ساياسات • 10 تامىز، 2021

ىنتىماقتاستىقتىڭ بىرەگەي تەتىگىن قۇرۋ ماڭىزدى

21 رەت كورسەتىلدى

ازياداعى ءوزارا ءىس-قيمىل جانە سەنىم شارالارى جونىندەگى كەڭەس­تىڭ (اوسشك) اتقارۋشى ديرەكتورى، ەلشى قايرات سارىباي يران يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ شاقىرۋىمەن وسى ەلدىڭ جاڭا پرەزيدەنتى يبراحيم ءرايسيدىڭ لاۋازىمىن اتقارۋعا كىرىسۋىن اتاپ وتكەن سالتاناتتى راسىمگە قاتىستى ءارى يران باسشىسىنىڭ قابىلداۋىندا بولدى. سونىمەن بىرگە ەلشى يران پارلامەنتىنىڭ سپيكەرى موحامماد باگەر گاليباف مىرزامەن كەزدەستى.

پرەزيدەنتپەن كەزدەسۋ بارىسىندا ق.سارىباي يران تاراپىنا اوسشك-گە تۇراقتى قولداۋ ءۇشىن ريزاشىلىعىن ءبىل­دىر­دى جانە بىرەگەي ىنتىماق­تاس­تىق مەحانيزمىن قۇرۋ قاجەتتى­گىن ايتتى. ەلشى يران پرەزي­دەنتىنە قازاقستاننىڭ اوسشك-ءنى حا­لىق­ارالىق ۇيىمعا اينالدىرۋ باسىمدىعى تۋرالى اتاپ ءوتتى.

پرەزيدەنت يبراحيم راي­سي يراننىڭ حالىقارالىق سەرىك­تەس­تەرى مەن اوسشك سەكىل­دى ما­­ڭىزدى ايماقتىق فورۋم­دارمەن ى­ن­تى­ماقتاستىق جا­ساۋ­عا نيەت­­تى ەكە­نىن اتاپ ءوتتى. ول ۇكى­­مە­ت­ارا­لىق ۇيىمدار حات­شى­لىقتارىنىڭ، ونىڭ ىشىندە اوسشك-ءنىڭ حاتشىلىعىن دا، مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ۇكىمەتتەرى ارا­­سىندا ىنتىماقتاستىقتى دا­مى­تۋداعى، ولاردىڭ ماڭىزدى شە­شىم­دەردى قابىلداۋ پروتسەس­تەرىندەگى ماڭىزدى ءرولىن اتادى. «اوسشك ءوزىنىڭ العا قويعان ماق­ساتتارىنا جەتۋى ءۇشىن بەلسەن­دى تۇردە العا ۇمتىلۋى ءتيىس جانە مۇشە مەملەكەتتەرىنىڭ ۇكىمەت­تەرى اراسىندا ىنتىماقتاستىق­تى كۇشەيتكەنى ءجون»، دەدى يران پرە­زي­دەنتى. سونىمەن قاتار ول اوسشك-ءنىڭ ءرولىن ۇدايى كۇ­شەي­تۋ مەن ۇلعايتۋ كەرەكتىگىن باسا ايتتى. يبراحيم رايسي يراننىڭ اوسشك جۇمىسىنىڭ نە­گىزگى باعىتتارىنا قوسقان ۇلە­سىنە نازار اۋداردى، سونى­مەن بىرگە يراننىڭ فورۋم ماقسات­تا­رى­­نا جەتۋ پروتسەسىنە ودان ءارى بەل­سەن­دىلىكپەن قاتى­سۋعا دايىن­دىعىن جانە ازيا ماسەلە­لەرى جو­نىن­دەگى ىن­تى­ماقتاستىقتى جو­عا­رى دەڭ­گەي­دە جەتىلدىرۋ نيەتىن ءبىلدىردى. 

يران پارلامەنتىنىڭ سپي­كەرى موحامماد باگەر گاليباف مىر­زا­مەن كەزدەسۋ بارىسىندا اوسشك اتقارۋشى ديرەكتورى يراننىڭ فورۋم شەڭبەرىندە جانە ودان تىس اۋقىمدا ايماقتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدەگى ماڭىزدى ءرولىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ق.سارىباي يراننىڭ جاڭا ۇكى­­مەتىمەن قارىم-قاتى­ناس جا­ساۋعا دايىندىعىن جەتكى­زدى. اتقارۋشى ديرەكتور بەي­بىت­­شىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى بىر­جاق­تى رەتپەن قامتاماسىز ەتۋ مۇم­كىن ەمەستىگى تۋرالى، سونى­مەن بىرگە اوسشك سۇحبات جۇرگىزۋ مەن ءوزارا ارەكەتتەستىك ءۇشىن قو­لاي­­لى الاڭ ەكەنىنە نازار اۋدار­­دى. ەلشى ق.سارىباي كوپ­جاق­تى قاتىناستاردىڭ ماڭىز­دى ءرولى مەن ءار مۇشە مەملە­كەت­­تىڭ ورتاق ىسكە ەرەكشە اتسالىسىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. ناتيجەسىندە، وسىنىڭ ءبارى ازيا ەلدەرىنىڭ وركەندەۋىنە اكەلىپ، ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىق پەن ءوزىنىڭ بولاشاعى تۋرالى دەر­بەس تۇردە شەشىم قابىلداۋعا قولاي­لى جاعدايدى تۋدىرادى.

يران پارلامەنتىنىڭ سپيكەرى بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ بارلىق مەملە­كەت­تەردىڭ باسىمدىعى ەكەنىن جەتكىزدى جانە دە بۇگىنگى تاڭدا ازيا بۇكىلالەمدىك بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىك باعىتىندا قا­دام­دار جاساپ وتىرعان باستى قوز­عاۋشى كۇشتەردىڭ ءبىرى سانالا­تى­نىن اتادى. ول اوسشك-ءنىڭ بەي­بىت­شىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى قام­تا­ماسىز ەتۋ جولىندا وڭ ناتيجە­لەرگە قول جەتكىزەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.

تەگەرانعا ءىس-ساپارى بارىسىندا ق.سارىباي ەكونوميكا­لىق ىنتى­ماقتاستىق ۇيىمىنىڭ (ەىۇ) باس حاتشىسى حادي سۋلەي­مان­­پۋر مىرزامەن كەزدەستى جانە ول ءوز سەرىكتەسىمەن اوسشك مەن ەىۇ ارا­سىندا ءوزارا ارە­كەتتەس­تىك پەن الەۋەتتى ءتيىمدى ىنتى­ماق­تاس­تىق­تىڭ باعىتتارى جونىندە جەمىستى ءارى مازمۇندى پىكىر الماستى.

ەلشى ق.سارىباي ەىۇ باس حاتشىسىن اوسشك-ءنىڭ قازىرگى جۇمىسى تۋرالى حاباردار ەتتى، سونىڭ ىشىندە، قازاقستاننىڭ اوسشك-گە توراعالىعىنىڭ فو­رۋم­دى تولىمدى ۇيىمعا اي­نال­دىرۋ جانە اوسشك پرو­تسەسى­نىڭ، حاتشىلىعىنىڭ ينستي­تۋتتىق ءارى ورنىقتى دامۋىن كۇشەيتۋ جونىندەگى باسىمدىعى تۋرالى اتاپ ءوتتى. اوسشك ات­قارۋ­شى ديرەكتورى اوسشك مەن ەىۇ اراسىندا الەۋەتتى ءوزارا ارەكەتتەستىكتى دامىتۋ جو­نىن­دە ءتيىمدى شەشىمدەر مەن ناق­تى سالالارعا نازار اۋداردى. بۇل سالالارعا ازياداعى اوسشك مەن ەىۇ مۇددەلەرىنىڭ ۇق­ساس­تىعى مەن گەوگرافيالىق ورنا­لاسۋىن، اوسشك-گە مۇشە مەملە­كەتتەردىڭ كوپتىگىن، جان-جاقتى كۇن ءتارتىبىن، سونىمەن بىرگە ەىۇ-نىڭ ەكونوميكالىق تۇرعىدان وراسان مول تاجىريبەسىن ەسكەرە وتىرىپ، ءوزارا ىقپالداستىقتى كۇشەيتۋ ماسەلەلەرى كىرەدى. مىسال رەتىندە، ق.سارىباي ۇقساس مانداتتارى بار اوسشك مەن ەىۇ-نىڭ ارنايى مەكەمەلەرىنىڭ ارەكەتتەرىن بىرىكتىرە وتىرىپ، ەكى ۇيىمنىڭ فورۋمدارىنا نەمەسە باسقا دا ءىس-شارالارىنا قاتى­سۋ سياقتى ءتيىمدى ءوزارا ارەكەت­تەس­تىكتىڭ مۇمكىندىكتەرىن اتاپ ءوتتى.   

ەىۇ باس حاتشىسى ەىۇ مەن اوسشك ماقساتتارى ءبىر-بىرى­نە ۇقساس كەلەتىنىن جانە ور­تاق ماقساتتارعا جەتۋ ءۇشىن قولاي­لى تاسىلدەردى قولدانا وتى­رىپ، ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاس­تىق­تى دامىتۋدىڭ وراسان زور مۇم­كىن­دىكتەرىن ءسوز ەتتى. حادي سۋلەي­مان­پۋر ايماقتىڭ وركەندەۋى مەن ازيا ەلدەرىنىڭ ەكونوميكالىق جاعدايىن جاقسارتۋ ماقساتىنا جەتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى، سونىڭ ىشىندە، اي­ماق­تىق ۇيىمداردىڭ ارەكەت­تەرىن جاھاندىق اۋقىمدا بىرىك­تىرىپ، قارجى جۇمسالىمى مەن ين­­ۆەس­تيتسيالارعا جول اشۋ كەرەك ەكە­نىنە نازار اۋداردى. ەىۇ باس حاتشىسى ەىۇ مەن اوسشك ەكىجاقتى كەلىسىم نەگىزىندە ىنتى­ماقتاستىقتى كۇ­شەيتە الادى جانە ءوزارا ءتيىم­دى قادامدار جاساي الادى دەگەن پىكىرىن ءبىلدىردى. 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇرلانعان 28 كولىك تابىلدى

وقيعا • بۇگىن، 15:11

اتىراۋدا 23 ادامدى شايان شاققان

ايماقتار • بۇگىن، 13:35

سپورت جاڭالىقتارىنا شولۋ

سپورت • بۇگىن، 09:11

ۇقساس جاڭالىقتار