ءسىز دە تالاي كۇيگە تامسانىپ, تەبىرەنگەن شىعارسىز. سوندا جۇمەكەن ايتقان سەزىم پەرنەسى باسىلىپ كەتىپ, كوكىرەكتەگى زار مەن شەردىڭ ءبارىن قوزعاپ وتكەندە, كۇيدىڭ جۇمباق جانىن ۇعىنا الماي دال بولعان شىعارسىز؟! ال «كوڭىلىڭىزبەن استاسىپ, كوركەم بۇلاقتاي ك ۇلىمسىرەي» توگىلگەندە سول كۇي بويىڭىزدى كەرەمەت شاتتىققا بولەدى ەمەس پە؟ «ويلانىپ كورەيىكشى». سولايى سولاي. ال جۇمەكەن ناجىمەدەنوۆتىڭ پوەزياسىندا قانشا كۇيلەر ءار ىشەگىنىڭ قاعىسى ءدال تابىلىپ, ولەڭ بوپ سويلەگەندە, سىزگە قۇپيا بولعان سىردىڭ ءبارى وڭاي اشىلا سالعانىنا تاڭداناسىز! بىراق ول سونشالىق جۇرەكتىلىكتىڭ, سونشالىق كەڭ تانىمنىڭ قۇدىرەتى. اقىن مۋزىكانى جانىمەن سەزىنىپ قانا قويماي, كۇيدىڭ ىشكى يىرىمدەرىمەن بىتە قايناسىپ, قاعىسىنان جاڭىلماعان قارا ولەڭدى قالىبىنا قۇيا سالادى. مىسالى, تاتتىمبەتتىڭ «سارىجايلاۋى» ءدال سولاي.
ء«ار نوتاسى جەلپىنتەدى,
ءار نوتاسى مۇڭايتادى
«سارىجايلاۋدىڭ»
جەل تىلدەرى,
جەل تىلىمەن كۇي ايتادى:
«تىڭداڭىزدار –
تاماشا بۇل,
وتىرىڭدار مۇندا, بەرى,
كوركەمدىكتى قالاسا كىم,
بولسا سودان كىم دامەلى;
كىم زار-مۇڭنىڭ تاتسا ءدامىن,
سول قاراسىن اياپ ماعان!
سولار ءۇشىن باستالامىن,
سولار ءۇشىن اياقتالام».
«جۇمەكەننىڭ جۇرەگى» اتتى ەستەلىك كىتاپتا قۇبىش مۇحيتوۆ اقىن شىعارماشىلىعىنداعى وسى ءبىر ەرەكشەلىككە: «وندا قۇرمانعازىنىڭ, داۋلەتكەرەيدىڭ, دينانىڭ, تاتتىمبەتتىڭ ءاربىر كۇيلەرىنە ارناۋ – تالداۋلارى بار, ول كۇيلەردىڭ سىرىمەن, اۆتوردىڭ ويىن وتە تەرەڭ تۇسىنەدى, ولاردى سوقىرعا تاياق ۇستاتقانداي تالداپ بەرەدى. مۇنداي تالداۋ تەك قانا مۋزىكا زەرتتەۋشىلەرىنىڭ, مۋزىكا تەورەتيكتەرىنىڭ عانا قولىنان كەلەتىن نارسە. بۇل جۇمەكەننىڭ مۋزىكا سالاسىندا دا وي-ءورىسىنىڭ جوعارىلىعىن, كۇي ونەرiن بەس ساۋساقتاي سەزىنەتىنىن, بىلەتىنىن كورسەتەدى. جۇمەكەن ءبىزدىڭ تۇسىنىگىمىزدە تەك قانا اقىن-جازۋشى ەمەس, ايتارلىقتاي دومبىراشى, ورىنداۋشى, ونەر قايراتكەرى دەپ ەسەپتەيمىن, وعان راديونىڭ التىن قورىندا ساقتالعان كوپتەگەن كۇيلەرى كۋا», دەپ باعا بەرەدى. راسىندا,
«جارقىندىعى – كۇلكىدەي,
مۇڭدىلىعى – جوقتاۋداي,
اششىلىعى – شىندىقتاي,
تاتتىلىگى – شابىتتاي,
جەڭىلدىگى – كوبىكتەي,
اۋىرلىعى – تابىتتاي», دەپ دومبىرانىڭ جاي-كۇيىن ءدوپ كەلتىرگەندە, شەبەرلىگىنە باس يەسىڭ!
ايتولعان ءجۇنىسحان,
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى
