تۋ تىككەن قازاقستاندىقتار
مينيسترلىك قىزمەتى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋلارىنا, «رۋحاني جاڭعىرۋ» جانە « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» باعدارلامالارىنا, Nur Otan پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى تۇعىرناماسىنا, ستراتەگيالىق جانە باعدارلامالىق قۇجاتتارىنا نەگىزدەلگەنىن جەتكىزگەن مينيستر, جالپىۇلتتىق ءىس-شارالار جوسپارىنا سايكەس «قازاقستان – سپورتتىق ۇلت» اتاۋىمەن جاريالانعان اقپان
ايىندا 150-دەن استام سپورتتىق-بۇقارالىق جيىن وتكەنىن حابارلادى. ەڭ تانىمالى #مەنىڭتاۋەلسىزدىككە ۇلەسىم اكتسياسى مەن «مەنىڭ جەتىستىگىم – ەلىمنىڭ جەتىستىگى» چەللەندجى ىسكە قوسىلىپ, ەلىمىزدىڭ اتاقتى سپورتشىلارى تۋرالى «سپورتتاعى 30 اتاقتى ەسىم» جوباسى ۇيىمداستىرىلدى. «قازاقستاندىقتاردىڭ ءوز جەتىستىكتەرىن تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعىنا ارناۋى جالعاسۋدا. ولاردىڭ اراسىندا ماريا اۋەزوۆانى ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. ول ەۆەرەست تاۋىنىڭ كالا-پاتحار شىڭىنا (5364 مەتر) شىققان الەمدەگى ەڭ العاشقى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى قىز بولىپ, اتى اڭىزعا اينالدى. كۇنى كەشە عانا قازاقستانعا ەڭبەگى سىڭگەن سپورت شەبەرى ماقسۇت جۇماەۆ جەر بەتىندەگى ەڭ بيىك تاۋ جۇيەسى – گيمالايداعى شىعىس لوبۋچە شىڭىن باعىندىرىپ, ءوزىنىڭ جەتىستىگىن قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىنا ارناپ, 6119 مەتر بيىكتىككە تۋ تىكتى», دەگەن مينيستر ا.رايىمقۇلوۆا بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋعا, ونىڭ ىشىندە بالالارعا باسىمدىق بەرۋ كەرەكتىگىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. 2025 جىلى سپورتپەن شۇعىلداناتىن بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ سانى 20%-عا دەيىن, ال سپورت سەكتسيالارى سانى 128 100-عا ارتتىرۋ كوزدەلگەن.
جازعى ماۋسىم جاڭالىقتارى
21 مامىر – مادەنيەت جانە ونەر قىزمەتكەرلەرى كۇنى. كاسىبي مەرەكە قارساڭىندا كىتاپحانالار, مۋزەيلەر, مادەني-دەمالىس سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىبي شەبەرلىگىن ودان ءارى قولداۋ, وڭىرلىك مادەنيەت ۇيىمدارىنىڭ ءيميدجىن ارتتىرۋ ماقساتىندا باستاۋ العان «رۋحاني قازىنا-2021» IV فەستيۆالى ناتيجەسىندە جەڭىمپازدار انىقتالىپ, مادەنيەت ۇيىمدارىنىڭ ۇزدىك قىزمەتكەرلەرى اقشالاي سىيلىقتارمەن ماراپاتتالادى. تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعى اياسىندا اتقارىلاتىن ءىس-شارالار لەگى جاز ايىندا جاڭا قارقىنمەن باستالماق. ماسەلەن شىلدەدە «ەلىم مەنىڭ» جانە «تاۋەلسىزدىك تولعاۋى» رەسپۋبليكالىق كونكۋرستارى وتەدى دەپ جوسپارلانسا, «تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعىنا ارنالعان 30 كينوتۋىندى» جوباسى اياسىندا يدەولوگيالىق جانە تاربيەلىك سيپاتتاعى تاريحي, كوركەم جانە انيماتسيالىق فيلمدەر ازىرلەنبەك. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جارلىعىنا سايكەس شىلدەنىڭ ءبىرىنشى جەكسەنبىسىندە داستۇرگە اينالعان «ۇلتتىق دومبىرا كۇنى», سونىمەن قاتار ەلوردا كۇنى قارساڭىندا مادەنيەت جانە ونەر قايراتكەرلەرى قاتىسۋىمەن وتەتىن «سالەم, ەلوردا!» فەستيۆالىمەن جالعاسادى. ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىن لايىقتى دەڭگەيدە مەرەكەلەۋدىڭ سوڭعى كەزەڭى « ۇلى دالا ەلى – تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 نەگىزى» اتتى اۋقىمدى جوبامەن جالعاسىپ, مادەنيەت ۇيىمدارىنىڭ وتىز كۇندىگى اياسىندا كۇن سايىن جاڭا تۋىندىلاردىڭ تۇساۋكەسەرلەرى ءوتىپ وتىرادى. سونداي-اق تاۋەلسىزدىك كۇنى قارساڭىندا كوپ نازارىنا ۇسىنىلاتىن ۇلتتىق كينوجوبا – « ۇلى دالا تاڭى» تاريحي كوركەم ءفيلمىنىڭ تۇساۋكەسەرى تالاي كورەرمەندى قۋانتارى انىق.
« ۇلى دالا مۇراسى» جارمەڭكەسى
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, سپورت پەن ىشكى ءتۋريزمدى دامىتۋعا جانە ولاردى ودان ءارى ىلگەرىلەتۋگە باعىتتالعان يدەولوگيالىق-مازمۇندى جانە ساپالى شارالاردى وتكىزۋ جىل بويىنا جوسپارلانعان. ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعى اياسىندا تۋريزم سالاسىندا مينيسترلىك رەسپۋبليكالىق جانە وڭىرلىك دەڭگەيدە 100-دەن استام ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلماق. ء«تۋريزمدى دامىتۋ بويىنشا جان-جاقتى جۇمىس جالعاسۋدا. بۇگىنگى كۇنى تۋريستىك نارىقتىڭ قىزمەتىن ودان ءارى ىنتالاندىرۋ بويىنشا زاڭنامالىق اكتىلەر قابىلدانىپ, ىشكى تۋريزممەن تانىسۋ ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر اشىلىپ, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر جەلىسى ۇلعايتىلدى. ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ مەن ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىقتى ارتتىرۋ ءۇشىن بارلىق جاعدايلار جاسالۋدا. بۇگىندە ەتنوتۋريزم ەرەكشە وزەكتىلىك پەن تانىمالدىلىققا يە. وسى باعىتتا ماۋسىم-قىركۇيەك ايلارىندا الماتى قالاسىنىڭ تۋريستىك تارتىلىس ورىندارىندا قولونەرشىلەردىڭ قاتىسۋىمەن « ۇلى دالا مۇراسى» جارمەڭكەسىن وتكىزۋ جوسپارلانۋدا», دەدى مينيستر ا.رايىمقۇلوۆا. سونداي-اق جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسىپ, 1 ترلن تەڭگەدەن استام جەكە جانە مەملەكەتتىك ينۆەستيتسيالار تارتۋ ارقىلى 22 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلاتىندىعىن اتاپ ءوتتى. ال تۇركى ەلدەرىنىڭ استاناسى اتانعان تۇركىستاننىڭ تاريحي ورتالىعىن قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا بەلسەندى جۇمىستار جالعاسا بەرەدى. 2020 جىلى تۇركىستان قالاشىعىن رەستاۆراتسيالاۋ, كونسەرۆاتسيالاۋ جانە قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىمەن 88,7 گا اۋماقتاعى 17 نىسان قامتىلىپ, ونىڭ ىشىندە 8 تاريحي-مادەني نىساندا جۇمىستار اياقتالعان.
ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارى اقتالادى
مينيسترلىك قىزمەتىنىڭ كەلەسى باعىتى ارحيۆ ءىسى سالاسى بويىنشا دا بىرقاتار جاعىمدى وزگەرىسكە باسىمدىق بەرىلمەك. اتاپ ايتقاندا, بيىل 4 رەسپۋبليكالىق ارحيۆ ءۇشىن ارحيۆتىك قۇجاتتاردى قالپىنا كەلتىرۋ جانە ميكروفيلمدەۋ زەرتحانالارىن ساتىپ الۋ كوزدەلگەن. سونداي-اق ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن تولىق اقتاۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ جۇمىسىن سۇيەمەلدەۋ ماقساتىندا مينيسترلىكتىڭ قۇزىرەتى شەڭبەرىندە ءتيىستى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. «قازىرگى تاڭدا ورتالىق مەملەكەتتىك ارحيۆتە مەكەمەلەر مەن ۇيىمداردىڭ ارحيۆتە ساقتالعان قۇجاتتارىنىڭ زاڭدى يەلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن ساياسي قۋعىن-سۇرگىندەرگە بايلانىستى قۇجاتتاردى قۇپياسىزداندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ قولعا الىندى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن ءوزارا ىقپالداستىقتا ولاردىڭ قاراۋىنداعى مەملەكەتتىك ارحيۆتەردەگى جابىق قورلار بويىنشا اقپارات جيناقتالدى», دەدى مينيستر. مەملەكەتتىك باسقارۋدى ودان ءارى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا مادەنيەت جانە ارحيۆ ىستەرى جانە قۇجاتتامانى باسقارۋ كوميتەتتەرىن قۇرۋ بويىنشا ناقتى قادامدار قولعا الىنعان.
كينەماتوگرافيا تۋرالى زاڭ جوباسى
ەسەپتىك كەزدەسۋ بارىسىندا ايتىلعانداي, قازىر مينيسترلىك كينەماتوگرافيا تۋرالى زاڭ جوباسىنا 2021 جىلعا ارنالعان زاڭ شىعارۋ جۇمىسىنىڭ جوسپارىنا سايكەس وزگەرىستەر ەنگىزۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزۋدە. «جۇمىس توبى قۇرىلدى, ونىڭ قۇرامىنا مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, قوعامدىق ۇيىمداردىڭ, سۋرەتشىلەردىڭ, كينەماتوگرافيانىڭ وكىلدەرى كىرەدى. قازىرگى ۋاقىتتا جۇمىس توبىنىڭ 10-نان استام وتىرىسى وتكىزىلدى, ونىڭ بارىسىندا كينەماتوگرافيانىڭ پروبلەمالىق ماسەلەلەرى تالقىلاندى», دەگەن مينيستر مۇندا كينوكوميسسيالاردى قۇرۋ مەحانيزمى, قازاق ءتىلى بويىنشا فيلمدەر دۋبلياجى جانە باسقا دا وزەكتى ماسەلەلەر قارالاتىندىعىن جەتكىزدى. سونىمەن قاتار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا فيلمدەردى جۇيەلەۋ مەن ەسەپكە الۋدى قامتاماسىز ەتۋ, فيلمدەردى پروكاتتاۋ جانە كورسەتۋ بويىنشا سەنىمدى دەرەكتەردى ۇسىنۋ بويىنشا «بىرىڭعاي مونيتورينگ قازاقستان اۋماعىنداعى فيلمدەر» اقپاراتتىق جۇيەسى ازىرلەنۋدە. ال 2021 جىلى باستالعان شاكەن ايمانوۆ اتىنداعى «قازاقفيلم» اق مودەرنيزاتسياسى ءۇش جىلعا دەيىن جالعاسپاق. جوبا كينوستۋديانى تەحنيكالىق قايتا جاراقتاندىرۋدى, ينجەنەرلىك جەلىلەر مەن عيماراتتاردى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزۋدى, سونداي-اق كينوفيلمدەر جيىنتىعىن سالۋدى كوزدەيدى.
«مەرەيتويلىق ءىس-شارالاردىڭ تۇجىرىمدامالىق كۇن ءتارتىبىن يدەولوگيالىق جانە اعارتۋشىلىق مازمۇندا وتكىزۋدى ماقسات ەتىپ وتىرمىز. جامبىل جاباەۆتىڭ 175-جىلدىق مەرەيتويىنا ارناپ اقىن ومىرىنەن فيلم ءتۇسىرۋ, جاڭا جيناقتارىن شىعارۋ, كىتاپ كورمەلەرىن ۇيىمداستىرۋ, مەرەيتويلىق مونەتا مەن پوشتا ماركاسىن ازىرلەۋ سىندى جوسپارلار بار. سونىمەن قاتار قازاقستاننىڭ حالىق قاھارمانى – ەركەعالي راحماديەۆتىڭ 90 جىلدىعى, بەلگىلى قوعام قايراتكەرى ولجاس سۇلەيمەنوۆتىڭ 85 جىلدىعى, كسرو-نىڭ حالىق ءارتىسى الىبەك دىنىشەۆتىڭ 70 جىلدىعى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەر باتىرحان شۇكەنوۆتىڭ 60 جىلدىعى اتاپ وتىلەدى», دەگەن مينيستر اباي جانە ءال-فارابي جىلىنىڭ تۇجىرىمداماسى سياقتى الداعى جىلدىڭ جاسامپاز قۇندىلىق باعدارلارىن قالىپتاستىرۋ نەگىزىنە ارنالاتىندىعىن ايتتى. بالالار ادەبيەتىن دامىتۋعا جانە وسكەلەڭ ۇرپاققا ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دارىتۋ ماقساتىندا مينيسترلىك رەسپۋبليكا بويىنشا 2021 جىلدى «بالالار ادەبيەتى جىلى» دەپ جاريالعان-دى. بۇل باعىتتا بيۋدجەتتىك باعدارلامالار شەڭبەرىندە وقۋ ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ, قوعامدىق ماڭىزى بار ادەبيەتتەردى باسىپ شىعارۋ, بالالار ادەبيەتىنىڭ اۆتورلارىن جاڭا شىعارمالارعا ىنتالاندىرۋ, كونكۋرستار ۇيىمداستىرۋ بويىنشا باستالعان جۇمىس الداعى 4-5 جىل اراسىندا جۇيەلى جالعاسا بەرمەك. بۇۇ باس اسسامبلەياسى 2021 جىلدى حالىقارالىق تۇراقتى دامۋ ءۇشىن كرەاتيۆتى ەكونوميكا جىلى دەپ اتاعانى بەلگىلى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس كرەاتيۆتى ەكونوميكانى دامىتۋ تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋ بويىنشا بىرقاتار جۇمىستار باستالدى. كرەاتيۆتى يندۋستريانىڭ نەگىزگى باعىتتارى مادەنيەت جانە ونەر سالاسىن قامتيتىنىن ەسكەرە وتىرىپ, مينيسترلىك تۇجىرىمدامالىق تاسىلدەردى ازىرلەۋگە بەلسەندى اتسالىسۋدا.