كومەك كورسەتكەن اتىمتاي جومارت مەتسەنات, تاريحي دۇنيەلەردى مۋزەي قورىنا سىيعا تارتقان ءمۇسىلىمباي دايىربەكوۆ ءومىر بويى ءۇش ءبيدىڭ رۋحىنا باسىن ءيىپ كەلە جاتقانىن, جازىقسىز جاپا شەككەن تۇستا ارۋاقتارىنا سىيىنىپ قاتەردەن امان قالعانىن تەبىرەنە تۇرىپ ايتسا, تاريحشى باقىت ەجەنحان يتاليالىق سۋرەتشىنىڭ ەڭبەگى بۇرىن كىتاپتاردا عانا كورىنىس تاپسا, ەندى قايتا جاڭعىرىپ, مۇراجايدا جۇرت يگىلىگىنە اينالاتىنىن جەتكىزدى. قازاقتىڭ اقيىق اقىن قىزى فاريزا وڭعارسىنوۆا تاۋەلسىزدىكتىڭ قادىر-قاسيەتىنىڭ ءوزى وسىدان كورىنىپ وتىرعانىن, ءۇش ءبيدىڭ اتىن ءبىر كەزدەرى سىبىرلاپ ايتساق, ەندى اسىل بەينەسى كەرەگەمىزدەن كوسەمدەردى ىعىستىرىپ ورىن تاپقانىن, ۇلت تاريحىن ءوزىمىز عانا ءبىلىپ قويماي, قىزىل-جاسىل دۇنيەنىڭ جەتەگىندە جۇرگەن كەيىنگى جاسقا ۇعىندىرۋ كەرەكتىگىن تىلگە تيەك ەتتى. سەناتور ومىربەك بايگەلدي اتا-بابا تاعىلىمىنا ادال بولۋ جونىندەگى تەرەڭنەن تارتقان كەسەك-كەسەك ويلارىن ناقتى دالەل-دايەكتەرگە جۇگىنىپ ورتاعا سالدى. قازىردىڭ وزىندە تورتكۇل دۇنيەگە تانىلىپ ۇلگەرگەن اتاقتى سۋرەتشى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى ەربولات تولەپباي قازاق ونەرىنىڭ ارعى-بەرگى تاريحىن بارلاي كەلىپ, ەل ساياساتىنىڭ سيمۆولى وسى ءۇش بي ەكەنىن, قاي تۋىندى دا قۇندى بولىپ ەسەپتەلەتىنىن, ۇلتىمىزدىڭ ۇلىلىعىن الەمگە تانىتقان “التىن ادامدى” جاساعان سۋرەتشى اتى بەلگىسىز بولىپ قالعان وزگە ەمەس, ءوز بابامىز, دەگەن ءسوزدى قاداپ ايتتى.
اق ماتامەن كومكەرىلىپ تۇرعان ءۇش ءبيدىڭ پورترەتتەرىن اشۋ قۇرمەتىن پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتتارى قۋانىش سۇلتانوۆ, ءادىل احمەتوۆ جانە قوعام قايراتكەرى ءاليحان بايمەنوۆ اتقارسا, “قازاقتاردىڭ تسين يمپەراتورىنا سايگ ۇلىك سىيلاۋ” اتتى كارتينانىڭ لەنتاسىن “نۇر وتان” حدپ-نىڭ استانا قالاسى بويىنشا فيليالى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ءامىرحان راقىمجانوۆ, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى ومىربەك بايگەلدي, جوعارعى سوتتىڭ توراعاسى مۇسابەك الىمبەكوۆ قيدى. بۇدان كەيىن ەل ازاماتتارى ءۇش بيگە قۇران وقىتىپ, اس بەردى. جاقسى ىسكە جاناشىرلىق تانىتقان ازاماتتارعا سىي-سياپات جاساپ, قۇرمەت كورسەتتى. ايتىس ونەرىنىڭ ايتۋلى وكىلى امانجول التاەۆ ءۇش بيگە ارناعان تولعاۋىندا: “بىلسەڭىزدەر ءۇش ءبيىم ەمەس پە ەدى, جەرىمە اباقتىنى سالدىرماعان”, دەپ ارتىنان “ۇلتاراقتاي جەرىمدى ساتقىزباعان... توليك, كوليا كوبەيگەن بۇل زاماندا, ءۇش ءبيدى ارداقتايتىن بالاڭ بولسىن, ۇرپاعىنىڭ كەۋدەسىندە قوڭىراۋداي, تولە, ايتەكە, قازىبەك سىڭعىرلاسىن”, دەپ بابالار وسيەتى بىرلىك بولعان ولەڭ جولدارىمەن نوسەرلەتىپ جىبەردى.
سۇلەيمەن مامەت.