Ranking دەرەگىنشە, ەلىمىزدە ايەل كاسىپكەرلەرگە ميكروقارجى ۇيىمدارى نەسيە بەرىپ وتىر. ميكروقارجىلىق ۇيىمدار قاۋىمداستىعى 2020 جىلى ايەلدەرگە بەرىلگەن ميكرونەسيە ۇلەسى 52 پايىز بولعان (ەرلەرگە بەرىلگەن نەسيە ۇلەسى – 48 پايىز) دەگەن اقپارات جاريالادى.
«ميكروقارجى ۇيىمدارىنىڭ ىشىندە, اسىرەسە KMF ايەلدەرگە ەرەكشە نازار اۋدارىپ وتىر. 2020 جىلى گەندەرلىك جانە ەكونوميكالىق ينتەگراتسيا سالاسىندا جوبالاردى ءساتتى جۇزەگە اسىرعانى ءۇشىن كومپانيا ەۋرازيالىق قايتا قۇرىلىمداۋ جانە دامۋ بانكىنەن ماراپات الدى. «ايەلدەر بيزنەستە» جوباسىنان بولەك, KMF ايەل كاسىپكەرلەردى, ونىڭ ىشىندە اۋىل ازاماتتارىن قولداۋعا باعىتتالعان باسقا دا جوبالاردى قولعا العان» دەلىنگەن جوبا حابارلاماسىندا.
ءيا, ايەلدەردىڭ بيزنەستەگى ۇلەسى تومەن, ۇلتتىق كومپانيا تىزگىنىن ۇستاپ وتىرعانداردىڭ باسىم كوپشىلىگى – ەرلەر. ەكس-دەپۋتات مەرۋەرت قازبەكوۆانىڭ ايتۋىنشا, ەسەسىنە ايەل ازاماتتار وزدەرىن شاعىن جانە ورتا بيزنەستە اسا جايلى سەزىنەدى.
«شوب-تاعى كومپانيالاردىڭ تەڭ جارتىسىنان استامىن ايەلدەر باسقارىپ وتىر. ولار ۇلكەن نەسيەلەر المايدى جانە اۋقىمدى جوبالارمەن اينالىسپايدى. سەبەبى ۇلكەن نەسيەنىڭ پايىزى دا ۇلكەن. قانداي دا ءبىر ءىرى بيزنەستە, ماسەلەن, مۇناي-گاز سالاسىندا جەتەكشى رولگە يە بولىپ وتىرعان ايەلدى تابۋ قيىن. ال ورتا بيزنەستە ەڭبەك ەتەتىن ايەلدەر بارشىلىق. مەنىڭشە, ولار ورتا جانە شاعىن بيزنەستە وزدەرىن جايلى سەزىنەتىن سياقتى. ياعني مەيرامحانا بيزنەسى, ءسان سالونى, بالاباقشا, ساۋدا دەگەن سياقتى. سونداي-اق قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا دا ايەلدەر بار. كوبى ۇيدە ىستەي الاتىن قابىلەتتەرى ارقىلى اقشا تاۋىپ ءجۇر», دەيدى م.قازبەكوۆا.
رەسمي دەرەك بويىنشا ايەلدەر ەل تۇرعىندارىنىڭ 51 جانە ەكونوميكالىق بەلسەندى حالىقتىڭ 48 پايىزىن قۇرايدى ەكەن. ىشكى جالپى ءونىمدى قالىپتاستىرۋداعى ۇلەسى – شامامەن 40 پايىز دەڭگەيىندە. قازىر ەلىمىزدە جوبامەن 1 ميلليوننان ءسال اساتىن جەكە كاسىپكەر (جك) جۇمىس ىستەسە, سونىڭ 47 پايىزى – ايەلدەر. ولار نەگىزىنەن مىنا سالالاردا شارۋاسىن دوڭگەلەتەدى: الەۋمەتتىك جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتىن كورسەتۋ; جىلجىمايتىن م ۇلىك وپەراتسيالارىمەن اينالىسۋ; ءۇي شارۋاشىلىعى; ءبىلىم بەرۋ; تاماق ونىمدەرىن دايىنداۋ; كوتەرمە جانە بولشەك ساۋدا.
ال ءدال پاندەميا كەزىندە نەلىكتەن ايەلدەر بيزنەسى ەرلەر بيزنەسىنە قاراعاندا, كوبىرەك زالال شەكتى (64%-52%)؟ بۇۇ مەن دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ پايىمداۋىنشا, ولار بالا تاربيەسىنە ءمان بەرەدى, ۇيدە زورلىق-زومبىلىققا ءجيى تاپ بولادى جانە بيزنەستىڭ ونلاينعا اۋىسۋ پروتسەسىن اۋىر وتكەرەدى. مىنە, وسى سەبەپتەر ولاردىڭ بيزنەستەگى پوزيتسياسىن دا السىرەتتى. سونداي-اق جالپىعا ورتاق پروبلەمالار – قارجى تاپشىلىعى, اقپارات پەن بىلىمگە دەگەن قولجەتىمدىلىكتىڭ بولماۋى, قاتاڭ شەكتەۋ سالدارىنان جۇمىستىڭ ءبىراز ۋاقىتقا دەيىن توقتاۋى سياقتى تۇيتكىلدەر ايەلدەر بيزنەسىن دە اينالىپ وتكەن جوق.
ايەلدەر بيزنەسىنە وراي ارنايى زەرتتەۋ جۇرگىزگەن Visa كومپانياسىنىڭ ساۋالداماسىنا قاتىسقان كاسىپكەرلەر بيزنەس اشۋىنا سەبەپ بولعان فاكتورلاردى اتايدى. بىرقاتارى جەكە ءىس باستاۋ ارقىلى قارجىلىق تاۋەلسىزدىككە يە بولامىن دەسە, ەندى ءبىرازى كوپ اقشا تابۋ ءۇشىن بيزنەسكە كەلگەنىن ايتىپتى. دەگەنمەن قاي-قايسى دا جەكە كاسىپ باستاۋدى ەرلىككە بالايدى. بيزنەس جاسايمىن دەگەن ايەلدەر ءۇشىن ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە وزىنە دەگەن سەنىمدىلىك, سترەسكە قارسى تۇرۋشىلىق, باستاماشىلدىق جانە جۇمىسقا دەگەن قابىلەتتىلىك كەرەك دەيدى. سونىمەن قاتار ايەلدەردىڭ كاسىپ جۇرگىزۋىنە كەدەرگى كەلتىرىپ وتىرعان سەبەپتەر دە تىزبەلەنگەن: ولار – جاقسى كوماندا قالىپتاستىرۋ, بيزنەس پەن ءۇي شارۋاشىلىعىن قاتار الىپ ءجۇرۋ جانە بيزنەستى باستاپ كەتۋ ءۇشىن اقشا تابۋ. تيىسىنشە, ءبىراز ايەلدەر – شەشىمتالدىق قاسيەتتىڭ بولماۋى, جۇمساقتىق, سەنىم ارتۋ جانە ەموتسيونالدى بولۋى كاسىپتىڭ ادىمىن اشتىرمايدى دەپ سانايدى.
ايەلدەر بيزنەسى الەمدە ورىستەپ كەلەدى. قازىر جەر-جاھاندا جەكە كاسىپپەن اينالىساتىن ايەل ازاماتتار سانى 252 ميلليونعا تاياپتى. دەسە دە ولار ءالى كۇنگە جەكە كاسىبىنە كەدەرگى بولاتىن گەندەرلىك جانە مادەني كەمسىتۋشىلىككە ۇشىراپ كەلە جاتىر.
