رەسپۋبليكالىق «رۋحاني جاڭعىرۋ» قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى ماماندارى اتالعان باعدارلاما نەگىزىندە اتقارىلۋعا ءتيىس جۇمىستار ءۇش باعىت بويىنشا ىسكە اسىپ جاتقانىن ايتادى. اتاپ ايتقاندا, ءبىرىنشى باعىت – شەتەلدەگى ماتەريالدىق مادەنيەت پەن ونەردىڭ ۇزدىك جەتىستىكتەرىنىڭ كورمە-تۇساۋكەسەرلەرى; ەكىنشى باعىت – قازاقستاندىق اۆتورلاردىڭ ۇزدىك ادەبي شىعارمالارىن شەتەل تىلىنە اۋدارۋ جانە الەم وقىرماندارىنا تانىستىرۋ; ءۇشىنشى باعىت – تەاترلار مەن ۇجىمداردىڭ شەتەلدەگى گاسترولدەرى.
اتقارىلعان شارۋالارعا قاتىستى ناقتى دەرەك پەن دايەككە جۇگىنەر بولساق, وسى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىنا دەيىن ەلىمىز جانە شەتەلدەردە «جاھاندىق الەمدەگى زاماناۋي قازاق مادەنيەتى» جوباسى بويىنشا – 150-دەن استام مادەني-رۋحاني ءىس-شارا وتكىزىلگەن ەكەن. اتاپ وتەر بولساق, وسىلاردىڭ 86-سى ءارتۇرلى دەڭگەيدەگى مادەني-ساياسي-رۋحاني باسقوسۋلار, 12-ءسى كىتاپ جانە فوتوكورمەلەرى, سونىمەن بىرگە, 8 تۋىندىنىڭ تۇساۋكەسەرى, 8 دوڭگەلەك ۇستەل, سەمينار-دارىستەر, 9 بەينەكونفەرەنتسيا, قازاقستاننىڭ تاريحى مەن مادەنيەتى تۋرالى 5 كينوكارتينا كورسەتىلىمى, ەلىمىز ارتىستەرى مەن شىعارماشىلىق ۇجىمداردىڭ 4 كونتسەرتى ۇيىمداستىرىلىپ, اباي جانە ءال-فارابي ورتالىقتارى قاتارلى 6 نىسان اشىلعان ەكەن. اتالعان وقيعالاردى ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا شەتەلدىك باق-تاردا 60-قا جۋىق ماقالا جاريالانىپتى.
جوبادا كورسەتىلگەن مادەني باعىتتار بويىنشا 2018 جىلى فرانتسيانىڭ كوت-د ازۋر قالاسىندا 8-19 مامىر ارالىعىندا وتكەن حالىقارالىق 71-ءشى كانن فەستيۆالىندە ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق پاۆيلونىنىڭ كورمەسى ءوتىپ, وندا سوڭعى جىلدارداعى ۇزدىك كينوكارتينا جانە جاس رەجيسسەر ءادىلحان ەرجانوۆتىڭ «الەمنىڭ تەندەرلىك بەي-جايى» جۇمىسى كينوفەستيۆالدىڭ «ەرەكشە كوزقاراس» اتتى ارنايى باعدارلاماسىنا ەنگىزىلسە, جاننات الشانوۆانىڭ «ماۋسىمنىڭ سوڭى» ءفيلمى «كينوفوند» باعدارلاماسىنا ۇسىنىلىپتى.
باعدارلامالىق جوبانىڭ العاشقى جىلى (2018) قازاق, ورىس, اعىلشىن تىلدەرىندە «زاماناۋي قازاق بەينەلەۋ ونەرىنىڭ انتولوگياسى» كاتالوگى شىعارىلىپ, قحر, اقش, تۇركيا, رەسەي, فينليانديا, كورەيا, مالايزيا, ماجارستان, شۆەتسيا قاتارلى 28 مەملەكەتتە قازاقستاندىق ادەبيەت ورتالىعى اشىلىپ ۇلگەردى. سونداي-اق «پروزا» جانە «پوەزيا» جانرلارى بويىنشا قازاقستان ادەبيەتىنىڭ شىعارمالارى بۇۇ-نىڭ 6 تىلىنە (اعىلشىن, فرانتسۋز, يسپان, اراب, قىتاي, ورىس) اۋدارىلدى. جالپى, تارالىمى 120 000 دانا قازاقستاندىق پوەزيا انتولوگيالارىنىڭ تۇساۋكەسەرلەرى – 2019 جىلى 25 قىركۇيەكتە لوندوندا, 27 قىركۇيەك كۇنى مادريد جانە فرانتسۋز استاناسى پاريجدە, 30 قىركۇيەك كۇنى ماسكەۋدە, وسى جىلى قازان ايىنىڭ 15 جۇلدىزىندا كاير قالاسىندا وتكىزىلىپتى.
– «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىنداعى ماڭىزدى وقيعانىڭ ءبىرى – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ق.توقاەۆتىڭ بيىلعى جىلدىڭ باسىندا شەتەلدە جاريالانعان «اباي جانە XXI عاسىرداعى قازاقستان» اتتى ماقالاسى بولدى, – دەيدى «رۋحاني جاڭعىرۋ» قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتىنىڭ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, ساياسي عىلىمدار دوكتورى اسەم قايداروۆا حانىم.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ماقالاسى – «ەU Reporter» (بەلگيا), «Prazsky zpravodaj», «Halo noviny» (چەحيا), «فاكتي» (بولگاريا), «Inside Recent» (سينگاپۋر), «Post of Asia» جانە «IRNA» اا (يران), «سوزۆۋچيە» (بەلارۋس), «قىرعىز تۋسۋ» جانە «پيكير» (قىرعىزستان), «Tajikistan times» (تاجىكستان) جانە ت.ب. شەتەلدىك گازەت-جۋرنالداردا جاريالانعان ەكەن.
وتكەن جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا قازاق ادەبيەتىنىڭ كلاسسيكتەرى مەن باسقا دا وتاندىق اۆتورلاردىڭ 12 كىتابى قىرعىز, مالاي, موڭعول, نيدەرلاند, پورتۋگال, تۇرىك جانە ۋكراين تىلدەرىنە اۋدارىلىپ جارىق كورىپتى. ولاردىڭ ىشىندە اباي شىعارمالارى (قاراسوزدەرى مەن پوەمالارى) قىرعىز, مالاي, موڭعول, نيدەرلاند, پورتۋگال جانە ۋكراين تىلدەرىنە اۋدارىلىپ ءوز وقىرماندارىن تاپسا, جازۋشى شەرحان مۇرتازانىڭ «قىزىل جەبە» رومانى, پروفەسسور مىرزاتاي جولداسبەكوۆتىڭ «جامبىل جاباەۆ – ۇلى دالا اقىنى» تۋىندىلارى تۇرىك تىلىندە جارىق كورىپتى.
سونداي-اق اتالعان باعدارلاما اياسىندا اتقارىلعان ماڭىزدى وقيعانىڭ ءبىرى – قازاقستاننىڭ شەتەلدەگى رەسمي مەكەمەلەرى قازاق ادەبيەتى تۋىندىلارىن شەتەلدىك عىلىمي جانە ءبىلىم بەرۋ ينستيتۋتتارىنا جولداۋى دەسەك قاتەلەسپەيمىز. بۇل شارا نەگىزىندە شەتەل تىلدەرىنە اۋدارىلعان قازاقستان قالامگەرلەرىنىڭ كىتاپتارى – ستوكگولم قوعامدىق كىتاپحاناسىنا, شۆەتسيا رەسپۋبليكاسىنىڭ لۋند ۋنيۆەرسيتەتىنە, سلوۆاكيا رەسپۋبليكاسى عىلىم اكادەمياسىنىڭ فيلوسوفيا ينستيتۋتىنا, ازەربايجانداعى تۇركى مادەنيەتى مەن مۇراسى حالىقارالىق قورىنا, ماجارستانداعى سەگەد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كىتاپحاناسىنا جانە يسپانيا ەلىنىڭ كاتالونيا ۇلتتىق كىتاپحاناسىنا جولدانىپتى.
وسى ورايدا قازاق مادەنيەتىن ناسيحاتتاۋعا ارنالعان تاعى ءبىر ەلەۋلى ءىس – بيىلعى مامىر ايىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ برازيلياداعى ەلشىلىگى ارگەنتينا, بوليۆيا, كولۋمبيا, پاراگۆاي, پەرۋ, ۋرۋگۆاي, چيلي, ەكۆادور ەلدەرىندە قىزمەت جاساپ جۇرگەن ديپلوماتيالىق وكىلدىكتەرى ارقىلى يسپان تىلىنە اۋدارىلعان «قازاق ادەبيەتى انتولوگياسىن» اتالعان ەلدەردىڭ ۇلتتىق كىتاپحانالارىنا, جوعارى وقۋ ورىندارىنا جانە عىلىمي ورتالىقتارىنا جولداۋى بولسا كەرەك.
قازاق مادەنيەتىن شەتەلدە ناسيحاتتاۋدىڭ تاعى ءبىر باعىتى – وتاندىق فيلمدەر. وسى ورايدا كينو تۋىندىلار ارقىلى قازاقستاننىڭ تاريحى مەن مادەنيەتىن ناسيحاتتاۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنۋدە. وتاندىق كينو رەجيسسەرلەر – ت.ارعانچەەۆتىڭ «اباي. ءومىر-
بايانى جانە شىعارماشىلىعى», د.جولجاقسىنوۆتىڭ «قۇنانباي», ا.سادىقوۆا پەن ع.ناسىروۆتىڭ «قازاق ءبيى», ر.ءابدىراشوۆتىڭ «قازاق حاندىعى. التىن تاق», «الماس قىلىش», ا.ساتاەۆتىڭ «جاۋجۇرەك مىڭ بالا» جانە ت.ب. فيلمدەرى ءباا, شۆەتسيا, اقش, ەفيوپيا, بولگاريا سياقتى ەلدەردە كورسەتىلدى.
سونىمەن بىرگە قازاقستاندىق اۆتورلاردىڭ ەڭ ۇزدىك ادەبي شىعارمالارىن شەتەلدىك اۋديتورياعا تانىتۋعا باعىتتالعان اۋقىمدى جوبا قولعا الىنعان ەكەن. ناتيجەسىندە, 2020 جىلدىڭ 5-9 اقپاندا پوستكەڭەستىك كەڭىستىك ەلدەرى ءۇشىن ەڭ ءىرى كىتاپ كورمەسى سانالاتىن 27-ءشى مينسك حالىقارالىق كىتاپ جارمەڭكەسىنە جانە 20-23 اقپاندا بالتىق ەلدەرى اراسىندا وتەتىن ەڭ ءىرى 21-ءشى حالىقارالىق ۆيلنيۋس (Vilnius Book Fair) كىتاپ جارمەڭكەسىنە قازاق قالامگەرلەرىنىڭ تۋىندىسى قويىلعانى قۋانتارلىق وقيعا رەتىندە اتاپ وتىلۋدە.
