الدىمەن وبلىستاعى ەت جۇرەگى ەلىم دەپ ەلجىرەپ تۇرعان ەرىكتىلەر توبىنىڭ «كيەلى تابيعات» اكتسياسىنا جۇمىلا اتسالىسقاندىعىن ايتا كەتۋىمىز كەرەك. بەلسەندىلەردىڭ باعالى باستاماسى ءوز زامانداستارى تاراپىنان قىزۋ قولداۋ تاپتى. تابيعاتتى ايالايتىن, تۋعان جەرىن قۇرمەتتەپ, قاستەرلەي بىلەتىن جاس ۇرپاق قاۋلاپ ءوسىپ كەلە جاتىر ەكەن. اعا بۋىن ءوز وكشەسىن باسىپ كەلە جاتقان ورەندەردىڭ جاقسىلىقتى مەڭزەگەن جاراسىمدى شارۋاسىن كوزدەرىمەن كورىپ, كوڭىلدەرىن توعايتتى. 500-دەن استام ەرىكتى بەل بۋىپ ىسكە كىرىسكەن سوڭ جۇمىستىڭ دا الدارىنان ۇركىپ وتىراتىنى بەلگىلى. ويتكەنى ىنتا بار, ىقىلاس مول. وبلىستىڭ ەلدى مەكەندەرىندەگى پاركتەر مەن الاڭقايلار مۇنتازداي تازارتىلىپ, وزەن-كولدەردىڭ جاعالاۋلارى قىس بويى جينالىپ قالعان قوقىستان ارىلدى, بۇلاق كوزدەرى اشىلدى.
وسى ءبىر وڭىنان ورالعان شارۋانى كورگەن جالپى جاستار قاۋىمى تابيعاتتى ايالاي ءبىلۋ كەرەكتىگىن, ونىڭ ايداي اپپاق جۇزىنە پەندەشىلىكپەن كىرەۋكە تۇسىرۋگە بولمايتىنىن كوكىرەكتەرىنە توقىدى. اكتسيا بارىسىنداعى ات باسىنداي ولجا دا وسى دەپ ۇعىنساق, ارتىقتىعى بولماس.
ەرىكتىلەر توبى وزدەرى عانا ەمەس, جالپاق جۇرتتى جاقسىلىققا باعىتتاۋ ءۇشىن «كيەلى تابيعات» چەللەندجىن ۇيىمداستىردى. جاستاردىڭ جالىندى ىسىنەن وبلىس تۇرعىندارى قۇلاقتانىپ, ورتاق ىسكە ءبىر كىسىدەي جۇمىلىپ, وزدەرى مەكەن ەتكەن اۋىل-ايماقتىڭ اجارىن كەلتىرۋگە ۇلەس قوستى. دەمەك تۋعان تابيعاتىمىزدى ايالاۋعا اتسالىسقان اۋەل باستاعى ات توبەلىندەي از عانا توپ كەيىن ىزەتتى ىسىمەن بارشا جۇرتتى ىزگىلىكتى, ساۋاپتى شارۋاعا جۇمىلدىرا الدى.
قايىرىمدى ىستەر قاناتى كەڭگە جايىلىپ كەلەدى. وبلىس «قىزىل ايماق» قاتارىنان شىعا الماي تۇرعان وسى ءبىر تۇستا ادامداردىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن كەڭپەيىل, اق نيەتى بىرلىكتى بەكەمدەي تۇسكەندەي. وبلىس ورتالىعىنداعى «دوبروە سەردتسە. Lider.kz» قوعامدىق قورى ريددەر قالاسىنداعى ءورتتىڭ سالدارىنان شىعىنعا ۇشىراعان ادامدارعا كومەك كورسەتۋ ماقساتىندا 500 مىڭ تەڭگە قاراجات جينادى. بۇل ارادا قارجى عانا ەمەس, باستارىنا كۇن تۋعان ادامدارعا كومەكتەسسەم دەگەن كوڭىلدىڭ نۇرى قىمبات ەدى.
بۋراباي اۋدانىندا دا قىزىل جالىننىڭ زاردابىنا دۋشار بولعاندارعا جاردەمدەسۋ ماقساتىندا كيىم-كەشەك, وقۋ قۇرالدارى, ازىق-ت ۇلىك جينالدى. اۋدان تۇرعىندارى ءتاپ-ءتاۋىر قاراجاتپەن دە كومەك كورسەتتى. وسى ءبىر جان-جۇرەگىڭدى قولامتانىڭ شوعىنداي مازداتاتىن ءىس-ارەكەت ەل بىرلىگىنىڭ بەكەمدىگىن اڭعارتسا كەرەك. بۋرابايلىقتار ريددەر قالاسىنىڭ تۇرعىندارىنا كومەك كورسەتۋمەن قاتار, اۋدانداعى جالعىزىلىكتى جاندارعا جاناشىرلىق جاساۋدى دا ۇمىتقان جوق. اۋدان ەرىكتىلەرى الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتىلعان بىرنەشە وتباسىعا ازىق-ت ۇلىك تاراتىپ, ءبىر جالعىزىلىكتى اجەيدىڭ تۇرعىن ءۇيىنىڭ شاتىرىن جاۋىپ بەردى.
جاقسىلىقتىڭ, جاناشىرلىقتىڭ قانشا ايتساق تا كوپتىك ەتپەيتىنىن قاپەرگە الا وتىرىپ, ەگىندىكول اۋدانى ەرىكتىلەرىنىڭ ءىسىن دە تىلگە تيەك ەتۋدىڭ ارتىقتىعى بولماس. مۇنداعى ەرىكتىلەر توبى ەلدى مەكەندەردى اباتتاندىرۋمەن قاتار, بەكتەمىر سوپى مازارىنىڭ ماڭىن تازالاپ, جەل مەن جاۋىننىڭ اسەرىنەن ءوڭى وڭعان كونە ەسكەرتكىشتى سىلاپ-سىرلاپ, جونگە كەلتىرىپ قويدى. اۋدان ورتالىعىنداعى مادەنيەت ءۇيىنىڭ ماڭىنداعى بالالار الاڭىن دا قۇرىلىسشىنىڭ قالاعىنان جاڭا شىققانداي جۇتىندىرا جوندەدى. جادىراعان جاز ايىندا ەگىندىكولدىڭ ببالدىرعاندارى وسى الاڭدا الاڭسىز ويناپ, دەم الاتىن بولادى.
باعالى باستامانى ەرەيمەنتاۋ ەرىكتىلەرى دە ءىلىپ اكەتىپ, قولدان كەلگەندەرىنشە جالعىزىلىكتى جانە كوپبالالى وتباسىلار مەن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامدارعا كومەك قولىن سوزدى.
وسىنداي وڭدى ءىس شالعايداعى جاقسى اۋدانىندا دا جالعاستى. جاقسىنىڭ جاقسى تىلەۋلى ەرىكتىلەر توبى الدىن الا جاسالعان ءتىزىم بويىنشا كومەكتى قاجەت ەتەتىن وتباسىلاردا بولىپ, ولاردىڭ تىلەكتەرىن ورىندادى. ارينە, بۇل ارادا مۇقتاج جاندار كوپ دەگەن وي تۋىنداماسا كەرەك. ەڭ باستىسى, ادامداردىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن اق كوڭىل, ادال نيەتى. وسىنداي شاراپاتتى شارۋا ادامنىڭ سەنىمىن ارتتىرا تۇسەدى. قيىندىقتىڭ قۇرساۋىندا جالعىز قالمايتىندىعىن, قولتىعىنان دەمەيتىن, قاجەت كەزىندە قامقور بولاتىن ەتەنە جاقىن ەل-جۇرتى بار ەكەندىگىن سەزىنۋدىڭ ءوزى كوڭىلگە دەم بەرەدى ەمەس پە؟! بالكىم, ەرىكتىلەردىڭ ەستى ءىس-ارەكەتىنىڭ ەڭ ماڭىزدى ءمانى دە وسى شىعار.
شالعايداعى جارقايىڭ اۋدانىندا جاقسىلىققا ءتامام ەل سۇيسىنەتىن شارۋالار اتقارىلىپ جاتىر. جەرگىلىكتى ەرىكتىلەر اۋدانداعى وتىزدان استام كومەك قاجەت ەتەتىن وتباسىلاردا بولىپ, ازىق-ت ۇلىك سەبەتتەرىن تاراتتى. ولار بولسا اماندىق بىلگەندەرىڭنىڭ ءوزى قاناتتاندىردى دەپ رازى بولدى.
ساتىمەن ساباقتالعان ءىس زەرەندى اۋدانىندا دا كەڭ ءورىس الدى. زەرەندىلىك ەرىكتىلەر مامىردىڭ 15-ءى كۇنىنە دەيىن ريددەر قالاسىندا ۇيلەرىن ءورت شالعان وتباسىلارعا قاراجات جينادى. تەك قاراجات قانا ەمەس, شارۋاشىلىق تاۋارلارى, كۇندەلىكتى قولداناتىن زاتتار, ازىق-ت ۇلىك جينالىپ, جونەلتىلدى. جاستار زەرەندى اۋىلىنداعى رايحان تاشەەۆانىڭ تۇرعىن ءۇيىن جوندەپ بەرۋگە دە كومەكتەستى.
جاناشىر جاستاردىڭ جارقىن ىستەرى جەر-جەردە جاپپاي ءورىس الىپ, ونەگەلى ۇردىسكە اينالىپ, ايماق اجارىن ادامگەرشىلىك نۇرىمەن كوركەيتە ءتۇسىپ وتىر. كىسىنىڭ كۇنى كىسىمەن اتاتىن ۋاقىتتا كەيىنگى تولقىننىڭ كوكىرەگىندە ىزگىلىك وتى مازداي جانىپ, مۇقتاج جانداردىڭ جۇزدەرىن جادىراتىپ قانا قويماي, جالپاق جۇرتتى قاۋىمداستىراتىن, ىزەتتى ىسكە جۇمىلدىراتىن وسىنداي يماندى شارۋالاردىڭ العا باسىپ تۇرعانى قانداي جاقسى؟!
اقمولا وبلىسى
