ۇكىمەت • 09 ماۋسىم، 2021

حالىقتىڭ بيلىككە دەگەن سەنىمىن ارتتىراتىن قادام

33 رەت كورسەتىلدى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ وتكەن جىلعى 1 قىركۇيەكتەگى جولداۋىندا بەرىلگەن تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن اۋداندىق ماڭىزى بار قالالار، اۋىلدار، كەنتتەر، اۋىلدىق وكرۋگتەر اكىمدەرىنىڭ تىكەلەي سايلاۋىن ەنگىزۋ ماسەلەلەرى بويىنشا زاڭ جوبالارى ازىرلەندى.

بيىلعى 24 مامىردا مەملەكەت باسشىسى زاڭ جوبالارىنا قول قويدى. اۋداندىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ، اۋىلداردىڭ، كەنتتەردىڭ، اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ اكىمدەرىن تىكەلەي سايلاۋدى ەنگىزۋ شەڭبەرىندە زاڭناماعا سايلاۋدى بەلگىلەۋ، كانديداتتار ۇسىنۋ، ولار­عا قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن قول جيناۋ، كانديداتتاردى تىر­كەۋ، سايلاۋدى وتكىزۋ، داۋىس­تار­­دى ساناۋ جانە سايلاۋ قورى­تىن­دى­لارىن شىعارۋ ءتارتىبىن بەلگى­لەۋگە قاتىستى وزگەرىستەر ەنگىزىلدى.

اۋداندىق ماڭىزى بار قالا­لاردىڭ، اۋىلداردىڭ، كەنتتەردىڭ، اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ اكىمدەرىن العاشقى تىكەلەي سايلاۋ وسى جىل­عى تامىزدا وتكىزىلەدى. سايلاۋ وكىلەتتىگى 2021 جىلى اياقتالاتىن 836 اكىم (2022 جىلى – 351 بىرلىك، 2023 جىلى – 499 بىرلىك، 2024 جىلى – 585 بىرلىك، 2025 جىلى – 74 بىرلىك، بارلىعى 2 345 بىرلىك) قاتىستى.

مەملەكەتتىك قىزمەت تۋرالى زاڭنامادا كورسەتىلگەن بىلىكتىلىك تالاپتارىنا سايكەس كەلەتىن 25 جاس­تان كىشى ەمەس قازاقستان ازاماتى اۋىل اكىمى بولىپ سايلانا الادى.

سايلاۋعا ساياسي پارتيالار ءوز مۇشەلەرى اراسىنان ۇسىن­عان، داۋىس بەرۋگە قۇقىعى بار ساي­لاۋ­شىلاردىڭ جالپى سانىنىڭ كەمىندە 1%-ىنا قول جيناۋ ارقىلى ءوزىن-ءوزى ۇسىنۋشى كانديداتتار قاتىسا الادى:

ءبىر ادام ءبىر اۋداندىق ماڭىزى بار قالانىڭ، اۋىلدىڭ، كەنتتىڭ، اۋىلدىق وكرۋگتىڭ اكىمى بولىپ قاتارىنان ەكى رەتتەن ارتىق سايلانا المايدى.

سايلاۋ 40 كۇن بۇرىن جاريا­لانادى. ال سايلاۋدىڭ ءوزى قازىر­گى اكىمنىڭ وكىلەتتىك مەرزىمى اياق­تالۋعا دەيىن 10 كۇن بۇرىن وتەدى. سايلاۋ وتكىزىلگەننەن كەيىن ءۇش كۇن ىشىندە قورىتىندى شى­عا­رى­لادى. سايلاۋ وتكىزىلگەننەن كەيىن جەتى كۇن ىشىندە اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسياسى سايلانعان اكىم­دى تىركەپ، سودان كەيىن ول ءوز وكى­لەت­تىگىنە كىرىسەدى.

زاڭناما اكىمنىڭ وكىلەتتىگىن توقتاتۋدىڭ مىناداي جاعداي­لارىن قاراستىرادى: سوت شەشىمى بو­يىنشا اكىمدى ارەكەتكە قابىلەت­سىز، ارەكەت قابىلەتى شەكتەۋلى، حابار-وشارسىز كەتتى دەپ تانۋ نە ونى قايتىس بولدى دەپ جاريالاۋ; پارتيا مۇشەلىگىنەن ايرىلۋ (پارتيا ۇسىنعان جاعدايدا، ول ۇسىنىلعان ساياسي پارتيانى قاي­تا ۇيىمداستىرۋدى جانە تاراتۋدى قوسپاعاندا); جوعارى تۇرعان اكىمنىڭ اۋدان ءماسليحاتى دەپۋ­تاتتارىنىڭ اكىمگە قاتىس­تى، ونىڭ ىشىندە جەرگىلىكتى قوعام­داستىق جينالىسىنىڭ باستاماسى بويىنشا سەنىمسىزدىك ۆوتۋ­مىن قابىلداۋى; اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ جاڭادان سايلان­عان اكىمدى تىركەۋى; قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا كوزدەلگەن وزگە دە جاعدايلاردا.

بۇل رەتتە اۋداندىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ، اۋىلداردىڭ، كەنتتەردىڭ، اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ اكىمدەرىنە روتاتسيا جانە اتتەس­تاتتاۋ جۇرگىزۋ، تارتىپتىك تە­رىس قىلىقتار مەن جازالار ءۇشىن لاۋازىمىن تومەندەتۋ (بۇل ماسەلەلەر «جەرگىلىكتى مەملە­كەت­تىك باسقارۋ جانە ءوزىن-ءوزى باسقا­رۋ تۋرالى» زاڭمەن رەتتەلگەن) قول­دانىلمايدى، سونداي-اق سايلان­عان اۋىل اكىمدەرى اسكەري جيىن­دارعا شاقىرۋدان بوساتىلادى.

سايلاۋ اكىمدەردىڭ وكىلەتتىك مەرزىمىنىڭ اياقتالۋىنا قاراي جەر­گى­­لىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن وتكى­زى­­لەدى.

بۇل رەتتە 2021-2022 جىل­دار­­عا ارنالعان جالپى سيپات­تاعى ترانسفەرتتەردىڭ قولدا­نىلۋ كە­زەڭىندە سايلاۋدى قار­جى­­لاندىرۋ ورتالىق سايلاۋ كوميس­سيا­سى ارقىلى رەسپۋب­ليكا­لىق بيۋدجەتتەن بەرىلەتىن نىسا­نالى ترانسفەرتتەرمەن جۇزە­گە اسىرىلاتىن بولادى. كەيىن­نەن 2023 جىلدان باستاپ بۇل شىعىستار جەرگىلىكتى بيۋد­جەتتەر­دىڭ شىعىستار بازاسىنا ەنگىزى­لەتىن جانە جالپى سيپات­تاعى ترانس­فەرتتەردى ەسەپتەۋ كەزىندە ەسكەرىلەدى.

بيىلعى II جارتىجىلدىقتا تىكەلەي سايلاۋدى ەنگىزۋگە 4،8 ملرد تەڭگە قاجەت (جالپى 2021-2025 جىلدارعا - 17،6 ملرد تەڭگە).

سونداي-اق پارلامەنت ءماجى­لىسى مەن ءماسليحات سايلاۋى كەزىندە ساياسي پارتيالاردىڭ ءوتۋ شەگى 7%-تەن 5%-كە تومەندەتىلىپ، سونداي-اق بارلىق دەڭگەيدەگى سايلاۋ بيۋل­لەتەندەرىنە «بارلىعىنا قارسى» دەگەن باعان قوسىلدى.

قابىلدانعان جاڭالىقتار ازا­ماتتاردىڭ بەلسەندىلىگىن جانە ولاردىڭ بيلىككە دەگەن سەنى­مىن، اكىمنىڭ حالىق الدىنداعى ەسەپ­تىلىگىن جانە اۋىل اكىمىنىڭ حالىق پروبلەمالارىنا جەدەل دەن قويۋىن، سونداي-اق ەلدەگى ساياسي باسەكەلەستىكتى ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

شەرحان مۇرتازانىڭ ءۇيى

ادەبيەت • كەشە

«جاسىل» ايماقتا ەكى ءوڭىر

كوروناۆيرۋس • كەشە

بۇگىن - انالار كۇنى

قازاقستان • كەشە

الماتىدا تەگىن ءدارى-دارمەك قاتارى ارتتى

مەديتسينا • 18 قىركۇيەك، 2021

الەمدە ەپيداحۋال قانداي؟

الەم • 18 قىركۇيەك، 2021

توكيو مارافونى 2022 جىلعا شەگەرىلدى

سپورت • 18 قىركۇيەك، 2021

الماتىدا تاۋ بوكتەرى ورتەنىپ جاتىر

ايماقتار • 18 قىركۇيەك، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار