كرەديتتى ونلاين راسىمدەۋ راسىمەن دە جەڭىل ءارى كوپ قۇجات تا تالاپ ەتىلمەيدى, ياعني جۇمىس ورنىنان انىقتاما قاعاز, زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ بار-جوعىن, نەسيە تاريحىن سۇراپ, باسىڭىزدى قاتىرمايدى. نەسيە ءۇشىن بانك بولىمشەلەرىنە بارىپ, ۋاقىت كەتىرۋدىڭ دە قاجەتى جوق, كەپىل دە كەرەك ەمەس. تەك جسن مەن ۇيالى تەلەفون بولسا جەتكىلىكتى: 15 مينۋتتىڭ ىشىندە سۇراعان اقشاڭىز تولەم كارتاڭىزعا ءتۇسىپ تۇرادى.
بىراق نەسيەنى وڭدى-سولدى ۇلەستىرە بەرەتىن قىزمەتتىڭ بۇل ءتۇرى ءبىراز ادامدى سان سوقتىرتتى. تالاي ادام ۇشى-قيىرى جوق قارىزعا بەلشەسىنەن باتتى. ول ول ما, زاڭنىڭ سولقىلداعىنان الاياقتار باسقالاردىڭ سىرتىنان كرەديت راسىمدەۋدى جيىلەتتى. رەسمي دەرەككە سۇيەنسەك, بيىل ينتەرنەت جانە ۇيالى تەلەفون ارقىلى جاسالاتىن الاياقتىق 139%-عا ارتقان ەكەن. بۇل الدىڭعى جىلدارمەن سالىستىرعاندا ەكى ەسەگە ارتىق.
مىنە, ينتەرنەت ارقىلى جاسالاتىن الاياقتىق وقيعالاردىڭ كوبەيىپ كەتۋىنە بايلانىستى ۇكىمەت, ءتيىستى مەكەمەلەر ونلاين كرەديت مەكەمەلەرىنىڭ جۇمىسىن ەرەكشە قاداعالاۋعا الىپ, 2021 جىلى قر قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى ونلاين نەسيە الۋعا بايلانىستى كليەنتتەردى يدەنتيفيكاتتاۋ جونىندەگى تالاپتاردى قاتاڭداتتى. اگەنتتىكتىڭ جوباسى – Fingramota.kz. پورتالىندا جاريالانعان اقپاراتقا سۇيەنسەك, جاڭا تالاپتارعا سايكەس ەندى كليەنتتى اۋتەنتيفيكاتتاۋ ءۇشىن مىناداي ءۇش ءتاسىلدىڭ بىرەۋىن پايدالانۋ مىندەتتى دەلىنگەن: ۇلتتىق كۋالاندىرۋ ورتالىعى بەرەتىن ەلەكتروندى تسيفرلى قولتاڭبا; ۇلتتىق بانكىنىڭ قازاقستان بانكارالىق ەسەپ ايىرىسۋ ورتالىعىنىڭ جەكە دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىعى كورسەتەتىن قىزمەتتەردى پايدالانۋ ارقىلى بيومەتريالىق يدەنتيفيكاتتاۋ جانە ەكى فاكتورلى اۋتەنتيفيكاتتاۋ. نەسيە الۋشىنى يدەنتيفيكاتتاماي, ميكروكرەديتتەر بەرۋگە قاتاڭ تىيىم سالىنادى.
جالپى ەلىمىزدىڭ ازاماتتىق كودەكسىندە كەز كەلگەن ادام جانە كەز كەلگەن زاڭدى تۇلعا قارىز بەرە الادى دەپ كورسەتىلگەن, ياعني ازاماتتىڭ ءبارى ءبىر-بىرىنە نەسيەگە اقشا بەرە الادى. بۇل ءبىر جاعىنان دۇرىس نورما سياقتى كورىنۋى مۇمكىن. بىراق ونىڭ ەكىنشى جاعى بار. مىسالى, بانكتەردى, ميكروقارجى ۇيىمدارىن ۇلتتىق بانك قاداعالاپ, رەتتەي الادى, ولارعا بۇل ۇيىمدار باعىنادى دا. ال ۇلتتىق بانك رەتتەمەيتىن ۇيىمدار بەرەتىن قارىزدىڭ بارلىق تاۋەكەلىن نەسيە الۋشى ءوزى كوتەرەدى, بۇعان رەتتەۋشى ۇيىم ارالاسا المايدى. سوندىقتان اسىرە ساق بولعان ءجون. «رەتتەلمەيتىن كرەديتورلاردىڭ كوبى قارىزداردى جوعارى مولشەرلەمەمەن ءۇسىنىپ, شەكتەۋلەر مەن تالاپتاردى ساقتاماۋى مۇمكىن. سوندىقتان كەلىسىمشارتپەن جاقسىلاپ تانىسۋ قاجەت. قانداي قوسىمشا نەمەسە جاسىرىن تولەمدەر بار ەكەنىن مىندەتتى تۇردە كورگەن ءجون. كەيبىر كومپانيالار قارىز سوماسىنىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگىن قۇرايتىن كرەديتتىڭ ءوزىن ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن اقى الادى. مىسالى, بەرىلگەن 150 مىڭ كرەديتتەن 50 مىڭ تەڭگەنى قىزمەتاقىعا تولەۋگە تۋرا كەلەدى. نەگىزى بانكتىك قارىزدار جانە ميكروقارجى ۇيىمدارىنداعى قارىزدار ءۇشىن جىلدىق ءتيىمدى سىياقى مولشەرلەمەسى 56%-دان اسپاۋعا ءتيىس. بۇل ۇزاق مەرزىمگە الىنعان قارىزدارعا قاتىستى. ەگەر ءسىز اقشانى قىسقا – 45 كۇنگە دەيىنگى مەرزىمگە الاتىن بولساڭىز, وندا مولشەرلەمە ايىنا 30%-عا دەيىن جەتۋى مۇمكىن. بۇدان باسقا مۇنداي قارىز كولەمى 50 ەاك نەمەسە 145 850 تەڭگە مولشەرىندە شەكتەۋلى. قىسقا مەرزىمدى ونلاين-قارىزدار بويىنشا نەگىزگى بورىش جانە پايىز سوماسىن بىردەن جانە تولىعىمەن قايتارۋ قاجەت بولاتىن فاكتىنى دە ەسكەرۋ قاجەت. ونىڭ ۇستىنە مۇنى مەرزىمىن وتكىزبەي ىستەگەن دۇرىس. ولاي بولماعان جاعدايدا, ايتارلىقتاي كولەمدە ءوسىمپۇل ەسەپتەلەدى» دەيدى Fingramota.kz.
بيىلدان باستاپ ەنگىزىلگەن ءتارتىپ بويىنشا, قارىز تۇرىندە اقشا بەرۋمەن اينالىساتىن بارلىق كومپانيا ەسەپتىك تىركەۋدەن وتۋگە مىندەتتى. سونداي-اق 2021 جىلدىڭ ناۋرىز ايىنان باستاپ مىندەتتى تۇردە قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ ليتسەنزياسى بولۋى كەرەك, كليەنت وسى ليتسەنزيانى تالاپ ەتكەنى ءجون. اگەنتتىكتىڭ حابارلاۋىنشا, بۇگىندە 1016 ميكروكرەديتتىك ۇيىم ەسەپتىك تىركەۋدەن ءوتىپ, ليتسەنزيا العان. جىل باسىنان بەرى ولاردىڭ سانى 181-گە ازايعان. «وسىلايشا, كەيبىر ۇيىمدار ليتسەنزيالاۋ راسىمىنەن وتپەدى. نەسيە راسىمدەگىسى كەلگەن ازاماتتارعا ايتارىمىز, ليتسەنزيالانباعان ۇيىمدارمەن شارت جاساسۋعا بولمايدى. پروبلەمالار تۋىنداعان كەزدە ءسىز مۇنداي كومپانيانىڭ ارەكەتىن تەك سوت تارتىبىمەن عانا شەشە الاسىز», دەلىنگەن رەسمي اقپاراتتا.
ال ميكرونەسيە العالى وتىرعان ۇيىمنىڭ تىركەۋدەن وتكەن-وتپەگەنىن بىلگىڭىز كەلسە, https://www.gov.kz/memleket/ entities/ardfm سايتىنان تەكسەرىپ كورۋگە بولادى.
