كوكپەكتى دالاسىندا كونە كىتاپحانا بولعانىن ولكەتانۋشى, تاريحشى قايرات مالىقاجدار ايتىپ جۇرەتىن. قايدا دەسەك, دالا كىتاپحاناسى بيعاش اۋىلىنىڭ ماڭىندا ەكەن. انە, ايگىلى تولاعاي تاۋى جازىق دالادا شوشايىپ, كورىنىپ تۇر. ەرتەدە كەسكىلەسكەن شايقاس بولعان ورىندار دا وسى تۇستا.
– وقۋشى كەزىمىزدە بۇل جازىققا ساياحاتقا كەلدىك. نايزانىڭ سابى, جەبەنىڭ ۇشى سياقتى قارۋ-جاراقتاردىڭ سىنىعىنىڭ تالايىن تاپقانبىز. تاعى بىردە وسى جول بويىنا جاقىن ماڭنان قويما تاپتىق. جالپى كوشپەلى قازاق دالاسىندا قويمالار وتە كوپ بولعان, – دەدى ءومىرىن ولكەتانۋعا ارناپ كەلە جاتقان قايرات مالىقاجدار.
جەرگىلىكتى جۇرت دالا كىتاپحاناسى اتاپ كەتكەن كونە كەسەنە – بيعاش اۋىلىنىڭ ارعى جاعىنداعى جازىقتا. كەڭ جازىقتا جالعىز تۇرعان كەسەنەنى جەرگىلىكتى جۇرت اپىرىم بايدىكى دەسەدى. التى قىرلى بەيىتتىڭ بيىكتىگى 6 مەتر شاماسىندا. قورعاننىڭ سىرتىنان قايتادان قورشاۋ سالىنعان. جالپى اي كۇمبەزدى كەسەنەنىڭ ساۋلەتى وزگەشە. كىسى جەرلەگەن جەردىڭ سىرتىنا 2 مەتر بيىك تاستان قورعان سالىپ, ونىڭ ۇستىنە 2 مەتر بيىكتىكتە اعاش دىڭگەكتەر ورناتىلىپ بارىپ شاتىر جابىلعان. ال شاتىردىڭ ۇستىنە بيىك كۇمبەز تۇرعىزىلعان. شاتىردىڭ استىڭعى جاعىنان ارنايى كىتاپتى اپارىپ قويۋعا ارنالعان تەسىك, كىسى سىياتىنداي ەسىك جاسالىپتى. كەسەنەگە كەرەك تاستى الىستان تاسۋ ءۇشىن دە ءبىراز كۇش جۇمسالعانىن كورۋگە بولادى. ويتكەنى كەسەنە ورنالاسقان كەڭ جازىقتا ەشقانداي تاس جوق.
– ءحىح عاسىردىڭ باسىندا ءومىر سۇرگەن اپىرىم باي وقىمىستى ادام بولىپتى. ول كىسى وقىعان كىتاپتارىن ەل يگىلىگىنەن دە اياماپتى. ءوزى ومىردەن وتەرىندە ۇرپاقتارىنا كەسەنەسىنىڭ شاتىرىنان كىتاپ قوياتىن ورىن شىعارىپ, وعان بارلىق كىتابىن كيىزگە وراپ قويۋدى اماناتتاپتى. جاز جايلاۋى التاي بولعاندىقتان, الىسقا ادامدار كىتاپ ىزدەپ سابىلماسىن دەپ كەسەنە شاتىرىنا دالا كىتاپحاناسىن سالعىزعان. ۇرپاقتارى ەلگە كەرەكتى كىتاپتاردى كيىزگە وراپ, كەسەنە شاتىرىنا قويىپ كەتەدى ەكەن. ونى بىلەتىن وقىمىستىلار كەسەنەدەن كەرەك كىتابىن الىپ, قايتا اپارىپ قويىپ وتىرعان, – دەيدى قايرات مالىقاجدار.
دالا كىتاپحاناسىنىڭ ءداستۇرلى ءۇردىسى قاي جىلداردان باستاپ جويىلىپ, كىتاپتاردى كىم الىپ كەتكەنى بەلگىسىز. ءبىر انىعى – كەسەنە شاتىرىنداعى كىتاپحانادان كوپتەگەن وقىمىستىلار كىتاپ الىپ وقىعانىن ەلدىڭ ءبارى بىلەدى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
كوكپەكتى اۋدانى
