بيزنەس • 17 مامىر، 2021

كۇردەلى كەزەڭدە قولداۋ كەرەك

32 رەت كورسەتىلدى

مەملەكەت ءمان بەرىپ وتىرعان ماڭىزدى مىندەتتىڭ ءبىرى – شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ. اسىرەسە، قازىرگىدەي كۇردەلى كەزەڭدە كاسىپكەرلەرگە مەملەكەتتىڭ قومقورلىعى قاجەت-اق. 

ماسەلەن، «دامۋ» كاسىپكەر­لىك­تى دامىتۋ قورى 2021 جىل­دىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا كاسىپ­كەر­لەردىڭ جالپى سوماسى 7،4 ترلن تەڭگە بولاتىن 126،9 مىڭ جوباسىنا قولداۋ كورسەتكەن. ونىڭ ىشىندە نەسيەلەردىڭ سىي­اقى مولشەرلەمەسىن سۋبسيديالاۋ باعىتى بويىنشا 4،3 ترلن تەڭگە كولەمىندەگى 38،5 مىڭ جوبا قوردىڭ يگىلىگىن كوردى. نەسيەلەردى كەپىلدەندىرۋ بويىنشا 667 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى 22،8 مىڭ جو­باعا قولداۋ كورسەتىلدى. سو­نى­مەن قاتار ەكىنشى دەڭگەيلى بانك­تەر، ميكروقارجى ۇيىمدارى، لي­زينگتىك كومپانيالار ارقىلى جەڭىل­­دەتىلگەن نەسيە بەرۋ باعدار­لا­ما­لارى اياسىندا 2،4 ترلن تەڭ­گەگە 72 مىڭ جوبا قولداۋ تاپتى. 

وسى ورايدا شاعىن جانە ورتا بيزنەس ءۇشىن مەملەكەتتىك قول­­داۋ­دىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارت­­تىرۋ باعىتىندا بىرقاتار شارا قولعا الىنعانىن اتاپ وت­كەن ءجون. مىسالى، مەملە­كەت­تىك باعدارلامالار شەڭبەرىن­دە تۇپكىلىكتى قارىز الۋشىعا ارنال­عان نەسيەلەردىڭ مولشەرلەمەسى 6 پايىزعا دەيىن بىرىزدەندىرىلدى. سونداي-اق بيزنەستى قولداۋعا، دامىتۋعا باعىتتالعان «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2025» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنداعى سالالىق شەكتەۋلەر الىنىپ تاستالدى. وتىنىمدەردى قاراستىرۋ ۋاقىتى 21 كۇننەن 5 جۇمىس كۇنىنە دەيىن قىسقاردى.

ەكونوميكانىڭ زارداپ شەككەن سەكتورلارىن قولداۋعا باسىمدىق بەرىلدى. «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2025» باعدارلاماسى اياسىندا پورتفەلدىك سۋبسيديالاۋ مەن كەپىلدەندىرۋ ەنگىزىلدى. بۇدان بولەك، «دامۋ» قورىنىڭ بيزنەس پروتسەستەرى 94 پايىزعا دەيىن اۆتوماتتاندىرىلدى. اتاپ ايتقاندا، سۋبسيديالاۋ بويىنشا ونلاين وتىنىمدەردىڭ ۇلەسى 2019 جىلى 22 پايىز بولسا، قازىر 97 پايىزعا جەتتى. سول سەكىلدى كەپىلدىك بەرۋ ۇلەسى دە 22 پايىزدان 86 پايىزعا دەيىن ۇلعايدى.

كاسىپكەرلەرگە ۇسىنىلعان كومەكتىڭ ءبىرى – نەسيەلەردىڭ سىياقى مولشەرلەمەسىن سۋبسيديالاۋ. بىلتىر سۋبسيديالاۋدىڭ اتالعان قۇرالى بويىنشا جالپى سوماسى 1،2 ترلن تەڭگە بولاتىن 14،7 مىڭ جوباعا قول­داۋ كور­سەتىلدى. بۇل رەتتە، جوبا سا­نى 2015 جىلدىڭ دەڭگەيى­مەن سالىستىرعاندا 9 ەسە، ال جۇم­سالعان قارجى 5 ەسە ارتقان. وتكەن جىلى جوبالار سانى بويىن­شا ساۋدا (42 پايىز)، قىزمەت كور­سەتۋ (23 پايىز)، وڭدەۋ (12 پا­يىز)، كولىك جانە قويمالاۋ (9 پا­يىز) سالالارى كوش باس­تادى. ساۋدا جانە قىزمەت كورسەتۋ جوبالارىنىڭ كوبەيۋى داعدارىسقا قارسى شارالار شەڭبەرىندە «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2025» باعدارلاماسىنداعى سالالىق شەكتەۋلەردى الىپ تاستاۋمەن باي­لانىستى. 2021 جىلدىڭ ءبىرىن­شى توقسانىندا 277،5 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى 6،2 مىڭ جوبا سۋبسيديالانعان.

بىلتىر 7،3 مىڭ جوبا نەسيەلەرگە ءىشىنارا كەپىلدىك بەرۋ قۇ­رالىنىڭ يگىلىگىن كوردى. بۇل 2015 جىلدىڭ دەڭگەيىنەن 8 ەسە جوعارى. وتكەن جىلى كەپىلدىك بەرىلگەن جالپى سوما كولەمى – 275 ملرد تەڭگە. كورسەتكىش 2015 جىلمەن سالىستىرعاندا 10 ەسە كوپ. 2021 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا 89،1 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى 6،9 مىڭ جوباعا كەپىلدىك بەرۋ قۇرالى ارقىلى قولداۋ كورسەتىلدى. تارقاتا ايتساق، «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2025» باعدارلاماسى بويىنشا 82،9 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى 6،9 مىڭ جوبا، «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدارلاماسى اياسىندا 4،4 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى 18 جوبا، «دامۋ – وپتيما» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە 1،8 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى 15 جوبا قامتىلعان.

«بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2025» جانە «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدارلامالارى اياسىندا 2021 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانى بويىنشا وڭىرلەر ارا­سىن­داعى كاسىپكەرلەردى قول­داۋ شا­رالارىنىڭ ناتيجەسى دە بەل­گىلى. وسى جىلدىڭ قاڭتار-ناۋ­رى­زىندا اتالعان مەملەكەتتىك باع­دار­لامالار شەڭبەرىندە سىياقى مولشەرلەمەسىن سۋبسيديا­لاۋ قۇ­رالى بويىنشا 232 ملرد تەڭ­گە كولەمىندەگى 5 884 جوباعا قول­داۋ كورسەتىلدى. قولداۋ تاپقان جوبا­لاردىڭ سانى بويىنشا قىزىل­وردا، شىعىس قازاقستان وبلىس­تارى جانە الماتى قالاسى كوش باس­تاپ تۇر. ال بەرىلگەن نەسيەلەر سو­ماسى بويىنشا الماتى وب­لى­سى، الماتى قالاسى جانە قارا­عان­­دى وبلىسى الدىڭعى شەپتە.

كرەديتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ قۇرالى بويىنشا 87 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى 6 892 جوبا قامتىل­عان. قولداۋ كورسەتىلگەن جوبالار سانى بويىنشا الماتى جانە نۇر-سۇلتان قالالارى، سونداي-اق جامبىل وبلىسى كوش باستاسا، بەرىلگەن نەسيەلەر سوماسى بويىنشا الماتى، نۇر-سۇلتان قالالارى جانە پاۆلودار وبلىسى الدا تۇر.

وتكەن جىلدىڭ ءتورتىنشى توق­سانىندا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2025» باعدارلاماسىنىڭ ءبىرىنشى باعىتى – «ميكرو-شاعىن كاسىپكەرلىك نەسيەلەرى بويىنشا پورتفەلدىك سۋبسيديالاۋ جانە كەپىلدىك بەرۋ» باعىتى ىسكە قوسىلعانىن بىلەمىز. ونداعى ماقسات – ميكرو جانە شاعىن كاسىپ­كەرلەردى مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىمەن قامتۋدى ۇلعايتۋ. بۇگىندە وسى باعىت بويىنشا 103،3 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى 18،9 مىڭ جوباعا قولداۋ كورسەتىلگەن.

جالپى، كاسىپكەرلىكتى قولداۋ­دىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاما­لارىنا قاتىسۋشىلار 2010-2019 جىلدارى 27 ترلن تەڭگەنىڭ ءونىمىن وندىرگەن. سونداي-اق ولار 2 ترلن تەڭگە سالىق تولەپ، 600 مىڭ جۇ­مىس ورنىن ساقتاپ قالدى. ونىڭ ىشىن­دە 170 مىڭ جۇمىس ورنى جاڭا­دان قۇرىلدى. الەۋمەتتىك-ەكو­نو­ميكالىق تيىمدىلىكتىڭ جىل­دىق كورسەتكىشتەرىنىڭ ورتاشا ءوسۋى شامامەن 30 پايىزدى قۇرادى.

جوعارىدا اتالعان جانە قول­دانىستاعى شارالار وتكەن جىل­مەن سالىستىرعاندا بيىل قول­داۋ كورسەتىلگەن جوبالار سا­نىن 15 پايىزعا ارتتىرۋعا مۇم­­كىندىك بەرەدى دەگەن بولجام بار. 2021 جىلى قولداۋ تاپ­قان كاسىپ­ورىندار 10 مىڭ جاڭا جۇ­مىس ورنىن قۇرىپ، 5،5 ترلن تەڭ­گەنىڭ ءونىمى مەن قىزمەتىن ۇسى­نادى دەپ كۇتىلۋدە.

سوڭعى جاڭالىقتار

وتانشىلدىق – تاۋەلسىزدىك تىرەگى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:16

العىس ارقالاعان جاناشىر جاندار

مەديتسينا • بۇگىن، 08:01

حەم اعاي

ادەبيەت • كەشە

نەسيە كورسەتكىشى ارتتى

ەكونوميكا • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار