بىلتىر اتالىپ وتكەن اسسامبلەيانىڭ 25 جىلدىعى ءبىرتۇتاس وتانىمىزدىڭ جانە بالالارىمىزدىڭ بولاشاعىن قازاقستان حالقى بىرگە قالىپتاستىرىپ جاتقانىن كورسەتتى. بىرگە ءومىر سۇرە وتىرىپ, ءبىز ءبىر-ءبىرىمىزدى رۋحاني تۇرعىدان بايىتا تۇسەمىز. حالقىمىز تاتۋلىق پەن كەلىسىمنىڭ بىرەگەي ساياساتىمەن, دوستىق نەگىزدەگى كورشىلەستىككە بەيىمدىگىمەن, تۇراقتىلىق پەن تىنىشتىققا ۇمتىلىسىمەن ماقتانا الادى.
بۇكىلقازاقستاندىق بىرلىكتىڭ بىرەگەي مودەلىن قالىپتاستىرۋدا, اسىرەسە, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ماڭىزدى ءرول اتقارادى. اسسامبلەيا وسى جىلدار ىشىندە ەلدەگى ەتنوستاردى جاقىنداستىردى, ءاربىر مادەنيەتتىڭ وزىق ۇردىستەرىن كورسەتتى. ءبىر قاراعاندا ءار ەتنوستىڭ ءداستۇرى ءبىر-بىرىنە ۇقساماعانىمەن, ولاردىڭ تۇپكى ءمانى ءبىر.
قوستاناي وڭىرىندە 17 وبلىستىق ەتنومادەني بىرلەستىك جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ جانىندا 9 ەتنوستىڭ ءتىلىن وقىتاتىن جەكسەنبىلىك مەكتەپ, 10 شىعارماشىلىق ۇجىم, 6 «جاستار قاناتى» جۇمىس ىستەيدى. جاستاردىڭ اراسىندا قوعامدىق كەلىسىم مەن جالپىۇلتتىق بىرلىكتى نىعايتۋ باعىتىندا پراكتيكالىق ءىس-شارالار, ۆولونتەرلىك پەن اعارتۋشىلىق قىزمەتتەر جۇرگىزىلۋدە.
وسى باعىتتا وبلىستىڭ جوعارى وقۋ ورىندارى مەن كوللەدجدەرىندە «مەكتەپ مەدياتسياسى جانە حالىق ديپلوماتياسى» جوباسى شەڭبەرىندە كەزدەسۋلەر تۇراقتى وتكىزىلەدى.
اسسامبلەيا ءوڭىر جاستارىنىڭ پاتريوتتىق رۋحتا ءوسىپ-قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەتىن تاربيەلىك, تاريحي-تانىمدىق ءمانى بار جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا باسا ءمان بەرىپ وتىر. سولاردىڭ ءبىرى – «قازاقتانۋ» جوباسى. ول وزگە ەتنوستارعا قازاق ەلىنىڭ تاريحىن, ۇلتتىق بولمىسىن, سالت-ءداستۇرى مەن انا ءتىلىن تانىتادى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ەلدى بىرىكتىرەتىن ۇلتتىق بىرەگەي جوبا. ەرەكشە باستاما. ويتكەنى ەلىمىزدىڭ بولاشاعى جاستاردىكى, قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ ءبىرىنشى كەزەكتە جاس ۇرپاققا قاتىستى. وسىعان وراي, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ «جاڭعىرۋ جولى» رەسپۋبليكالىق جاستار قوزعالىسى اياسىندا قۇرىلعان «جاڭعىرۋ جولى» ۆولونتەرلەر قوزعالىسى ورتالىعى ەرىكتىلەرىنىڭ سانى جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلەدى. جاستاردىڭ بۇل سالاداعى جۇمىستارى قوعام يگىلىگىنە باعىتتالىپ وتىر.
العىس ايتۋ كۇنىن مەرەكەلەۋ قارساڭىندا «جاڭعىرۋ جولى» رجق مۇشەلەرى مەن قوستاناي وبلىسى قحا جانىنداعى ۆولونتەرلەر قوزعالىسى ورتالىعىنىڭ ەرىكتىلەرى قايىرىمدىلىق اكتسياسىن ۇيىمداستىرىپ, ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس ارداگەرلەرى مەن تىل ەڭبەككەرلەرىنىڭ اۋلاسىن قاردان تازالاپ بەردى. قايىرىمدىلىق شاراسى اياسىندا 170-تەن استام اۋلا قار قۇرساۋىنان تازارتىلدى. «تۋعان ەلگە مىڭ العىس!» رەسپۋبليكالىق چەللەندجىنە بەلسەنە اتسالىستى. ءوڭىر جاستارى Birge – taza Qazaqstan, «يگى ىستەر مارافونى», «قايىرىمدىلىق كەرۋەنى» اكتسيالارىنا دا قاتىسادى.
وبلىستىق اسسامبلەيا بيىل ۇلى اعارتۋشى ىبىراي ءالتىنساريننىڭ 180 جىلدىعىنا, سەمەي يادرولىق پوليگونى جابىلۋىنىڭ 30 جىلدىعىنا جانە باسقا دا ماڭىزدى مەرەيتويلارعا ارنالعان اعارتۋشىلىق باعىتتاعى ءىس-شارالاردى قولعا الماق. ماسەلەن, ماۋسىم ايىندا سەمەي يادرولىق پوليگونىنىڭ جابىلعانىنا 30 جىل تولۋىنا ارنالعان «دامۋ تاريحىنان باستاپ جابىلعانعا دەيىن – سەمەي يادرولىق پوليگونى» عىلىمي–بىلىم بەرۋ ەكسپەديتسياسى ۇيىمداستىرىلادى.
ناۋرىز مەيرامىن مەرەكەلەۋ اياسىندا قازاقستان حالقى وبلىستىق اسسامبلەياسى دوستىق ءۇيىنىڭ Instagram-داعى رەسمي سايتىندا 9 سەريالى كوركەم فيلم جاريالادى, ونىڭ ءار سەرياسى بەلگىلى ءبىر مەرەكە كۇنىنە ارنالعان.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ اتاپ كورسەتكەندەي, اسسامبلەيانىڭ باستى مىندەتى –ەتنوسارالىق كەلىسىمدى ساقتاپ قانا قويماي, قوعامدىق كەلىسىمدى نىعايتۋعا ۇلەس قوسۋ. وسى ورايدا, وبلىستىق اسسامبلەيانىڭ عىلىمي-ساراپتامالىق توبى, قوعامدىق كەلىسىم كەڭەسى, انالار كەڭەسى, مەدياتسيا كەڭەسى مۇشەلەرى 1-ءشى توقساندا بەيىندى مامانداردى تارتا وتىرىپ, ونلاين فورماتتا كاسىپورىندار, شارۋا قوجالىقتارى, ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىنىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن جانە اۋىل تۇرعىندارىمەن كەزدەستى.
جالپى, قوستاناي وبلىسىندا
1 وبلىستىق, 20 قالالىق جانە اۋداندىق, 210 اۋىلدىق – بارلىعى 233 قوعامدىق كەلىسىم كەڭەسى جۇمىس ىستەيدى. مۇنىڭ سىرتىندا, وبلىستاعى ءىرى كاسىپورىندار سوكولوۆ-سارىباي كەن بايىتۋ بىرلەستىگى مەن «قوستاناي مينەرالدارى» اق-دا 2 قوعامدىق كەلىسىم كەڭەسى بار. قازاقستان حالقى قوستاناي وبلىستىق اسسامبلەياسى عىلىمي-ساراپتامالىق توبىنىڭ قۇرامىنداعى وڭىرگە بەلگىلى عالىمدار مەن ساراپشىلار ەتنوسارالىق كەلىسىم مەن جالپىۇلتتىق بىرلىكتى نىعايتۋعا باعىتتالعان سان ءتۇرلى ءىس-شارالاردى جىل بويى وتكىزىپ كەلەدى.
وسىنداي بەلسەندىلىكتىڭ ارقاسىندا ەلىمىز ءۇشىن اتاۋلى داتالار مەن مەرەكەلەر لايىقتى اتالىپ ءوتىپ كەلەدى. اسىرەسە, تاريحي ادىلدىكتى قالپىنا كەلتىرۋدە قحا-عا جاۋاپتى مىندەت جۇكتەلىپ وتىر. بۇل باعىتتا وبلىسىمىزدا ءىس جۇزىندە اقتالماعان ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارى ساناتتارىنىڭ ءتىزىمىن انىقتاۋ جۇمىستارى باستالدى. كوميسسيا 3 اي مەرزىم ىشىندە اقتالماعان 104 ادامنىڭ ءتىزىمىن انىقتادى. ماسەلەن, 1929 جىلعى باتپاققاراداعى كوتەرىلىسكە قاتىسقان 327 ادامنىڭ ءتىزىمى بەلگىلى بولىپ وتىر. بۇل تىزىمدەگى كوتەرىلىسكە قاتىسقانى ءۇشىن اتۋ جازاسىنا كەسىلگەن 25 ادامنىڭ اقتالعاندىعى تۋرالى دەرەكتەر جوق. سونداي-اق رەپاترياتسيالانعان, بىراق اقتالماعان نەمىستەر تۋرالى, دۇنيە-مۇلكى تاركىلەنىپ, جەر اۋدارىلعان 78 باي مەن بولىستىڭ ءتىزىمى جاساقتالدى. بۇل ءتىزىم تاريحشى-عالىمدارعا بەرىلىپ, ولار ءوز كەزەگىندە ارحيۆتەردەن وسى ازاماتتار تۋرالى دەرەكتەر مەن قۇجاتتاردى ىزدەستىرەتىن بولادى.
قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان ازاماتتاردى جاپپاي جەرلەۋدىڭ 4 ورنى تاريحشى-عالىمداردىڭ كومەگىمەن انىقتالدى (ۇشەۋى قوستاناي قالاسىندا, بىرەۋى قوستاناي وبلىسىندا). قوستاناي قالاسىنىڭ اۋماعىندا كورەيلەردىڭ جەرلەنگەن تاعى ءبىر ورنى بويىنشا مالىمەتتەر جيناۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.
بۇل ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا كوتەرىلىپ وتىرعان وتە جاقسى باستاما بولىپ وتىر. بۇگىنگى تاڭداعى باستى مىندەتىمىز – تاريحىمىزدى تۇگەندەپ, ۇرپاقتار ساباقتاستىعىن نىعايتىپ, جاس ۇرپاققا ءوزارا تۇسىنىستىك پەن بىرلىكتىڭ قالىپتاسقان داستۇرلەرىن جەتكىزۋ.
قالامقاس ساندىباەۆا,
قوستاناي وبلىسىنىڭ «قوعامدىق كەلىسىم» كمم باسشىسى
