قازاقستان • 18 مامىر، 2021

جاڭا جوبالاردى تانىستىردى

21 رەت كورسەتىلدى

مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ كەزەكتى ەسەپتىك كەزدەسۋىندە بىلتىرعى جانە 2021 جىلدىڭ العاشقى توقسانى بويىنشا اتقارىلعان جۇمىستار لەگى مەن الداعى مىندەتتەر بارىسى باياندالدى. مينيستر اقتوتى رايىمقۇلوۆا ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىن مەرەكەلەۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارىنا باسا نازار اۋداردى. كينەماتوگرافيا تۋرالى زاڭ جوباسى، ارحيۆ ءىسى سالاسىنداعى وڭ وزگەرىستەردى بايانداي كەلە، ۇلتتىق مادەنيەت پەن ءداستۇردى جاڭعىرتۋعا، بۇقارالىق سپورت تۇرلەرىن دامىتۋعا، سونداي-اق ەلدىڭ تۋريستىك تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان بىرقاتار جاڭا جوبانى تانىستىردى.

تۋ تىككەن قازاقستاندىقتار

مينيسترلىك قىزمەتى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋلارىنا، «رۋ­حاني جاڭعىرۋ» جانە « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» باعدار­لا­مالارىنا، Nur Otan پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى تۇعىرناماسىنا، سترا­تە­گيالىق جانە باعدارلامالىق قۇجاتتارىنا نەگىزدەلگەنىن جەت­كىزگەن مينيستر، جالپىۇلتتىق ءىس-شارالار جوسپارىنا سايكەس «قازاقستان – سپورتتىق ۇلت» اتاۋىمەن جاريالانعان اقپان
ايىندا 150-دەن استام سپورتتىق-بۇقارالىق جيىن وتكەنىن حابارلادى. ەڭ تانىمالى #مەنىڭ­تاۋەل­سىزدىككە ­ۇلەسىم اكتسياسى مەن «مەنىڭ جەتىستىگىم – ەلىمنىڭ جەتىس­تىگى» چەللەندجى ىسكە قوسىلىپ،  ەلىمىزدىڭ اتاقتى سپورتشىلارى تۋرالى «سپورتتاعى 30 اتاقتى ەسىم» جوباسى ۇيىمداستىرىلدى. «قا­زاقستاندىقتاردىڭ ءوز جەتىس­تىكتەرىن تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىل­دىعىنا ارناۋى جالعاسۋدا. ولار­دىڭ اراسىندا ماريا اۋەزو­ۆانى ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. ول ەۆەرەست تاۋىنىڭ كالا-پات­حار شىڭىنا (5364 مەتر) شىق­قان الەمدەگى ەڭ العاشقى مۇم­كىن­دىگى شەكتەۋلى قىز بولىپ، اتى اڭىزعا اينالدى. كۇنى كەشە عانا قازاقستانعا ەڭبەگى سىڭ­گەن سپورت شەبەرى ماقسۇت جۇ­ماەۆ جەر بەتىندەگى ەڭ بيىك تاۋ جۇيەسى – گيمالايداعى شىعىس لوبۋچە شىڭىن باعىندىرىپ، ءوزى­نىڭ جەتىستىگىن قازاقستان تاۋەل­سىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىنا ارناپ، 6119 مەتر بيىكتىككە تۋ تىكتى»، دەگەن مينيستر ا.رايىمقۇلوۆا بۇ­قا­رالىق سپورتتى دامىتۋعا، ونىڭ ىشىندە بالالارعا باسىمدىق بەرۋ كەرەكتىگىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.  2025 جىلى سپورتپەن شۇعىلداناتىن بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ سانى 20%-عا دەيىن، ال سپورت سەكتسيالارى سانى 128 100-عا ارتتىرۋ كوزدەلگەن.

 

جازعى ماۋسىم جاڭالىقتارى

21 مامىر – مادەنيەت جانە ونەر قىزمەتكەرلەرى كۇنى. كاسىبي مەرەكە قارساڭىندا كىتاپحانالار، مۋزەيلەر، مادەني-دەمالىس سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىبي شەبەرلىگىن ودان ءارى قولداۋ، وڭىرلىك مادەنيەت ۇيىمدارىنىڭ ءيميدجىن ارتتىرۋ ماقساتىندا باس­تاۋ العان «رۋحاني قازىنا-2021» IV فەستيۆالى ناتيجەسىندە جەڭىم­پازدار انىقتالىپ، مادە­نيەت ۇيىمدارىنىڭ ۇزدىك قىز­مەت­كەرلەرى اقشالاي سىيلىقتارمەن ماراپاتتالادى. تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعى اياسىندا اتقارى­لاتىن ءىس-شارالار لەگى جاز ايىندا جاڭا قارقىنمەن باستالماق. ما­سەلەن شىلدەدە «ەلىم مەنىڭ»  جانە «تاۋەلسىزدىك تولعاۋى» رەسپۋب­ليكالىق كونكۋرستارى وتە­دى دەپ جوسپارلانسا، «تاۋەل­سىز­دىكتىڭ 30 جىلدىعىنا ارنال­عان 30 كينوتۋىندى» جوباسى اياسىندا يدەولوگيالىق جانە تار­بيەلىك سيپاتتاعى تاريحي، كوركەم جانە انيماتسيالىق فيلم­دەر ازىرلەنبەك. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جارلىعىنا سايكەس شىلدەنىڭ ءبىرىنشى جەكسەنبىسىندە داستۇرگە اينالعان «ۇلتتىق دومبىرا كۇنى»، سونىمەن قاتار ەلوردا كۇنى قارساڭىندا مادەنيەت جانە ونەر قايراتكەرلەرى قاتىسۋىمەن وتەتىن «سالەم، ەلوردا!» فەس­تي­ۆالىمەن جالعاسادى. ەل تاۋەل­سىز­دىگىنىڭ 30 جىلدىعىن لا­يىقتى دەڭگەيدە مەرەكەلەۋدىڭ سوڭعى كەزەڭى « ۇلى دالا ەلى – تاۋەل­سىزدىكتىڭ 30 نەگىزى» اتتى اۋ­قىمدى جوبامەن جالعاسىپ، مادە­نيەت ۇيىمدارىنىڭ وتىز كۇن­دىگى اياسىندا كۇن سايىن جاڭا تۋىن­دىلاردىڭ تۇساۋكەسەرلەرى ءوتىپ وتىرادى. سونداي-اق تاۋەلسىزدىك كۇنى قارساڭىندا كوپ نازارىنا ۇسىنىلاتىن ۇلتتىق كينوجوبا – « ۇلى دالا تاڭى» تاريحي كوركەم ءفيلمىنىڭ تۇساۋكەسەرى تالاي كورەرمەندى قۋانتارى انىق.

 

« ۇلى دالا مۇراسى» جارمەڭكەسى

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، سپورت پەن ىشكى ءتۋريزمدى دامىتۋعا جانە ولاردى ودان ءارى ىلگەرىلەتۋگە با­عىتتالعان يدەولوگيالىق-ماز­مۇندى جانە ساپالى شارالاردى وتكىزۋ جىل بويىنا جوسپارلانعان. ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعى ايا­سىندا تۋريزم سالاسىندا مينيسترلىك رەسپۋبليكالىق جا­نە وڭىرلىك دەڭگەيدە 100-دەن استام ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلماق. ء«تۋ­ريزمدى دامىتۋ بويىنشا جان-جاقتى جۇمىس جالعاسۋدا. بۇگىنگى كۇنى تۋريستىك نارىقتىڭ قىزمەتىن ودان ءارى ىنتالاندىرۋ بويىنشا زاڭنامالىق اكتىلەر قابىلدانىپ، ىشكى تۋريزممەن تانىسۋ ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر اشىلىپ، كور­سەتىلەتىن قىزمەتتەر جەلىسى ۇلعاي­تىلدى. ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ مەن ينۆەستيتسيالىق تار­تىمدىلىقتى ارتتىرۋ ءۇشىن بارلىق جاعدايلار جاسالۋدا. بۇگىندە ەتنوتۋريزم ەرەكشە وزەك­تىلىك پەن تانىمالدىلىققا يە. وسى باعىتتا ماۋسىم-قىركۇيەك ايلارىندا الماتى قالاسىنىڭ تۋريستىك تارتىلىس ورىندارىندا قولونەرشىلەردىڭ قاتىسۋىمەن « ۇلى دالا مۇراسى» جارمەڭكەسىن وتكىزۋ جوسپارلانۋدا»، دەدى مينيستر ا.رايىمقۇلوۆا. سونداي-اق جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسىپ، 1 ترلن تەڭگەدەن استام جەكە جانە مەملەكەتتىك ينۆەستيتسيالار تارتۋ ارقىلى 22 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلاتىندىعىن اتاپ ءوتتى. ال تۇركى ەلدەرىنىڭ استاناسى اتانعان تۇركىستاننىڭ تاريحي ورتالىعىن قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا بەلسەندى جۇمىستار جال­عاسا بەرەدى. 2020 جىلى تۇركىستان قالاشىعىن رەستاۆراتسيالاۋ، كون­سەرۆاتسيالاۋ جانە قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىمەن 88،7 گا اۋماقتاعى 17 نىسان قامتىلىپ، ونىڭ ىشىندە 8 تاريحي-مادەني نىساندا جۇمىستار اياقتالعان.

 

ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارى اقتالادى

مينيسترلىك قىزمەتىنىڭ كەلەسى باعىتى ارحيۆ ءىسى سالاسى بويىنشا دا بىرقاتار جاعىمدى وزگەرىسكە باسىمدىق بەرىلمەك. اتاپ ايت­قاندا، بيىل 4 رەسپۋبليكالىق ار­حيۆ ءۇشىن ارحيۆتىك قۇجاتتاردى قالپىنا كەلتىرۋ جانە ميكروفيلمدەۋ زەرتحانالارىن ساتىپ الۋ كوزدەلگەن. سونداي-اق ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن تو­لىق اقتاۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك كو­ميس­سيانىڭ جۇمىسىن سۇيەمەلدەۋ ماقساتىندا مينيسترلىكتىڭ قۇ­زىرەتى شەڭبەرىندە ءتيىستى جۇ­مىس­تار جۇرگىزىلۋدە. «قازىرگى تاڭدا ورتالىق مەملەكەتتىك ارحيۆتە مەكەمەلەر مەن ۇيىمداردىڭ ارحيۆتە ساقتالعان قۇجاتتارىنىڭ زاڭدى يەلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن  ساياسي قۋعىن-سۇرگىندەرگە بايلانىستى قۇجاتتاردى قۇپياسىزداندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ قولعا الىندى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن ءوزارا ىقپالداستىقتا ولاردىڭ قاراۋىنداعى مەملەكەتتىك ارحيۆتەردەگى جابىق قورلار بو­يىنشا اقپارات جيناقتالدى»، دەدى مينيستر. مەملەكەتتىك باس­قارۋدى ودان ءارى جەتىلدىرۋ ماق­ساتىندا مادەنيەت جانە ارحيۆ ىستەرى جانە قۇجاتتامانى باسقارۋ كو­ميتەتتەرىن قۇرۋ بويىنشا ناق­تى قادامدار قولعا الىنعان.

 

كينەماتوگرافيا تۋرالى زاڭ جوباسى

ەسەپتىك كەزدەسۋ بارىسىندا اي­تىلعانداي، قازىر مينيسترلىك كينەماتوگرافيا تۋرالى زاڭ جوباسىنا 2021 جىلعا ارنالعان زاڭ شىعارۋ جۇمىسىنىڭ جوسپارىنا سايكەس وزگەرىستەر ەنگىزۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزۋدە. «جۇمىس توبى قۇرىلدى، ونىڭ قۇرامىنا مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگان­داردىڭ، قوعامدىق ۇيىم­داردىڭ، سۋرەتشىلەردىڭ، كينە­ما­توگرافيانىڭ وكىلدەرى كىرەدى. قازىرگى ۋاقىتتا جۇمىس توبى­نىڭ 10-نان استام وتىرىسى وت­كىزىلدى، ونىڭ بارىسىندا كي­نەماتوگرافيانىڭ پروبلەمالىق ماسە­لەلەرى تالقىلاندى»، دەگەن مينيستر مۇندا كينوكوميسسيا­لاردى قۇرۋ مەحانيزمى، قازاق ءتىلى بويىنشا فيلمدەر دۋبليا­جى جانە باسقا دا وزەكتى ماسە­لەلەر قارالاتىندىعىن جەتكىزدى. سونىمەن قاتار قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ اۋماعىندا فيلم­دەردى جۇيەلەۋ مەن ەسەپكە الۋدى قامتاماسىز ەتۋ، فيلمدەردى پروكاتتاۋ جانە كورسەتۋ بويىن­شا سەنىمدى دەرەكتەردى ۇسىنۋ بو­يىنشا «بىرىڭعاي مونيتورينگ قازاقستان اۋماعىنداعى فيلمدەر» اقپاراتتىق جۇيەسى ازىرلەنۋدە. ال 2021 جىلى باس­تالعان شاكەن ايمانوۆ اتىن­داعى «قازاقفيلم» اق مودەرني­زا­تسياسى ءۇش جىلعا دەيىن جال­عاس­پاق. جوبا كينوستۋديا­نى تەح­نيكالىق قايتا جاراق­تاندى­رۋدى، ينجەنەرلىك جەلىلەر مەن عيماراتتاردى كۇردەلى جون­دەۋدەن وتكىزۋدى، سونداي-اق كينوفيلمدەر جيىنتىعىن سالۋدى كوزدەيدى.

«مەرەيتويلىق ءىس-شارا­لاردىڭ تۇجىرىمدامالىق كۇن ءتار­تىبىن يدەولوگيالىق جانە اعار­تۋشىلىق مازمۇندا وتكىزۋدى ماقسات ەتىپ وتىرمىز. جامبىل جاباەۆ­تىڭ 175-جىلدىق مەرەي­تويى­نا ارناپ اقىن ومىرى­نەن فيلم ءتۇسىرۋ، جاڭا جيناق­تارىن شىعارۋ، كىتاپ كورمەلەرىن ۇيىم­داستىرۋ، مەرەيتويلىق مونە­تا مەن پوش­تا ماركاسىن ازىر­لەۋ سىندى جوسپارلار بار. سونى­مەن قاتار قازاقستاننىڭ حالىق قاھارمانى – ەركەعالي راح­ما­ديەۆتىڭ 90 جىل­دىعى، بەلگى­لى قوعام قايراتكەرى ول­جاس سۇلەي­مە­نوۆتىڭ 85 جىلدىعى، كسرو-نىڭ حالىق ءارتىسى الىبەك دىنى­شەۆتىڭ 70 جىلدىعى، قازاق­­ستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايرات­كەر باتىرحان شۇكەنوۆتىڭ 60 جىل­دىعى اتاپ وتىلەدى»، دەگەن مينيستر اباي جانە ءال-فارابي جى­لىنىڭ تۇجىرىمداماسى سياق­تى الداعى جىلدىڭ جاسامپاز قۇندىلىق باعدارلارىن قالىپ­تاستىرۋ نەگىزىنە ارنالاتىندىعىن ايتتى. بالالار ادەبيەتىن دا­مىتۋعا جانە وسكەلەڭ ۇرپاققا ۇلت­تىق قۇندىلىقتاردى دارىتۋ ماق­ساتىندا مينيسترلىك رەس­پۋب­ليكا بويىنشا 2021 جىلدى «بالالار ادەبيەتى جىلى» دەپ جا­ريالعان-دى. بۇل باعىتتا بيۋد­­جەتتىك باعدارلامالار شەڭ­بە­رىندە وقۋ ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ، قوعامدىق ماڭىزى بار ادەبيەتتەردى باسىپ شىعارۋ، بالالار ادەبيەتىنىڭ اۆتورلارىن جاڭا شىعارمالارعا ىنتالاندىرۋ، كونكۋرستار ۇيىمداستىرۋ بويىنشا باستالعان جۇمىس الداعى 4-5 جىل اراسىندا جۇيەلى جالعاسا بەرمەك. بۇۇ باس اسسام­بلەياسى 2021 جىلدى حالىق­ارالىق تۇ­راقتى دامۋ ءۇشىن كرەا­تيۆتى ەكونوميكا جىلى دەپ اتا­عانى بەلگىلى. مەملەكەت باسشى­سىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس كرەاتيۆتى ەكونوميكانى دامىتۋ تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋ بويىن­شا بىرقاتار جۇمىستار باس­تالدى. كرەاتيۆتى يندۋستريانىڭ نەگىزگى باعىتتارى مادەنيەت جانە ونەر سالاسىن قامتيتىنىن ەسكە­رە وتىرىپ، مينيسترلىك تۇجى­رىم­دامالىق تاسىلدەردى ازىرلەۋگە بەلسەندى اتسالىسۋدا.

سوڭعى جاڭالىقتار

قانت ءوندىرىسىنىڭ قاۋقارى قانداي؟

ەكونوميكا • بۇگىن، 08:51

ىندەتپەن كۇرەستە ىركىلمەگەن مامان

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 08:34

ارمانىنا جەتكەن جان

رۋحانيات • بۇگىن، 08:30

وتانشىلدىق – تاۋەلسىزدىك تىرەگى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:16

العىس ارقالاعان جاناشىر جاندار

مەديتسينا • بۇگىن، 08:01

حەم اعاي

ادەبيەت • كەشە

نەسيە كورسەتكىشى ارتتى

ەكونوميكا • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار