«ەڭبەك رەسۋرستارىن دامىتۋ ورتالىعى» اق ساراپشىلارىنىڭ دەرەگىنە سايكەس قازاقستاندا 2021 جىلدىڭ 1-توقسانىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 73,7 مىڭ ادام قاشىقتىقتان جۇمىس ىستەدى, ولاردىڭ 70,2%-ى – نەگىزىنەن قالادا تۇراتىن ايەل ازاماتتار.
بىلتىرعى COVID-19 سالدارىنان جۇمىستىڭ يكەمدى تۇرىنە كوشۋ پروتسەسىن جەدەلدەتۋ ءۇردىسى بۇگىندە قاشىقتان جۇمىسپەن قامتۋ فورماتىنىڭ كەڭ تارالۋىنان كورىنىس تاۋىپ وتىر. قاشىقتان جۇمىس ىستەگەن نەمەسە جۇمىس ىستەي باستاعان ازاماتتاردىڭ ەڭبەگى قوعامنىڭ جۇمىسپەن قامتۋدىڭ بالامالى نىساندارىن قابىلداۋ پروتسەسىن جەدەلدەتتى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە قازاقستاندا ەركىن تابىس دەپ اتالاتىن ەكونوميكانىڭ دامۋى, ەڭبەككە ايەلدەر مەن اۋىل تۇرعىندارىن بەلسەندى تارتۋ كورىنىس تابا باستادى.
«مىسالى, ەل بويىنشا ءاربىر ءۇشىنشى اۋىل تۇرعىنى قاشىقتان جۇمىس ىستەيدى جانە جۇمىس بەرۋشىلەر قاشىقتان جۇمىس ىستەيتىن قىزمەتكەرلەردىڭ 14%-ىنا عانا كوممۋنيكاتسيا قۇرالدارىن بەرگەن», دەيدى ەردو ستراتەگيا جانە جوبالىق باسقارۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى الەكساندرا مولچانوۆسكايا.
حالىقارالىق تاجىريبە جۇمىسپەن قامتۋدىڭ بالامالى نىسانى رەتىندە كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر سەكتورىن دامىتۋ مەن تولىق ەمەس جۇمىس كۇنىن كەڭەيتۋ ەىدۇ-عا مۇشە ەلدەردە ايەلدەردىڭ جۇمىس كۇشى قۇرامىنا قاتىسۋىن كەڭەيتۋدىڭ قۋاتتى فاكتورىنا اينالعانىن بايقاتتى. سونىمەن قاتار ۇيدەن جۇمىس ىستەۋدىڭ ارتىقشىلىقتارىنا قاراماستان, جۇمىس ۋاقىتىنىڭ ۇلعايۋى جانە جۇمىس ۋاقىتى مەن جەكە ءومىردىڭ ارالاسۋ قاۋپى بار. الايدا جۇمىسپەن قامتۋدىڭ يكەمدى تۇرلەرىنىڭ تارالۋى كۇندەلىكتى جۇمىسپەن قامتۋعا جاڭا سيپاتتاما بەرە وتىرىپ, قارقىن الىپ كەلەدى.
پاندەميانىڭ ەڭبەك نارىعىنا اسەرىنىڭ تاعى ءبىر كورسەتكىشى – جۇمىس بەرۋشىمەن رەسمي بايلانىستى ساقتاي وتىرىپ, جۇمىس بەرۋشىنىڭ باستاماسى بويىنشا ءىس جۇزىندە جۇمىس ىستەمەۋگە ءماجبۇر بولعان ۋاقىتشا جۇمىسپەن قامتىلماعاندار سانىنىڭ وزگەرۋى بولدى. ولاردىڭ سانى وتكەن جىلدىڭ 2-توقسانىندا ەڭ جوعارعى شەگىنە جەتتى جانە 2021 جىلدىڭ 1-توقسانىندا 74%-عا, 139,6 مىڭ ادامعا دەيىن قىسقاردى, ال 2020 جىلدىڭ 4-توقسانىمەن سالىستىرعاندا تومەندەۋ 5%-دى نەمەسە 7,1 مىڭ ادامدى قۇرادى.
جالپى, بيىل 1-توقساندا ەڭبەك نارىعىنداعى جاعداي تۇراقتى قالپىنا كەلتىرىلىپ, كوروناداعدارىستىڭ تەرىس سالدارىن باسەڭدەتتى. جۇمىس كۇشىنىڭ سانى وتكەن جىلدىڭ 4-توقسانىمەن سالىستىرعاندا 35 مىڭ ادامعا (0,4%) ارتىپ,
9 ملن 232 مىڭ ادامدى قۇرادى. جالدامالى (+27,2 مىڭ ادام 6 ملن 703 مىڭ ادامعا دەيىن), سونداي-اق ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار اراسىندا (+9,4 مىڭ ادام 2 ملن 078 مىڭ ادامعا دەيىن) جۇمىسقا تۇرۋ ءوستى.
«ەكونوميكالىق قىزمەت تۇرلەرى بويىنشا قىزمەت كورسەتۋ سەكتورىندا قالپىنا كەلۋ بايقالادى. بۇل رەتتە اۋىل شارۋاشىلىعى, قۇرىلىس, ونەر مەن ويىن-ساۋىق, قارجى جانە ساقتاندىرۋ قىزمەتى سالالارى بار. بىلىكتىلىك قۇرىلىمى ورتا بىلىكتى مامانداردىڭ كوبەيۋىنە جانە سايكەسىنشە جوعارى بىلىكتى جۇمىسشىلار ۇلەسىنىڭ ازايۋىنا بايلانىستى وزگەرۋدە», دەدى الەكساندرا مولچانوۆسكايا.
وسىلايشا, باسشىلار مەن كاسىبي ماماندار سانى تيىسىنشە 16,2 مىڭ جانە 13,5 مىڭ ادامعا قىسقاردى. سونىمەن قاتار تەحنيك-مامانداردىڭ (+41,2 مىڭ ادام), وندىرىستىك جابدىق وپەراتورلارىنىڭ (+33,5 مىڭ ادام), قىزمەت كورسەتۋ جانە ساتۋ سالاسىنداعى قىزمەتكەرلەردىڭ (+8,7 مىڭ ادام), سونداي-اق فەرمەرلەر مەن اۋىل شارۋاشىلىعى جۇمىسشىلارىنىڭ (+6,3 مىڭ ادام) سانى ءوستى. ءوز كەزەگىندە بىلىكتىلىگى جوق قىزمەتكەرلەر
6 مىڭ ادامعا كوبەيدى.
سونىمەن قاتار 2020 جىلعى 4-توقسانمەن سالىستىرعاندا جۇمىسسىزدار سانى 1,7 مىڭ ادامعا قىسقارىپ, 451,3 مىڭ ادامدى قۇرادى, بۇل رەتتە جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 4,9% دەڭگەيىندە ساقتالدى.
جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى ەلدىڭ وڭتۇستىگىندە – الماتى قالاسى مەن تۇركىستان وبلىسىندا (ەكى وڭىردە دە 5,2%), سونداي-اق شىمكەنت قالاسىندا (5,1%) شەكتەن تىس كوپ. بۇل رەتتە جۇمىسسىزدىقتىڭ ەڭ تومەنگى دەڭگەيى قاراعاندى وبلىسىندا (4,5%) جانە نۇر-سۇلتان قالاسىندا (4,6%) تىركەلگەن.
جۇمىسپەن قامتۋ ورگاندارىندا ەسەپتە تۇرعان جۇمىسسىزدار سانى 2021 جىلعى ءساۋىر ايىنىڭ سوڭىندا 215 مىڭعا جۋىق ادامدى قۇرادى, ال جالپى رەسپۋبليكا بويىنشا تىركەلگەن جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 2,3%-عا تەڭەلدى. تىركەلگەن جۇمىسسىزدىقتىڭ ەڭ جوعارى دەڭگەيى تۇركىستان (4,6%), اتىراۋ جانە باتىس قازاقستان (ەكى وڭىردە دە 4,4%) وبلىستارىندا بايقالدى, دەپ حابارلادى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
