قوعام • 28 شىلدە، 2021

«سەكوند حەند»: ەسكى كيىمدى ساتىپ الۋعا قالاي قارايسىز؟

334 رەت كورسەتىلدى

«سەكوند حەند» نەمەسە «كيىمدەرگە ەكىنشى ءومىر سىيلاۋ»... بىرەۋ قۋانا قابىلداپ، ال ەندى بىرەۋ كۇمانمەن قاراسا دا ۇلكەن ءبىر ترەندكە اينالىپ ۇلگەرگەن قۇبىلىس.

قازاقتار ءۇشىن دە بۇل تاڭ­سىق ەمەس بولار. قالاداعى اعايىننىڭ اۋىلداعى تۋىستارعا ەسكى كيىمىن بەرىپ جىبەرەتىنىنە ءبارى ۇيرەنگەن، ءتىپتى قاشان جىبەرەدى دەپ ەلەڭدەيتىنى دە بار. بۇگىندە بۇل ترەند قورشاعان ورتانى قورعاۋ، سانالى تۇتىنۋ ۇعىمدارىمەن ۇشتاسىپ جاتىر.

 

وتكەن عاسىردا پايدا بولعان

جالپى، كيىم ءوندىرىسى قور­شا­عان ورتا ءۇشىن قولايسىز ءارى شىعىنى كوپ يندۋسترياعا جاتادى. ءبىر جەيدەنى جاساپ شى­عا­رۋ ءۇشىن 2،7 مىڭ ليتر سۋ جۇم­سا­لادى. ال بۇل ءبىر ادامنىڭ 900 كۇندە ىشەتىن تىرشىلىك ءنارى. جەڭىل ونەركاسىبى دامىعان گونكونگتا، ماسەلەن، كۇنىنە شا­ما­مەن 1،5 مىڭ جەيدە قوقىسقا تاستالادى ەكەن.

قورشاعان ورتانى قورعاۋ تاقىرىبى وزەكتى بولماي تۇر­عان­دا كوللەكتسيونەرلەر ۆينتاج ماگازيندەردەن انتيكۆاريات زاتتاردى ىزدەپ ءجۇرىپ ساتىپ الاتىن.

تاريحقا ۇڭىلسەك، العاشقى «سەكوند حەند» دۇكەندەر ان­گليا­دا 1943 جىلى اشىلعان. ەل­­دەگى داۋلەتتى ادامدار از قام­­تىل­عان وتباسىلار مەن فران­تسياداعى قوز­عا­­لىستارعا قاتى­سۋ­شىلارعا كومەك بولسىن دەگەن نيەتپەن ەسكى كيىمدەرىن ارنايى دۇ­­كەندەرگە جىبەرىپ وتىر­عان. اۋەل باستا الەۋ­مەتتىك ماق­سات­تا، قايىرىمدىلىق رە­تىن­دە اشىلعان دۇكەندەر ۋاقىت وتە كەلە  ەۋ­روپا مەن اقش ما­دەنيەتىنىڭ اجىراماس بو­لىگىنە اينالدى.

2000-جىلدارى گەرمانيادان، امەري­كا­دان اكەلىنگەن كيىمدەر دۇكەندەرىنىڭ ءداۋىرى ءجۇردى. سول جەردەن حالىق ۇساق-تۇيەكتەن باستاپ، تون دا كيىپ شىعاتىن. سەبەبى باعا­سى ارزان بولدى. كەيىن كيىمدى ولشەپ ساتۋ شىق­تى. مۇنداي ءۇردىس بۇرىنعى كسرو كەزىندە دە بولاتىن. ەۋروپانىڭ بىرقاتار مەملەكەتى گۋ­مانيتارلىق كومەك رەتىندە كسرو-عا كيىم سياق­تى قا­جەت زاتتاردى جىبەرىپ تۇ­را­تىن.

 

سۇرانىس ءوسىپ كەلەدى

قازىر Z بۋىنى دەپ اتالىپ كەتكەن زاماناۋي جاستاردىڭ ءبىرازى ايگىلى برەندتەردىڭ كيىم­دەرىن قىمباتقا العىسى كەلمەي، «سەكوند حەند» دۇكەندەرىنەن، ءتىپتى قولدان ساتىپ العاندى ءجون كورەدى. ماسەلەنىڭ اق­شا­دا ەمەستىگىن ايتاتىندار دا كوپ.

ستاتيستيكا دا «سەكوند حەند» دۇكەن­دەر­گە ەۋروپا مەن اقش-تا سۇرانىس ارتقانىن دالەلدەپ وتىر. 2014 پەن 2019 جىلدار اراسىندا ۇستالعان زاتتاردى ساتۋ سەگمەنتى اقش-تا 24 ملرد اقش دوللارى كولەمىندە پايدا تاپقان. بۇل ءداستۇرلى دۇ­كەندەردىڭ تابىسىنان 21 ەسە اسىپ ءتۇستى. مۇنداي دۇ­كەن­دەر­دىڭ قارقىندى دامىعانى سونشا، تانىمال The RealReal دۇكەنى Nasdaq بيرجاسىنا اك­تسيالارىن شىعاردى.

دەسە دە تمد ەلدەرىندە مۇن­داي دۇ­كەن­دەر­گە سۇرانىس ازىر­گە تومەن. جۇرتتىڭ كوبى: «كيىم – ادامنىڭ كوركى، سوندىقتان وعان ماڭىز بەرۋ كەرەك»، دەپ ويلايدى. بالكىم، بى­رەۋدىڭ كيىمىن ساتىپ الۋ قيسىنسىز كورى­نە­تىنى دە سودان. الايدا بۇل «سەكوند حەندتەر» مۇلدە جوق دەگەندى بىلدىرمەيدى. سۇ­رانىس از بولعانىمەن، مۇنى قالىپتى كو­­رىپ، ساتىپ الاتىندار دا كەز­دە­سەدى. قازىرگىدەي ءومىردىڭ اينىماس بولىگىنە اينالعان زاماندا كوپ وقىر­­مانى بار تانىمال تۇل­عا­لار، بلوگەرلەر ءوز كيىمىن جەلى ار­قى­لى ساتىپ، اجەپتاۋىر پايدا تابادى. Garage sale دەگەن ادەمى اتاۋى بار جارمەڭكەلەر ۇيىم­داس­تى­رى­لادى. قالاعان ادام كەلىپ، كيىپ كورىپ، ۇناتقانىن سول جەردەن ساتىپ الادى.

 

ەسكى دە جاڭا زات

ەكولوگيا ساقشىلارى بۇل ءۇردىستىڭ جاق­سى ءارى پايدالى ەكەنىن ايتادى. سانالى تۇ­تىنۋ، استامشىلىقتان ادا بولۋدى ماقسات ەتكەن دۇكەندەردە جاڭا كيىمدەردى كەزدەس­تى­رۋ­گە دە ابدەن بولادى. ونىڭ ۇستىنە، دۇكەن سورەسىنە قوي­ماستان بۇرىن، كيىمدەر تازالانىپ، دەزين­فەك­تسيا جاسالادى. كيىمنىڭ كەي­بىر بول­ى­گىن جاڭارتاتىن دۇ­كەن­دەر دە بار. سون­دىق­تان بۇل دۇ­كەندەردەگى دۇنيەلەردى «بىرەۋ­­دەن قالعان» دەپ قابىلداۋ دا ورىن­سىز.

ەسكى زاتتى ساتىپ الۋ تەك كيىم-كە­شەك­­پەن شەكتەلمەيدى. بۇل قاتارعا تەحني­كا­نى، تۇر­مىس­تىق بۇيىمداردى، جيھاز­­دار­دى دا قوسۋعا بولادى. ءوزىڭىز­دىڭ تا­ۋا­رى­ڭىز­­دى سا­تىپ، باس­قا­­دان ساتىپ الۋعا جار­دەم بە­­­رە­­تىن بىرقاتار قوسىمشانى اتىن اتاماساق تا، جۇرتتىڭ ءبارى بى­لەدى.

زات الماستىرۋدى ادەتكە اي­نالدىرعان قا­ۋىم­داستىقتار دا بار. كىتاپسۇيگىشتەر اسى­عا كۇتەتىن كىتاپ الماستىرۋ جار­­مەڭ­كە­لەرى دە وسى يدەيادان تۋعان. ءوزىڭىز وقىپ بولعان كىتاپتى جاڭا كىتاپقا الماستىرۋ قاشاندا قىزىق ءارى پايدالى دۇنيە. وقىل­عان كىتاپتاردى ساتاتىن دۇكەندەردى، زا­ما­­­ناۋي تىلمەن ايتقاندا، بۋكينيستەردى دە كەز­دەس­تىرە الاسىز. مۇنى وزگەشە قىزى­عۋ­شى­لىق ءھام حوببي كورەتىندەر ءبىرتالاي.

«وقىلعان كىتاپتىڭ ءوز تاريحى مەن اۋراسى بولاتىن كورىنەدى. كەي كىتاپتا بۇ­رىن­عى يەسى ءتۇرتىپ قويعان تۇستارى، قال­دىر­عان جازبالارى بولادى. بۇل ءار ادام شى­عارماداعى وقيعادان وزىنشە وي تۇيەتىنىن بىل­دىرەدى»، دەيدى بۋكينيستەردىڭ تۇراقتى تۇ­تىنۋشىلارى.

نەگىزگى ماقسات – پلانەتانى ساقتاۋ

ەكولوگتەر «سەكوند حەندتەر» عالام­شار­دىڭ ەنەرگياسى مەن رەسۋرسىن ساقتاۋ ءۇشىن ما­ڭىزدى دەگەن وي ايتادى. ءبىر توننا كيىمدى قوقىسقا تاس­تا­ماي، قايتا پايدالانۋ ونى وندىرۋگە جۇمسالاتىن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ 97،4 پايىزىن ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ال ەسكى كومپيۋتەردى ساتىپ الىپ، قولدانۋ 30 مىڭ ليتر سۋدى ۇنەمدەيدى.

بىلاي قاراساڭىز، كيىم ءوندىرىسىنىڭ ەكو­لو­گياعا نە زالالى بار دەرسىز. تىگىن تىگۋ قا­شان­­دا سۇيىكتى ءىس ەكەنى راس. بىراق ءسان يندۋس­تريا­­سى اتموسفەراعا پارنيكتىك گاز ءبولۋ بو­يىنشا ەكىنشى ورىندا تۇر. سوندىقتان جاڭا كيىم ساتىپ العاننان گورى ەسكىسىن پايدا­لا­نۋ ماتا ءوندىرىسى، دايىن كيىمدى قاپتاۋ، ونى جەت­كىزۋ سەبەپتەرىنەن اتموسفەراعا بولى­نە­تىن پارنيكتىك گازدى ازايتادى. بۇدان بولەك اقشا ۇنەمدەۋدى دە ايتپاي كەتپەۋگە بول­­ماس. كيىمنەن ارتىلعان اقشانى جاڭا داعدى يگەرىپ، جاڭا ءتىل مەڭگەرۋ سياقتى تا­بى­سىڭىزدى ارتتىرا تۇسەتىن بىلىمگە جۇم­ساۋ­عا بولادى.

Greenpeace مالىمەتىنە سۇيەن­سەك، جىل سايىن الەمدە 400 000 000 000 شارشى مەتر كيىم وندىرىلەدى. ال ونىڭ 60 000 000 000 شارشى مەترى ءبىر جىلدا قايتا قوقىسقا تاس­تا­لادى. رەسەي استا­ناسى ماسكەۋدىڭ وزىنەن عانا جىل سايىن 360 000 توننا ماتا قوقىس شى­عارىلادى.

بۇل دا – ءبىر فيلوسوفيا. دەسە دە كوبى تۇسى­نە بەرمەيتىن، تۇسىنسە دە ءومىر سالتىنا اي­نال­دىرۋعا بارا بەرمەيتىن في­لوسوفيا. قالاي بولعاندا دا بۇل يدەيانى قولدايتىندار سانى ارتىپ كەلەدى. بۇگىنگى ەكولوگيالىق جاعداي دا مۇنىڭ قاجەت ەكەنىن دالەلدەپ جاتىر. «سەكوند حەندتەردىڭ» كوبەيۋىمەن قاتار، ەكولوگيانىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ مۇمكىندىگى دە ارتا تۇسپەك.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

مارافون نەسىمەن ماڭىزدى؟

الەم • 26 قىركۇيەك، 2021

تاعدىرى تەمىردەي شىڭداعان قايراتكەر

قازاقستان • 26 قىركۇيەك، 2021

شەكتەۋدە شيرىققان شاعىن بيزنەس

بيزنەس • 26 قىركۇيەك، 2021

پياندج وزەنىندەگى ەرلىك

تاريح • 26 قىركۇيەك، 2021

ەڭبەكپەن ەسەيگەن ەر

قازاقستان • 26 قىركۇيەك، 2021

بەيتانىس ساعىنىش

الەم • 26 قىركۇيەك، 2021

Astana Open ءتۋرنيرى اياقتالدى

سپورت • 26 قىركۇيەك، 2021

شەكاراشىلار ەليتالىق اسكەر بولسا...

قازاقستان • 26 قىركۇيەك، 2021

ۇلىبريتانيادا تانىستىرىلادى

وقيعا • 26 قىركۇيەك، 2021

وبلىس ورتالىعىنىڭ دەنى اۋىز سۋسىز وتىر

ايماقتار • 26 قىركۇيەك، 2021

مۇراعاتتاردىڭ ءحالى مۇشكىل

قوعام • 26 قىركۇيەك، 2021

نۇر-سۇلتان اۋەجايىندا ءتۇتىن شىقتى

ەلوردا • 26 قىركۇيەك، 2021

جالعىزدىق ارالى

كينو • 26 قىركۇيەك، 2021

تەننيس: Astana Open ءتۋرنيرى اياقتالدى

سپورت • 26 قىركۇيەك، 2021

ەلوردادا قار جاۋادى

قازاقستان • 26 قىركۇيەك، 2021

بالالار الاڭىنداعى تج: بالا ەسىن جيدى

ايماقتار • 26 قىركۇيەك، 2021

قاراعاندى-بالقاش تاس جولى جوندەلۋدە

ايماقتار • 26 قىركۇيەك، 2021

الماتىدا كىتاپ فەستيۆالى ءوتىپ جاتىر

ايماقتار • 26 قىركۇيەك، 2021

ماسكەۋدە جەتى جۇلدە الدىق

سپورت • 26 قىركۇيەك، 2021

ەلوردادا Astana Marathon-2021 ءوتىپ جاتىر

ەلوردا • 26 قىركۇيەك، 2021

بۇگىن ماشينا جاساۋ كۇنى

قازاقستان • 26 قىركۇيەك، 2021

قىزىلوردا وبلىسى «جاسىل» ايماققا ءوتتى

كوروناۆيرۋس • 26 قىركۇيەك، 2021

قانشا قازاقستاندىق ۆاكتسينا سالدىردى؟

كوروناۆيرۋس • 26 قىركۇيەك، 2021

قازاقستاندا ەڭبەك كۇنى اتاپ وتىلەدى

قازاقستان • 26 قىركۇيەك، 2021

سقو-دا جۇك كولىگى جىلۋ قۇبىرىنا سوعىلدى

ايماقتار • 25 قىركۇيەك، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار