ەكونوميكا • 02 تامىز, 2021

تاۋار اينالىمىندا ءوسىم بار

1000 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

كوروناداعدارىسقا قاراماستان, ەلىمىزدىڭ وزگە مەملەكەتتەرمەن تاۋار اينالىمى وسكەنى بايقالدى. قازاقستاننىڭ ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىمەن وسى سالاداعى كورسەتكىشى جىلىنا 35%-عا ارتقان, ەكسپورت كولەمى دە ءۇش ەسە ۇلعايعان.

تاۋار اينالىمىندا ءوسىم بار

2021 جىلدىڭ قاڭتار-مامىر ارا­لى­عىندا قازاقستاننىڭ ورتالىق ازيا ەلدەرىمەن تاۋار اينالىمى 2,3 ملرد دوللاردى قۇراپ, بىلتىرمەن سالىستىرعاندا بىردەن 34,7%-عا وسكەن, دەپ حابارلايدى finprom.kz رەسۋرسى. ال وسى ەلدەردىڭ سىرتقى ساۋداداعى ۇلەسى 4,7%-دان 6,3%-عا ارتقان.

قازاقتاردىڭ اسىرەسە, وزبەكتەرمەن ساۋ­دا­سى قىزىپ تۇر. دەرەكتەردى سويلەتسەك, قا­زاقستان مەن وزبەكستان اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 2019 جىلعى قاڭتار-شىلدە ايلارىندا 11,1% ۇلعايعان جانە 1,6 ملرد دوللاردى قۇراپتى. ال بيىلعى العاشقى جارتىجىلدىقتا ەكى ەلدىڭ تاۋار اينالىمى بىلتىرعى وسى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 46%-عا ءوسىپ, 1,5 ملرد دوللارعا جەتكەن. وزبەكستاننىڭ ەلىمىزدەگى جالپى تاۋار اي­نا­لى­مىنداعى ۇلەسى بۇگىندە 4,1% پا­يىزدى قۇرايدى.

ودان كەيىن قازاقستاننىڭ تاۋار اينالىمىنا تاجىكستان ۇلەس قوسىپ وتىر: 426,1 ملن دوللار, ءبىر جىلدا 22,9%-عا ارتقان, سودان كەيىنگى كەزەكتە – قىرعىزستان (328,7 ملن دوللار, ءبىر جىلدا +8,2%).

ال ەلىمىزدىڭ تۇرىكمەنستانمەن تاۋار اينالىمى 74,6 ملن دوللاردى قۇراعان, بۇل دا ءبىر جىل بۇرىنعى كورسەتكىشتەن 49%-عا ارتىق. ەلىمىزدىڭ تۇرعىندارى تۇرىكمەندەردىڭ ماتالارىن, كورپە-جاس­تىعىن كوبىرەك تاسىمالداي باستاعان. بۇل سول ەلدەگى باعانىڭ ارزاندىعىنان بولسا كەرەك.

ەندى قازاقستاننىڭ ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنە ەكسپورتىن سارالاساق, بۇل كورسەتكىش 2021 جىلدىڭ قاڭتار-مامىر ايىن­دا 1,7 ملرد دوللاردان اسقان. مۇنى دا بىلتىرعىعا قاراعاندا, جوعارى كورسەتكىش دەپ باعالاۋعا بولادى. بۇل سالادا دا باسقالاردان قاراعاندا قازاق پەن وزبەكتىڭ الىس-بەرىسى كوبىرەك ەكەنى بايقالدى. سىرتقا جىبەرىلگەن تاۋاردىڭ 65,9%-ى وزبەكستانعا جونەلتىلگەن. اقشامەن ەسەپتەسەك, وسى ەلگە ەكسپورت كولەمى 1,1 ملرد دوللاردى قۇراعان. بۇل دا وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 58,4%-عا ارتىق.

تاجىكستانعا جالپى سوماسى 297,1 ملن دوللاردىڭ تاۋارىن جىبەرىپپىز. ال قىر­عىز­س­تانعا – 227,2 ملن دوللار, تۇرىك­مەنستانعا 48,6 ملن دوللار كولەمىندەگى تاۋار تاسى­مال­دانعان.

جالپى العاندا, قازاقستاننان ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنە جونەلتكەن تاۋارلارى سىرتقى نارىققا شىعاتىن جالپى ەكسپورتتىڭ 7,7%-ىن قۇرايدى ەكەن. ال ورتالىق ازيا مەم­لە­كەتتەرىنەن ەلىمىزگە كەلەتىن تاۋار كو­لەمى جالپى يمپورتتىڭ 4,2%-نا جەتكەن. ايتالىق, جىل باسىنان بەرى ورتالىق ازيا­دان قازاقستانعا 624,2 ملن دوللاردى قۇرايتىن تاۋار اكەلىنىپتى. بۇل – بىلتىرعىدان 33%-عا كوپ. سونىڭ ىشىندە وزبەكستاننان كەلەتىن يمپورت 367,7 ملن دوللاردى قۇراسا, تاجىكستاندىكى بىردەن 2,4 ەسە ۇلعايىپ, 129 ملن دوللارعا جەتكەن.

بيىلعى العاشقى بەس ايداعى قازاق­ستاننىڭ ەكسپورت كولەمى ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنە جىبەرىلەتىن يمپورتتان 2,7 ەسە اسىپ تۇسكەن.

 

سوڭعى جاڭالىقتار