پارلامەنت • 22 ماۋسىم، 2021

ماۋلەن اشىمباەۆ تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ جاستار فورۋمىنا قاتىستى

12 رەت كورسەتىلدى

تۇركىستان قالاسىندا «تۇركىستان – تۇركى الەمىنىڭ بەسىگى» اتتى تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ كوشباسشى جانە بەلسەندى جاستارىنىڭ حالىقارالىق فورۋمى باستالدى. ءىس-شارانىڭ پلەنارلىق وتىرىسىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ ۆيدەو-بايلانىس رەجيمى ارقىلى قاتىسىپ، قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەدى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

ءوز سوزىندە ماۋلەن اشىمباەۆ تۇركىستاننىڭ تۇركى الەمىنىڭ تاريحىندا ءرولى ەرەكشە ەكەنىنە نازار اۋداردى. ول كونە شاھاردىڭ قايتا تۇلەۋى تۇتاس تۇركى الەمى ءۇشىن ماڭىزدى ەكەنىن تىلگە تيەك ەتىپ، مۇنداي قادام ورتاق تاريحىمىزدى ساقتاۋعا جانە تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ قارىم-قاتىناسىن ودان ءارى نىعايتۋعا ىقپال ەتەتىن ايتتى. سەنات توراعاسى ەلباسىنىڭ تاريحي شەشىمى مەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ قالانىڭ دامۋىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولۋىنىڭ ارقاسىندا تۇركىستان سوڭعى جىلدارى زاماناۋي، كورىكتى قالاعا اينالعانىن اتاپ ءوتتى.

«قازىرگى تاڭدا كونە تۇركىستاننىڭ جاڭا بەينەسى قالىپتاسۋدا. شاھاردىڭ وسىنداي جەتىستىگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ جاسامپاز شەشىمىنىڭ ناتيجەسى. وسىدان ءۇش جىل بۇرىن ەلباسى تۇركىستان وبلىسىن قۇرۋ تۋرالى تاريحي جارلىققا قول قويعان ەدى. سودان باستاپ قالانىڭ ەكىنشى تىنىسى اشىلدى. تۇركىستاندى دامىتۋ ىسىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ باسا ءمان بەرىپ كەلەدى. كوكتەمدە وتكەن تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ سامميتىندە تۇركىستاننىڭ «تۇركى الەمىنىڭ رۋحاني استاناسى» بولىپ جاريالانۋى سونىڭ جارقىن كورىنىسى»، دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.

سونىمەن قاتار سەنات توراعاسى بۇگىندە تۇركىتىلدەس ەلدەر اراسىنداعى قارىم-قاتىناس بەلسەندى دامىپ كەلە جاتقانىن ايتتى. وعان باۋىرلاس حالىقتاردىڭ ءتۇرلى باعىتتاعى ءوزارا بايلانىسى ايقىن دالەل. وسىنداي اۋقىمدى جۇمىستاردىڭ اياسىندا تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ جاستارى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ ماسەلەسى دە باستى نازاردا.

«تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ ىنتىماقتاستىعىنان جاستارىمىز قالىس قالماۋى كەرەك. بۇل ماسەلەدە جاستار ورتالىق مانگە يە بولۋى شارت»، دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.

سونداي-اق سەنات توراعاسى كەزىندە تۇركى الەمى الەمدىك وركەنيەتتىڭ ءىرى ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى بولعانىن جەتكىزدى. ول تۇركى حالىقتارىنان شىققان عالىم-عۇلامالاردىڭ ادامزاتتىڭ دامۋىنا قوسقان ۇلەسىنە نازار اۋدارىپ، تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ جاستارى دا جاھاندىق وركەنيەت جولىندا ەسەلى ەڭبەك ەتۋى كەرەك ەكەنىن ايتتى.

«سىزدەر الىپ وركەنيەتتىڭ ۇرپاقتارى جانە وكىلدەرىسىزدەر. تەڭدەسسىز عىلىمي جانە مادەني ەڭبەكتەردىڭ مۇراگەرىسىزدەر. ءححى عاسىر عىلىم مەن ءبىلىمنىڭ عاسىرى. قازىرگى تاڭدا عىلىم مەن تەحنولوگيا مەملەكەتتەردىڭ دامۋىنداعى نەگىزگى كورسەتكىشكە اينالدى. تۇركىتىلدەس ەلدەر وسى ۇردىستەن شەت قالماۋعا ءتيىس. بۇل رەتتە جاستارعا ۇلكەن مىندەت جۇكتەلەدى»، دەدى سەنات توراعاسى.

ودان بولەك، ماۋلەن اشىمباەۆ تۇركى الەمىندەگى ۇلى ويشىلداردىڭ ەڭبەكتەرى جاستار ءۇشىن ومىرلىك ۇستانىمعا جانە كاسىبي باعدارعا اينالۋى كەرەكتىگىن ايتتى. سوندىقتان ولاردىڭ مۇرالارىن كەڭىنەن دارىپتەپ، جان-جاقتى زەردەلەۋدىڭ ماڭىزى زور. بۇل رەتتە وسىنداي ءىس-شارالار دا ورتاق تاريحىمىزدى تانۋعا تىڭ سەرپىن بەرەتىنى ءسوزسىز.

سەنات توراعاسى تۇركى حالىقتارىنىڭ جاستارىن الەمنىڭ دامۋىنا ءوز ۇلەستەرىن قوسۋعا، تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ عىلىم-ءبىلىم، مادەني، رۋحاني قۇندىلىقتارىن ەسەلەپ، وسى جولدا تالماي ەڭبەك ەتۋگە شاقىردى.

وتىرىس بارىسىندا اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى ايدا بالاەۆا، تۇركپا باس حاتشىسى التىنبەك مامايۋسۋپوۆ، حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى دارحان قىدىرالى جانە تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ بىرقاتار بەلسەندى جاستارى ءسوز سويلەدى.

ونلاين جانە وفلاين فورماتتا وتكەن جيىنعا 300-دەن استام ادام قاتىستى.

سوڭعى جاڭالىقتار

قورجىن تولا – قولا

TOKYO2020 • بۇگىن، 23:21

ەلشىنىڭ ەڭبەگى مەن ەرلىگى

تاريح • بۇگىن، 23:09

الىمجەتتىك ازايعانىمەن...

قازاقستان • بۇگىن، 22:40

ءبىر قۋانتىپ، ءبىر مۇڭايتقان سالا

ەكونوميكا • بۇگىن، 21:52

اقتوبەدە قوقىس پوليگونى ورتەندى

ايماقتار • بۇگىن، 19:58

تۋريستكە دە ءتارتىپ بار

ايماقتار • بۇگىن، 18:06

ۇقساس جاڭالىقتار