ەكولوگيا • 25 شىلدە، 2021

قازاقستاننىڭ جاسىل بەلدەۋى ۇلعايىپ كەلەدى

30 رەت كورسەتىلدى

قر ەكولوگيا، گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى وكىلدەرى اقمولا وبلىسىنىڭ ششۋچينسك قالاسى مەن «بۋراباي» ۇلتتىق پاركىنە جۇمىس ساپارىمەن باردى. دەلەگاتسيا مەملەكەتتىك ورمان قورىن تولىقتىرۋ ماقساتىندا ىسكە اسىپ جاتقان جۇمىستارمەن تانىستى.

قر پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2020 جىلى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا بەس جىل ىشىندە ەلىمىزدى اۋقىمدى كوگالداندىرۋ مىندەتىن قويعان بولاتىن. تاپسىرما اياسىندا 2 ملرد اعاش ەگۋ جوسپارلانعان. ول ءۇشىن بارلىق وبلىس جانە مينيسترلىكتىڭ ۆەدومستۆولىق باعىنىستى مەكەمەلەرىندە ورماندى كوبەيتۋ مەن ءوسىرۋدىڭ بەس جىلدىق كەشەندى جوسپارى بەكىتىلدى. مەكەمەلەردىڭ ءىس-قيمىلىن ۇيلەستىرۋ جونىندەگى شتاب قۇرىلدى. الداعى بەس جىل ىشىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 22 ملرد تەڭگە، جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردەن 60 ملرد تەڭگە ءبولۋ جوسپارلانىپ وتىر.

تاپسىرما اياسىندا 2 ملرد اعاشتىڭ 1 455،7 ملن داناسىن – اكىمدىكتەر، 294،3 ميلليونىن – ورمان پايدالانۋشىلار مەن حالىقارالىق دونورلار، 250 ميلليونىن ەكولوگيا مينيسترلىگىنىڭ ۆەدومستۆولىق باعىنىستى ۇيىمدارى وتىرعىزادى. سولاردىڭ ءبىرى – ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى كوميتەتىنىڭ «رەسپۋبليكالىق ورمان سەلەكتسيالىق تۇقىم ءوسىرۋ ورتالىعى» رمقك «سولتۇستىك ايماق» فيليالى.

فيليال لابوراتورياسىندا التى ەكولوگ جۇمىس ىستەيدى. لابوراتوريا ءبولىمىنىڭ باسشىسى ۆالەنتينا الەەۆانىڭ ايتۋىنشا، جىل سايىن ون مىڭ كوشەت ورمانعا وتىرعىزۋ ءۇشىن دايىندالادى. بۇل جۇمىس ءتورت كەزەڭنەن تۇرادى.

«ەڭ ءبىرىنشى ءبىر جىلدىق وسكىندەرى كەسىپ الىپ، 2-3 سانتيمەترگە بولەمىز. ول ءۇش ءتۇرلى زالالسىزداندىرۋدان وتەدى. كەيىن ءبولىپ قورەكتىك ورتاعا وتىرعىزامىز. ونىڭ قۇرامى ءار وسىمدىك ءۇشىن ءارتۇرلى بولادى. لامينار-بوكستا فوتوپەريودتان وتەدى. اي بويى قالاي ءوسىپ جاتقانىن باقىلايمىز. وسە باستاعاندا باسقا ورتاعا وتىرعىزامىز. ءبىر اي تاعى باقىلايمىز. كلونىمىز وسكەن سوڭ، ودان 5-6 وسكىن الا الامىز. كەلەسى كەزەڭ – تامىرى جەتىلە باستاعان وسىمدىكتى شىمتەزەك تابلەتكاسىنا وتىرعىزىپ، جىلىجايعا كوشىرۋ. ەكى اپتادان سوڭ، اقىرىنداپ اشىپ، پوليگونعا وتىرعىزامىز. بۇل جەردە كوشەتتەر جەرگىلىكتى اۋا رايىنا بەيىمدەلەدى. دايىن بولعان سوڭ كەلىسىمشارت بويىنشا ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنە الىپ كەتەدى. جىلىنا وسىلاي ون مىڭ دانا دايىندايمىز»، دەيدى لابوراتوريا باسشىسى. وسىلايشا، ءار تۇقىمنىڭ دايىن كوشەتكە اينالۋ پروتسەسى 8-9 ايعا سوزىلادى.

جالپى جوبا باستالعالى بەرى 81،5 ملن اعاش وتىرعىزىلعان. كۇزدە تاعى 48،2 ملن ءتۇپ اعاش وتىرعىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. ونىڭ ىشىندە سەكسەۋىلدىڭ ۇلەسى باسىم.

«قىزىلوردا وبلىسى قازالى اۋدانىنداعى فيليالىمىز جىل سايىن 1 ملن-عا جۋىق سەكسەۋىل كوشەتىن دايىنداپ، ارال تەڭىزىنىڭ تارتىلىپ قالعان تابانىنا ەگىپ جاتىر. سەبەبى سەكسەۋىلدىڭ ەكولوگيا جۇيەسىندە الار ورنى وتە ۇلكەن. ونىڭ ءبىر عانا ءتۇبى ءتورت توننا تۇزدى ۇستاپ تۇرادى. سوندىقتان سەكسەۋىل وسكەن جەردە باسقا شوپتەر دە شىعا باستايدى. بۇل ەلىمىزدەگى جەم-ءشوپ ماسەلەسىن شەشۋگە وڭ ىقپال ەتەدى»، دەيدى «رەسپۋبليكالىق ورمان سەلەكتسيالىق تۇقىم ءوسىرۋ ورتالىعى» رمقك باس ديرەكتورى ءالىبي عازيز.

قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدەگى ورمان قورىنىڭ جالپى الاڭى 12 ملن گەكتار جەردى الىپ جاتىر. بۇل  قازاقستان اۋماعىنىڭ 4،8%-ىن قۇرايدى. ولار قىزىلوردا، جامبىل، شىعىس قازاقستان جانە الماتى وبلىستارىندا  شوعىرلانعان. ەندى، شامامەن، 610 مىڭ دانا سەكسەۋىل، 555 مىڭنان استام قاراعاي، 193 مىڭنان استام ۇيەڭكى، 132 مىڭنان استام شەگىرشىن، 100 مىڭنان استام قايىڭ جانە باسقا دا اعاش تۇرلەرىن وتىرعىزۋ جوسپاردا بار. مينيسترلىك وكىلىنىڭ حابارلاۋىنشا، وتىرعىزۋ كولەمى 2021 جىلعى 129،7 ملن اعاشتان 2025 جىلى 642،8 ملن اعاشقا دەيىن ۇلعاياتىن بولادى.

تاپسىرما ورىندالىپ، 2 ملرد اعاش وتىرعىزىلعان كەزدە ەلىمىزدەگى ورمان كورسەتكىشى تولىق 5%-عا جەتەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەڭبەكپەن ەسەيگەن ەر

قازاقستان • كەشە

بەيتانىس ساعىنىش

الەم • كەشە

جالعىزدىق ارالى

كينو • كەشە

ەلوردادا قار جاۋادى

قازاقستان • كەشە

بۇگىن ماشينا جاساۋ كۇنى

قازاقستان • كەشە

سقو-دا جۇك كولىگى جىلۋ قۇبىرىنا سوعىلدى

ايماقتار • 25 قىركۇيەك، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار