كوروناۆيرۋس • 22 شىلدە، 2021

جۇقتىرعانىن بىلسە دە جۇرتتىڭ اراسىندا ءجۇر

190 رەت كورسەتىلدى

الماتىداعى ەپيدەميالىق احۋال ۋشىعىپ بارادى. بۇل جاعدايدى ەكپە الماعاندار مەن بۇرىن اۋىرماعانداردىڭ «دەلتا» شتامىن جۇقتىرۋىمەن بايلانىستىرۋعا بولادى. اينالىپ كەلگەندە، كۆي-ءدىڭ ودان ءارى تارالۋىن بولدىرماۋ جونىندەگى قالالىق شتاب وتىرىسى احۋالدى تۇراقتاندىرۋ شارالارىن قايتا-قايتا قاراۋعا ءماجبۇر. ويتكەنى تامىز ايىندا الماتىدا ىندەت ابدەن ءورشۋى مۇمكىن. مۇنداي ساۋەگەيلىككە نە سەبەپ؟ ماسەلەن، سوڭعى كۇندەرى الماتىدا قوعامدىق ورىندارعا بارۋعا تىرىسقان «قىزىل» مارتەبەسى بار 65 ادامعا ايىپپۇل سالىندى.

قالانىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميو­لوگيالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتىنىڭ مالىمەتىنشە، جىل باسىنان بەرى الماتىدا 65 878 ادام ىندەت جۇقتىرعان. وتكەن 2 اپتادا بۇرىنعى 2 اپتامەن سالىستىرعاندا كۆي دەرتى 2،6 ەسەگە ارتىپ، تاۋلىكتىك ءوسىم 1%-دان استى. تەك 1-18 شىلدە ارالىعىندا كۆي-ءدىڭ 10 093 جاعدايى تىركەلدى. وكىنىشكە قاراي، شامامەن شىلدەدە 10 700-دەي ادام ىندەتكە شالدىعۋى مۇمكىن دەگەن پەسسيميستىك بولجامعا سايكەس كەلىپ وتىر.

دەرتتىڭ ءوسۋ سەبەبى بەلگىلى – 18 ماۋ­سىم­نان باستاپ قالادا «دەلتا» نۇس­قاسى تارالا باستادى، ماماندار ونىڭ وتە جۇقپالى ءارى تەز تارايتىنىن، كليني­كالىق كورىنىستەرى تىم اۋىر ەكەنىن العا تارتىپ وتىر.

سوڭعى 7 كۇندە «سيمپتومدى» پا­تسيەنت­تەردىڭ ۇلەس سالماعى بۇرىنعى 7 كۇندەگى 88%-دان 90%-عا دەيىن ءوستى. بۇل وتكەن جىلى ەپيدەميانىڭ ءبىرىنشى تولقى­نى كەزىندەگى COVID-19-دىڭ «ۋحان» نۇسقاسىنىڭ 50%-نا قارسى دەرەك.

وسىلاردى قاپەرگە الا وتىرىپ، الماتى قالالىق سەبد ماماندارى كۆي جاعدايى بويىنشا الداعى 3 ايعا، ياعني 30 قىركۇيەككە دەيىن سانيتارلىق-ەپيدەميالىق احۋالدىڭ دامۋىنا بولجام جاسادى. بازالىق بولجام بويىنشا دەرتتىڭ شارىقتاۋ شەگى 3-4 تامىزعا تۋرا كەلەدى ءارى تاۋلىگىنە 1 600-گە جۋىق جاڭا جاعداي تىركەلۋى مۇمكىن. پەسسيميستىك بولجام بويىنشا دەرتتىڭ شارىقتاۋ شەگى 10-11 تامىزعا تۋرا كەلەدى، 1 900 جاڭا جاعداي تىركەلۋى مۇم­كىن. بازالىق بولجامعا سايكەس 5-5،5 مىڭ توسەكتىك ورىن پايدالانىلادى، ال پەس­سيميستىك بولجامنىڭ شارىقتاۋ شەگى بو­يىنشا 6-6،5 مىڭ توسەكتىك ورىنعا ارتۋى مۇم­كىن. دەمەك بازالىق ستسەناري بويىنشا شىلدەدە – 27،5 مىڭ، تامىزدا – 34،5 مىڭ، قىركۇيەكتە – 4،5 مىڭ كۆي جاعدايى، ال پەسسيميستىك بولجامعا سايكەس شىلدەدە – 29 مىڭ، تامىزدا – 49،5 مىڭ، قىركۇيەكتە 13،5 مىڭ كۆي جاع­دايى تىركەلۋى مۇمكىن.

وسىنداي جاعدايدا مەكتەپ وقۋشىلا­رىنىڭ وفلاين وقۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن مونيتورينگ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ، مۇعالىمدەر ۆاكتسينالانىپ جاتقانىن بىلەمىز. بۇگىندە مۇعالىمدەردىڭ 97%-ى ءبىرىنشى كومپونەنتپەن، 67،9%-ى ەكىنشى كومپونەنتپەن ۆاكتسينالاندى. بۇعان قوسا مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەردىڭ 97،3%-ى ءبىرىنشى كومپونەنتپەن، 67،3%-ى ەكىنشى كومپونەنتپەن ۆاكتسينالاندى.

سوڭعى 2 اپتاداعى جاس قۇرامىن تالداۋ بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردە ۆيرۋستىڭ «دەلتا» نۇسقاسىنىڭ تەز جۇعاتىنىن دالەلدەپ وتىر. 14 جاسقا دەيىنگى بالالاردىڭ ۇلەس سالماعى 1%-عا وسكەن جانە جوعارى بولىپ قالۋدا – 14%. 20 جاستان 40 جاسقا دەيىنگى ازامات­تاردىڭ دەرت جۇقتىرۋى تومەندەدى، 39%-دان 37،5%-عا دەيىن. 40-59 جاستاعى ناۋقاستاردىڭ ۇلەس سالماعى جوعارى – 25%. ال 60 جاستاعى ادامدار اراسىندا جۇقتىرعانداردىڭ ۇلەسى 1،1%-عا وسكەن.

جۇمىسپەن قامتۋ بويىنشا سوڭعى 14 كۇندە كۆي جۇقتىرۋ كورسەتكىشى ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار اراسىندا جوعارى – 41%، ءتۇرلى جشس، جك، اق جۇمىسشىلارى اراسىندا – 17%، زەينەتكەرلەر اراسىندا – 16،4%، مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىندا – 9،2%، مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى بالالار اراسىندا – 6،4%.

سوڭعى 7 كۇندە كۆي ءجيى جۇعاتىن جەرلەر تاعى دا سارالانىپ، ساۋدا نىساندارى – 40%، قوعامدىق كولىك – 20%، وتباسىلىق بايلانىس – 19%، بازارلار 16% ەكەنى انىقتالدى.

سوڭعى مالەمەتتەرگە سايكەس، الما­تىدا 2 282 قاتىسۋشى Ashyq جوبا­­سى بويىنشا جۇمىس ىستەيدى. 9-14 شىلدە ارالىعىندا نىسانداردا QR-كودىن (تىركەۋ) پايدالانىپ كەلۋ­شىلەردى تىركەۋدىڭ مينيمالدى سانىن جۇر­گىزبەگەن فاكتىلەر انىقتالمادى. 100 شاق­تى قاتىسۋشى Ashyq جوباسىنا بەلسەن­دىلىكپەن قاتىسىپ وتىر. 26 ءساۋىر مەن 14 شىلدە ارالىعىندا 211 جاۋاپسىز قاتىسۋشى جوبادان شىعارىلدى.

ال 9-14 شىلدە ارالىعىندا Ashyq-تا سكانەرلەۋ كەزىندە «قىزىل» مارتەبەسى بار 31 ادامعا ءوزىن ءوزى وقشاۋلاۋ رەجىمىن بۇزعانى ءۇشىن 30 اەك ايىپپۇل سالىندى. جالپى العاندا، 28 ءساۋىر مەن 14 شىلدە ارالىعىندا ءوزىن ءوزى وقشاۋلاۋ رەجىمىن بۇزعانى ءۇشىن «قىزىل» مارتەبەگە يە 65 ادامعا 30 اەك كولەمىندە ايىپپۇل سالىندى.

ءتارتىپ بۇزۋشىلار كوبىنەسە قوعامدىق تاماقتانۋ ورىندارىنا كىرۋگە تىرىسادى، مۇندا 58 ادامنان «قىزىل» جانە 13 ادامنان «سارى» مارتەبە انىقتالعان. سوو كىرەبەرىسىندە 28 ادامنىڭ «قىزىل» جانە 110 ادامنىڭ «سارى» مارتەبەسى بەلگىلى بولدى. «قىزىل» مارتەبەسى بار 9 ادام الماتى اۋەجايىنا وتپەكشى بولدى.

سوندىقتان كۆي-ءدىڭ ودان ءارى تارالۋىن بولدىرماۋ جونىندەگى قالالىق شتاب امبۋلاتوريالىق ەمدەلىپ جاتقان قالا تۇرعىندارىن ءوزىن ءوزى وقشاۋلاۋ رەجىمىن بۇزباۋعا جانە قوعام الدىندا ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىك تانىتۋعا شاقىرادى.

 

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

شەرحان مۇرتازانىڭ ءۇيى

ادەبيەت • كەشە

«جاسىل» ايماقتا ەكى ءوڭىر

كوروناۆيرۋس • كەشە

بۇگىن - انالار كۇنى

قازاقستان • كەشە

الماتىدا تەگىن ءدارى-دارمەك قاتارى ارتتى

مەديتسينا • 18 قىركۇيەك، 2021

الەمدە ەپيداحۋال قانداي؟

الەم • 18 قىركۇيەك، 2021

توكيو مارافونى 2022 جىلعا شەگەرىلدى

سپورت • 18 قىركۇيەك، 2021

الماتىدا تاۋ بوكتەرى ورتەنىپ جاتىر

ايماقتار • 18 قىركۇيەك، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار