ءيا, ءبىز بۇل عىلىمي ماقالانىڭ جاريالانعانىن اسىعا كۇتتىك. سەبەبى كەز كەلگەن عىلىمي ونەرتابىستىڭ ولشەمى – حالىقارالىق جۋرنالدا جاريالانعان زەرتتەۋدىڭ قورىتىندىسى جونىندەگى ماقالا. ونسىز ونەرتابىستى وندىرىسكە اينالدىرۋ قيىن. رەيتينگى جوعارى جۋرنالعا شىققان ماقالاعا سول سالانىڭ الەمدەگى ەڭ مىقتى ماماندارى رەتسەنزيا بەرەدى. بۇعان دەيىن اتالعان ماقالانىڭ ءبىرىنشى اۆتورى, وسى ۆاكتسينانى ازىرلەۋشى عالىمدار توبىنىڭ جەتەكشىسى, بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك پروبلەمالارى ينستيتۋتىنىڭ باسشىسى كۇنسۇلۋ زاكاريا بىزگە بەرگەن سۇحباتىندا: ء«بىز الەمدىك دەڭگەيدەگى رەتسەنزەنتتەردەن العاشقى پىكىردى الىپ, ولارمەن تىعىز بايلانىس ورناتىپ وتىرمىز. ماقالامىز امەريكاداعى كلينيكالىق زەرتتەۋلەردى جاريالايتىن ارنايى جۋرنالعا تاپسىرىلدى. ونى حالىقارالىق دارەجەسى جوعارى مەديتسينا عالىمدارى قاراپ جاتىر», دەگەن ەدى.
مىنەكەي, ەندى وقىرماننان ءسۇيىنشى سۇرايتىن ءسات تە كەلدى. سەبەبى عىلىمي ماقالا Scopus حالىقارالىق بازاسىنداعى 1-كۆارتيلگە كىرەتىن, عىلىمي مەديتسينا سالاسىنداعى بەدەلدى باسىلىم – EClinicalMedicine جۋرنالىندا جاريالاندى.
بۇل – رەتسەنزەنتتەرمەن كاسىبي قارىم-قاتىناس جۇرگىزۋ مەن كوپ كۇش-جىگەر جۇمسالعان جۇمىستىڭ جەمىسى, سونداي-اق وتاندىق عالىمدار ەڭبەگىنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە مويىندالۋى. سەبەبى مۇنداي جۋرنالدارعا ماقالا جاريالاۋ كەيدە ءبىر جىل ۋاقىتتى تالاپ ەتەدى. ال عالىمدارىمىزدىڭ بيىلعى ءساۋىردىڭ 5-ىندە جىبەرىلگەن ەڭبەگىن اتالعان حالىقارالىق جۋرنال 4 ايدان سوڭ جارىققا شىعاردى. ماقالانىڭ تاقىرىبىنان كەيىنگى ماڭىزدى اقپاراتتا: «2021 جىلى 5 ساۋىردە كەلىپ ءتۇستى, 2021 جىلى 28 شىلدەدە قايتا قارالدى, 2021 جىلى 28 شىلدەدە قابىلداندى, 2021 جىلى 14 تامىزدا ونلاين رەجىمىندە قولجەتىمدى بولدى», دەلىنگەن.
ماقالانىڭ «Findings», ياعني «ناتيجەلەر» اتتى بولىمىندە:
«QazCovid-in® ۆاكتسيناسى قاۋىپسىز جانە ايتارلىقتاي ءتوزىمدى بولدى, نەگىزىنەن بولماشى جاعىمسىز اسەرلەر تۋدىردى; ەكى سىناقتا دا ەلەۋلى نەمەسە اۋىر جاعىمسىز وقيعالار تىركەلمەدى. 1 فازالىق سىناقتا, منا-دا (MNA, ياعني ميكرونەيتراليزاتسيا – ۆيرۋستى انىقتاۋعا ارنالعان وتە سەزىمتال جانە ارنايى تالداۋ – ا.ش.) انتيدەنە ءتيترىنىڭ (سەرو كونۆەرسياسى) ءتورت ەسە جوعارىلاۋى بار سۋبەكتىلەردىڭ پايىزى ۆاكتسينانىڭ ءبىرىنشى دوزاسىنان كەيىن 59%-دى قۇرادى جانە ەكىنشى دوزادان كەيىن 100%-دى قۇرادى. 180-ءشى كۇنى پلاتسەبو (دارىلىك قۋاتى جوق سۇيىقتىق) قابىلداعان ادامداردىڭ 40%-ىندا ELISA (MNA سەكىلدى تالداۋ) جانە MNA-مەن ولشەنەتىن SARS-CoV-2 ينفەكتسياسىن بولجايتىن ۆيرۋسقا قارسى انتيدەنەلەر دەڭگەيىنىڭ ستاتيستيكالىق تۇردە جوعارىلاعانىن كورسەتتى», دەپ جازىلعان.
عىلىمي ەڭبەك اۆتورلارى ماقالانىڭ Discussion, ياعني «تالقىلاۋ» دەپ اتالاتىن بولىگىندە اتاپ كورسەتكەندەي, 1 جانە 2-فازالىق كلينيكالىق زەرتتەۋلەر QazCovid-in® ۆاكتسيناسىنىڭ ءبىر نەمەسە ەكى دوزانى الاتىن 18 جاستان 70 جاسقا دەيىنگى ەرەسەكتەرگە قاۋىپسىز جانە جاقسى ءتوزىمدى ەكەنىن دالەلدەدى.
كەلەسى كەزەكتە عالىمداردىڭ 3-فازاداعى زەرتتەۋ ناتيجەسى تۋرالى عىلىمي ماقالاسىن كۇتەمىز. ويتكەنى كلينيكالىق سىناقتىڭ سوڭعى كەزەڭىندە ۆاكتسينانىڭ دەنى ساۋ ادامدارعا عانا ەمەس, دەنساۋلىق جاعدايى بويىنشا ءتۇرلى توپتارعا جاتقىزىلاتىن جاندارعا دا قانشالىقتى ءتيىمدى ەكەنى انىقتالادى.
