قازاقتار ءۇشىن دە بۇل تاڭسىق ەمەس بولار. قالاداعى اعايىننىڭ اۋىلداعى تۋىستارعا ەسكى كيىمىن بەرىپ جىبەرەتىنىنە ءبارى ۇيرەنگەن, ءتىپتى قاشان جىبەرەدى دەپ ەلەڭدەيتىنى دە بار. بۇگىندە بۇل ترەند قورشاعان ورتانى قورعاۋ, سانالى تۇتىنۋ ۇعىمدارىمەن ۇشتاسىپ جاتىر.
وتكەن عاسىردا پايدا بولعان
جالپى, كيىم ءوندىرىسى قورشاعان ورتا ءۇشىن قولايسىز ءارى شىعىنى كوپ يندۋسترياعا جاتادى. ءبىر جەيدەنى جاساپ شىعارۋ ءۇشىن 2,7 مىڭ ليتر سۋ جۇمسالادى. ال بۇل ءبىر ادامنىڭ 900 كۇندە ىشەتىن تىرشىلىك ءنارى. جەڭىل ونەركاسىبى دامىعان گونكونگتا, ماسەلەن, كۇنىنە شامامەن 1,5 مىڭ جەيدە قوقىسقا تاستالادى ەكەن.
قورشاعان ورتانى قورعاۋ تاقىرىبى وزەكتى بولماي تۇرعاندا كوللەكتسيونەرلەر ۆينتاج ماگازيندەردەن انتيكۆاريات زاتتاردى ىزدەپ ءجۇرىپ ساتىپ الاتىن.
تاريحقا ۇڭىلسەك, العاشقى «سەكوند حەند» دۇكەندەر انگليادا 1943 جىلى اشىلعان. ەلدەگى داۋلەتتى ادامدار از قامتىلعان وتباسىلار مەن فرانتسياداعى قوزعالىستارعا قاتىسۋشىلارعا كومەك بولسىن دەگەن نيەتپەن ەسكى كيىمدەرىن ارنايى دۇكەندەرگە جىبەرىپ وتىرعان. اۋەل باستا الەۋمەتتىك ماقساتتا, قايىرىمدىلىق رەتىندە اشىلعان دۇكەندەر ۋاقىت وتە كەلە ەۋروپا مەن اقش مادەنيەتىنىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالدى.
2000-جىلدارى گەرمانيادان, امەريكادان اكەلىنگەن كيىمدەر دۇكەندەرىنىڭ ءداۋىرى ءجۇردى. سول جەردەن حالىق ۇساق-تۇيەكتەن باستاپ, تون دا كيىپ شىعاتىن. سەبەبى باعاسى ارزان بولدى. كەيىن كيىمدى ولشەپ ساتۋ شىقتى. مۇنداي ءۇردىس بۇرىنعى كسرو كەزىندە دە بولاتىن. ەۋروپانىڭ بىرقاتار مەملەكەتى گۋمانيتارلىق كومەك رەتىندە كسرو-عا كيىم سياقتى قاجەت زاتتاردى جىبەرىپ تۇراتىن.
سۇرانىس ءوسىپ كەلەدى
قازىر Z بۋىنى دەپ اتالىپ كەتكەن زاماناۋي جاستاردىڭ ءبىرازى ايگىلى برەندتەردىڭ كيىمدەرىن قىمباتقا العىسى كەلمەي, «سەكوند حەند» دۇكەندەرىنەن, ءتىپتى قولدان ساتىپ العاندى ءجون كورەدى. ماسەلەنىڭ اقشادا ەمەستىگىن ايتاتىندار دا كوپ.
ستاتيستيكا دا «سەكوند حەند» دۇكەندەرگە ەۋروپا مەن اقش-تا سۇرانىس ارتقانىن دالەلدەپ وتىر. 2014 پەن 2019 جىلدار اراسىندا ۇستالعان زاتتاردى ساتۋ سەگمەنتى اقش-تا 24 ملرد اقش دوللارى كولەمىندە پايدا تاپقان. بۇل ءداستۇرلى دۇكەندەردىڭ تابىسىنان 21 ەسە اسىپ ءتۇستى. مۇنداي دۇكەندەردىڭ قارقىندى دامىعانى سونشا, تانىمال The RealReal دۇكەنى Nasdaq بيرجاسىنا اكتسيالارىن شىعاردى.
دەسە دە تمد ەلدەرىندە مۇنداي دۇكەندەرگە سۇرانىس ازىرگە تومەن. جۇرتتىڭ كوبى: «كيىم – ادامنىڭ كوركى, سوندىقتان وعان ماڭىز بەرۋ كەرەك», دەپ ويلايدى. بالكىم, بىرەۋدىڭ كيىمىن ساتىپ الۋ قيسىنسىز كورىنەتىنى دە سودان. الايدا بۇل «سەكوند حەندتەر» مۇلدە جوق دەگەندى بىلدىرمەيدى. سۇرانىس از بولعانىمەن, مۇنى قالىپتى كورىپ, ساتىپ الاتىندار دا كەزدەسەدى. قازىرگىدەي ءومىردىڭ اينىماس بولىگىنە اينالعان زاماندا كوپ وقىرمانى بار تانىمال تۇلعالار, بلوگەرلەر ءوز كيىمىن جەلى ارقىلى ساتىپ, اجەپتاۋىر پايدا تابادى. Garage sale دەگەن ادەمى اتاۋى بار جارمەڭكەلەر ۇيىمداستىرىلادى. قالاعان ادام كەلىپ, كيىپ كورىپ, ۇناتقانىن سول جەردەن ساتىپ الادى.
ەسكى دە جاڭا زات
ەكولوگيا ساقشىلارى بۇل ءۇردىستىڭ جاقسى ءارى پايدالى ەكەنىن ايتادى. سانالى تۇتىنۋ, استامشىلىقتان ادا بولۋدى ماقسات ەتكەن دۇكەندەردە جاڭا كيىمدەردى كەزدەستىرۋگە دە ابدەن بولادى. ونىڭ ۇستىنە, دۇكەن سورەسىنە قويماستان بۇرىن, كيىمدەر تازالانىپ, دەزينفەكتسيا جاسالادى. كيىمنىڭ كەيبىر بولىگىن جاڭارتاتىن دۇكەندەر دە بار. سوندىقتان بۇل دۇكەندەردەگى دۇنيەلەردى «بىرەۋدەن قالعان» دەپ قابىلداۋ دا ورىنسىز.
ەسكى زاتتى ساتىپ الۋ تەك كيىم-كەشەكپەن شەكتەلمەيدى. بۇل قاتارعا تەحنيكانى, تۇرمىستىق بۇيىمداردى, جيھازداردى دا قوسۋعا بولادى. ءوزىڭىزدىڭ تاۋارىڭىزدى ساتىپ, باسقادان ساتىپ الۋعا جاردەم بەرەتىن بىرقاتار قوسىمشانى اتىن اتاماساق تا, جۇرتتىڭ ءبارى بىلەدى.
زات الماستىرۋدى ادەتكە اينالدىرعان قاۋىمداستىقتار دا بار. كىتاپسۇيگىشتەر اسىعا كۇتەتىن كىتاپ الماستىرۋ جارمەڭكەلەرى دە وسى يدەيادان تۋعان. ءوزىڭىز وقىپ بولعان كىتاپتى جاڭا كىتاپقا الماستىرۋ قاشاندا قىزىق ءارى پايدالى دۇنيە. وقىلعان كىتاپتاردى ساتاتىن دۇكەندەردى, زاماناۋي تىلمەن ايتقاندا, بۋكينيستەردى دە كەزدەستىرە الاسىز. مۇنى وزگەشە قىزىعۋشىلىق ءھام حوببي كورەتىندەر ءبىرتالاي.
«وقىلعان كىتاپتىڭ ءوز تاريحى مەن اۋراسى بولاتىن كورىنەدى. كەي كىتاپتا بۇرىنعى يەسى ءتۇرتىپ قويعان تۇستارى, قالدىرعان جازبالارى بولادى. بۇل ءار ادام شىعارماداعى وقيعادان وزىنشە وي تۇيەتىنىن بىلدىرەدى», دەيدى بۋكينيستەردىڭ تۇراقتى تۇتىنۋشىلارى.
نەگىزگى ماقسات – پلانەتانى ساقتاۋ
ەكولوگتەر «سەكوند حەندتەر» عالامشاردىڭ ەنەرگياسى مەن رەسۋرسىن ساقتاۋ ءۇشىن ماڭىزدى دەگەن وي ايتادى. ءبىر توننا كيىمدى قوقىسقا تاستاماي, قايتا پايدالانۋ ونى وندىرۋگە جۇمسالاتىن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ 97,4 پايىزىن ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ال ەسكى كومپيۋتەردى ساتىپ الىپ, قولدانۋ 30 مىڭ ليتر سۋدى ۇنەمدەيدى.
بىلاي قاراساڭىز, كيىم ءوندىرىسىنىڭ ەكولوگياعا نە زالالى بار دەرسىز. تىگىن تىگۋ قاشاندا سۇيىكتى ءىس ەكەنى راس. بىراق ءسان يندۋسترياسى اتموسفەراعا پارنيكتىك گاز ءبولۋ بويىنشا ەكىنشى ورىندا تۇر. سوندىقتان جاڭا كيىم ساتىپ العاننان گورى ەسكىسىن پايدالانۋ ماتا ءوندىرىسى, دايىن كيىمدى قاپتاۋ, ونى جەتكىزۋ سەبەپتەرىنەن اتموسفەراعا بولىنەتىن پارنيكتىك گازدى ازايتادى. بۇدان بولەك اقشا ۇنەمدەۋدى دە ايتپاي كەتپەۋگە بولماس. كيىمنەن ارتىلعان اقشانى جاڭا داعدى يگەرىپ, جاڭا ءتىل مەڭگەرۋ سياقتى تابىسىڭىزدى ارتتىرا تۇسەتىن بىلىمگە جۇمساۋعا بولادى.
Greenpeace مالىمەتىنە سۇيەنسەك, جىل سايىن الەمدە 400 000 000 000 شارشى مەتر كيىم وندىرىلەدى. ال ونىڭ 60 000 000 000 شارشى مەترى ءبىر جىلدا قايتا قوقىسقا تاستالادى. رەسەي استاناسى ماسكەۋدىڭ وزىنەن عانا جىل سايىن 360 000 توننا ماتا قوقىس شىعارىلادى.
بۇل دا – ءبىر فيلوسوفيا. دەسە دە كوبى تۇسىنە بەرمەيتىن, تۇسىنسە دە ءومىر سالتىنا اينالدىرۋعا بارا بەرمەيتىن فيلوسوفيا. قالاي بولعاندا دا بۇل يدەيانى قولدايتىندار سانى ارتىپ كەلەدى. بۇگىنگى ەكولوگيالىق جاعداي دا مۇنىڭ قاجەت ەكەنىن دالەلدەپ جاتىر. «سەكوند حەندتەردىڭ» كوبەيۋىمەن قاتار, ەكولوگيانىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ مۇمكىندىگى دە ارتا تۇسپەك.
