سپورت • 12 مامىر، 2021

سوفياداعى ساتسىزدىكتىڭ سىرى نەدە؟

74 رەت كورسەتىلدى

بولگاريانىڭ باس شاھارى – سوفيادا كۇرەس تۇرلەرى بويىنشا ليتسەنزيالىق تۋرنير اياقتالدى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

ايتۋلى جارىستا بيىل جاپونيانىڭ استاناسى – توكيودا الاۋى تۇتانعان وليمپيا ويىندارىنىڭ ەڭ سوڭعى جولدامالارى ساراپقا سالىنعان ەدى. سول سەبەپتى دە وسى دوداعا بارلىق مەملەكەتتىڭ بەلدى بالۋاندارى «بەس قارۋلارىن اسىنىپ» كەلدى.  وكىنىشكە قاراي، قازاقستاننىڭ ورەندەرى بۇل سايىستا تىم سۇرەڭسىز ونەر كورسەتتى. سوفياعا ساپار شەككەن جەتى جەرلەسىمىزدىڭ بارلىعى دا جەڭىلىستىڭ كەرمەك ءدامىن تاتىپ، ەلگە قۇرالاقان ورالدى.

جارىستى ەركىن كۇرەس شەبەرلەرى باستادى. نۇريسلام ساناەۆ (57 كيلو)، داۋلەت نيازبەكوۆ (65 كيلو)، دانيار قايسانوۆ (74 كيلو)، الىشەر ەرعالي (97 كيلو) جانە يۋسۋپ باتىرمۇرزاەۆتىڭ (125 كيلو) العا قويعان ماقساتتارىنا كۇنى بۇرىن قول جەتكىزگەنى جانكۇيەرلەرگە جاقسى ءمالىم. ءبىزدىڭ بالۋاندار اراسىنان تەك 86 كيلو سالماقتاعىلار وسالدىق تانىتىپ ءجۇردى. اتاپ ايتساق، 2019 جىلى نۇر-سۇلتاندا ۇيىمداستىرىلعان الەم چەمپيوناتىندا ادىلەت داۋلىنباەۆ ءسۇرىندى. بيىل الماتىدا وتكەن ليتسەنزيالىق تۋرنيردە ازامات داۋلەتبەكوۆتىڭ جولى بولمادى. سودان ۇلتتىق قۇراما باپكەرلەرىنە «سوڭعى سىناققا كىمدى قوسساق؟» باس قاتىرۋعا تۋرا كەلدى. ءبىراز ويلانا-تولعانا كەلە ولار بولگارياداعى باسەكەدە ازاماتتى قايتا كۇرەستىرۋدى قۇپ كوردى.

وكىنىشكە قاراي، سوفيادا دا داۋلەتبەكوۆ ەل سەنىمىن اقتاي المادى. باستاپقى باسەكەلەردە ۆەنەسۋەلالىق پەدرو سەباللوس فۋەنتا (10:0) مەن گەرمانيالىق احمەد دۋداروۆتان (6:5) باسىم تۇسكەن قانداسىمىز شيرەك فينالدا ازىربايجاندىق ابۋباكر اباكاروۆپەن ايقاستى. بۇل بەلدەسۋ 2:2 ەسەبىمەن اياقتالدى. تارازى باسى تەڭ تۇرعان جاعدايدا، ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە، جاسالعان ءادىستىڭ ساپاسى ەسكەرىلەتىنى بەلگىلى. بۇل رەتتە قاپ تاۋى قىرانىنىڭ باعى جانىپ، جەڭىس سونىڭ ەنشىسىنە جازىلدى. وسىلايشا، ازامات داۋلەتبەكوۆ توكيو وليمپياداسىنان شەت قالدى.

ەركىن كۇرەستەن وتكەن جارىس قورىتىندىسى بويىنشا سوفيادا مىنا ساڭلاقتار وليمپيادا جولداماسىنا يەلىك ەتتى: 57 كيلو – يۋكي تاكاحاشي (جاپونيا) مەن بەحبايار ەردەنەبات (موڭعوليا)، 65 كيلو – ماگومەدمۇرات گادجيەۆ (پولشا) مەن گەورگيوس پەليديس (گرەكيا)، 74 كيلو – ماگومەدحابيب كاديماگومەدوۆ (بەلارۋس) پەن ۆاسيلي ميحايلوۆ (ۋكراينا)، 86 كيلو – سوحسۋكە تاكاتايني (جاپونيا) مەن بوريس ماكوەۆ (سلوۆاكيا)، 97 كيلو – ابراحام دە جەزۋس كونيەدو رۋانو (يتاليا) مەن البەرت ساريتوۆ (رۋمىنيا)، 125 كيلو – سەرگەي كوزىرەۆ (رەسەي) پەن سۋميت سۋميت ء(ۇندىستان). 

ايەلدەر كۇرەسىنەن ءبىزدىڭ سپورتشىلار بۇعان دەيىن ءۇش ليتسەنزياعا يەلىك ەتتى. ول جولدامالاردى ۆالەنتينا يسلاموۆا (50 كيلو)، تاتيانا احمەتوۆ (53 كيلو) جانە ەلميرا سىزدىقوۆا (76 كيلو) ەنشىلەگەن ەدى. سوڭعى سىناقتا التىناي ساتىلعان (57 كيلو)، اينا تەمىرتاسوۆا (62 كيلو) جانە جاميليا باقبەرگەنوۆا (68 كيلو) سايىسقا ءتۇستى. بىراق ۇشەۋىنىڭ دە باعى جانبادى. التىناي تۇساۋكەسەر كەزدەسۋىندە شۆەتسيالىق يوننا ليونبورگتان تازا جەڭىلسە، اينا پولشالىق الەكساندرا ۆولجينسكاعا ەش قارسىلىق كورسەتە المادى. ال جاميليا جارتىلاي فينالعا دەيىن جەتتى. باستاپقى باسەكەلەردە بەلارۋسسيالىق اناستاسيا زيميانكوۆا پەن يتاليالىق دالما كانەۆانى قاپى قالدىرعان قازاق قىزى شەشۋشى تۇستا ازىربايجاندىق ەليس مانولوۆاعا ەكى ۇپاي ايىرماشىلىعىمەن ۇتىلدى. ءسويتىپ، وليمپيا ويىندارىندا قازاق ەلىنىڭ ءۇش ارۋى عانا ونەر كورسەتەتىن بولدى.

 بۇرىمدىلار اراسىنداعى جارىستىڭ ناتيجەسى بويىنشا مىنا بالۋاندار توكيوعا باراتىنداردىڭ تىزىمىنە قوسىلدى: 50 كيلو – سەەما سەەما ء(ۇندىستان) مەن لۋسيا گۋزمان (ەكۆادور)، 53 كيلو – اندرەا بەاتريسا انا (رۋمىنيا) مەن ولگا حوروشاۆتسەۆا (رەسەي)، 57 كيلو – ماتحيلدە حەلەنا ريۆەرا (فرانتسيا) مەن ۆەرونيكا چۋميروۆا (رەسەي)، 62 كيلو – بولوتۋيا حەرەلحۋ (موڭعوليا) مەن ليۋبوۆ وۆچاروۆا (رەسەي)، 68 كيلو – ەليس مانولوۆا ء(ازىربايجان) مەن ميمي حريستوۆا (بولگاريا)، 76 كيلو – ياسمين ادار (تۇركيا) مەن اللا بەلينسكا (ۋكراينا).   

گرەك-ريم كۇرەسىنەن قازاقستان قۇراماسىنىڭ دا جاعداي ءدال سولاي ەدى. وسى كۇنگە دەيىن نەبارى ءۇش جولدامانى قاناعات تۇتىپ كەلدىك. ول ليتسەنزيالاردىڭ يەگەرلەرى – مەيرامبەك ايناعۇلوۆ (60 كيلو)، اسحات دىلمۇحامەدوۆ (77 كيلو) جانە نۇرسۇلتان تۇرسىنوۆ (87 كيلو). ۇلتتىق كوماندامىزدىڭ باپكەرلەرى بۇل جولى المات كەبىسباەۆ (67 كيلو)، ولجاس سىرلىباي (97 كيلو) جانە ءالىمحان سىزدىقوۆ (130 كيلو) سىندى شاكىرتتەرىنە سەنىم ارتۋدى ءجون كوردى. وسى ۇشەۋدىڭ اراسىنان بۇعان دەيىن تەك ولجاس قانا ليتسەنزيالىق دوداعا قاتىسقان ەدى. الماتىدا وتكەن تۋرنيردە قانداسىمىز قالىڭ توپتىڭ اراسىندا قالىپ قويدى. بىراق باپكەرلەر بۇل جولى دا جاس سپورتشىعا سەنىم ارتتى. ول سەنىمدى سىرلىباي اقتاي المادى. قانداسىمىز العاشقى اينالىمدا جاپونيالىق يۋتا ناراعا ەسە جىبەردى – 1:2. ءالىمحان سىزدىقوۆ تا الىسقا ۇزامادى. 130 كيلو سالماقتا كۇش سىناسقان ول رۋمىنيالىق الەن الەكۋك چۋراريۋدان جەڭىلىپ قالدى. نەگىزىندە بۇل باسەكە 1:1 ەسەبىمەن تەڭ اياقتالعان ەدى. الايدا سوڭعى ۇپايدى قارسىلاسى يەلەنگەندىكتەن جەڭىس سونىڭ ۋىسىندا كەتتى.

67 كيلو سالماق دارەجەسىندە ەكى بىردەي ليتسەنزيالىق جارىستا مەيىرجان شەرماحانبەت ونەر كورسەتكەن ەدى. نۇر-سۇلتان مەن الماتىدا وتكەن باسەكەلەردە جاس دارىن كوزدەگەن ماقساتىنا قول جەتكىزە المادى. سودان باپكەرلەر ساقا سپورتشى المات كەبىسباەۆتى بوز كىلەمگە شىعارۋدى قۇپ كوردى. 33 جاستاعى قازاق بالۋانى بۇعان دەيىن لوندون مەن ريو وليمپيادالارىندا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلە الماعانىمەن، باسقا بايراقتى باسەكەلەردە ولجاعا كەنەلگەنىن جانكۇيەرلەر جاقسى بىلەدى. اتاپ ايتساق، الەم چەمپيوناتتارىندا ءتورت جانە ازيا ويىندارىندا ەكى مارتە جۇلدەگەرلەر قاتارىنا قوسىلدى، ەكى رەت قۇرلىق چەمپيونى اتانىپ، ەكى رەت كۇمىس مەدالدى موينىنا ءىلدى. دۇنيەجۇزىلىك ۋنيۆەرسيادادا ءۇشىنشى ورىندى يەلەندى. بىراق كۇللى الاش جۇرتى ايرىقشا سەنىم ارتقان المات سوفياداعى سىناقتا ءسۇرىندى. تۇساۋكەسەر كەزدەسۋىندە ۆەنەسۋەلانىڭ وكىلى ەنتوني حاۆەر پالەنسيا پۋەنتەسپەن 5:3 ەسەبىمەن اۋپىرىمدەپ ءجۇرىپ ۇتقان ول كەلەسى كەزەڭدە تۇركيالىق ەنەس باشاردان باسىم ءتۇستى – 5:0.

شيرەك فينالدا كەبىسباەۆتىڭ جولى فرانتسيالىق ماماداسسا سيللامەن قيىستى. بۇل بالۋاننىڭ باعىندىرعان بالەندەي بەلەستەرى جوق. ونىڭ ۇستىنە، 2018 جىلى بۋداپەشتە وتكەن الەم چەميوناتىندا قولا مەدالى ءۇشىن سايىسىندا ول ءبىزدىڭ مەيىرجان شەرماحانبەتپەن بەلدەسكەن بولاتىن. بۇل باسەكەدە قازاق بالۋانى قارسىلاسىن 9:0 ەسەبىمەن تاس-تالقان ەتتى. ال بۇل جولى ءبارى كەرسىنشە بولدى. سول ءۇش جىل ۋاقىت ارالىعىندا ماماداسسانىڭ شەبەرلىك دەڭگەيى قاتتى ءوسىپ كەتتى مە، الدە الماتتىڭ بويىنداعى كۇش-قۋاتى كەمىدى مە، ايتەۋىر بۇل تارتىس سيللانىڭ پايداسىنا شەشىلدى – 2:5. وسىلايشا، كوپتى كورگەن كەبىسباەۆ تا تورتجىلدىقتىڭ باستى دوداسىنان شەت قالدى.

گرەك-ريم كۇرەسىنەن بولگاريانىڭ استاناسىندا وتكەن باسەكەلەردىڭ ناتيجەسى بويىنشا مىنا بالۋاندار جاپونياعا باراتىن بولدى: 60 كيلو – ۆيكتور چيابانۋ (مولدوۆا) مەنارمەن مەليكيان (ارمەنيا)، 67 كيلو – پارۆيز ناسيبوۆ (ۋكراينا) مەن كارەن اسلانيان (ارمەنيا)، 77 كيلو – رافيك گۋسەينوۆ(ازىربايجان) پەن ايك مناتسكانيان (بولگاريا)، 87 كيلو – زۋرابي داتۋناشۆيلي (سەربيا) مەن يۆان حۋكلەك (حورۆاتيا)، 97 كيلو – الەكس سەرگو سزوكە (ماجارستان) مەن ارتۋر وماروۆ (چەحيا)، 130 كيلو – الين الەكسۋس (رۋمىنيا) پەن ەلياس كۋوسمانەن (فينليانديا).

سوفياداعى ساتسىزدىك بالۋاندىق ونەردەگى ءبىزدىڭ جاعدايىمىز ءماز ەمەس ەكەنىن تاعى ءبىر اڭعارتتى. اسىرەسە، جانكۇيەرلەر گرەك-ريم كۇرەسىنىڭ قازىرگى جاي-كۇيىنە قاتتى الاڭداۋلى. نەگىزى سپورتتىڭ بۇل تۇرىندە قازاقستاندا جەڭىسپەن ورىلگەن تاماشا ءداستۇر بار، مىقتى باپكەرلىك مەكتەپ قالىپتاسقان. ءار جىلدارى چەمپيوندار دا كوپتەپ شىقتى. ال بۇگىنگى تاڭداعى تابىسىمىز كوڭىل كونشىتپەيدى. ۋاقىت وزعان سايىن كورسەتكىشىمىز تومەندەپ كەلەدى. تىپتەن، كەيبىر سالماق دارەجەلەرىندە ەل نامىسىن ابىرويلى قورعاي الاتىن بالۋاندار جوقتىڭ قاسى دەسە دە بولادى. مىنە، وسى جاعداي قازاق جانكۇيەرلەرىن قاتتى قىنجىلتىپ وتىر. 

 

ماسەلەن، 97 كيلو سالماق دارەجەسىندە كۇرەستىن ولجاس سىرلىبايدىڭ وزىنە ءبىر ەمەس، ەكى رەت مۇمكىندىك بەرىلدى. ول ىرىكتەۋ ءتۋرنيرىنىڭ ەكەۋىندە دە ۇتىلدى. بيىلعى جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا الماتىدا وتكەن دودادا 130 كيلو سالماقتا قازاق ەلىنىڭ نامىسىن قورعايتىن بالۋان تاپپاي قينالدىق. امالدىڭ جوقتىعىنان جاسى 40-تان اسقان گەورگي تسۋرتسۋميانى كۇرەستىردىك. ۇلكەن سپورتتان قول ۇزگەنىنە 13 جىلدان اسقان  ارداگەر جارىتىپ ونەر كورسەتە الماعاننان كەيىن باپكەرلەر جاۋاپتى جارىسقا جاستاردى اپارعان ءجون دەگەن شەشىمگە كەلدى. تاڭداۋ ءالىمحان سىزدىقوۆقا ءتۇستى. الايدا ول دا كەڭىنەن كوسىلە المادى. مىنە، كەڭ بايتاق قازاق دالاسىنان اۋىر جانە اسا اۋىر سالماقتاردا اتوي سالۋعا جارايتىن بىردە-ءبىر نار تۇلعالى جىگىتتىڭ تابىلماعانىنا قالاي كۇيىنبەيسىڭ؟!

ءيا، قازىرگى كەزدە ەل اراسىندا «انانى ەمەس، مىنا بالۋاندى اپارۋ كەرەك» دەگەن سىڭايدى اڭگىمەلەر ايتىلىپ جاتقانى راس. بىراق، اقيقاتتان اتتاماي، شىندىقتىڭ بەتىنە تۋرا قاراساق، سوفيادا وتكەن سوڭعى ليتسەنزيالىق تۋرنيرگە كىمدەردى اپارساق تا، ناتيجە ءدال وسىنداي بولار ەدى. ويتكەنى، بۇگىنگى تاڭدا ۇلتتىق قۇراما ساپىنداعى ءبىرىنشى ءنومىرلى بالۋانداردى الماستىرا الاتىن ەشكىمدى كورىپ وتىرعان جوقپىز. ءار سالماق دارەجەسى بويىنشا ءتاۋىر ناتيجە كورسەتىپ جۇرگەن ءبىر، ارا كەتسە ەكى سپورتشىدان عانا بار. ولاردىڭ بارلىعىنا دا وزدەرىن تۇبەگەيلى مويىنداتۋعا مۇمكىندىك بەرىلدى. بىراق ناتيجە بولمادى. سول سەبەپتى دە ءىزباسسارلاردى دايارلاۋ ماسەلەسىن مىقتاپ قولعا الۋ كەرەك. ايتپەسە، ەرتەڭگى كۇنى جاعدايىمىز قازىرگىدەن دە مۇشكىل بولۋى عاجاپ ەمەس. ال توكيو وليمپياداسىنىڭ گرەك-ريم كۇرەسىنەن وتەتىن سايىسىندا قازاقستاننىڭ بار-جوعى ءۇش بالۋان عانا ونەر كورسەتەتىنىن ەسكە الساق، وكىنىشتەن وزەگىمىز ورتەنىپ قانا قويماي، ۇياتتان جەرگە كىرىپ كەتۋگە شاق قالىپ وتىرمىز.

ءسويتىپ، بيىل توكيودا الاۋى تۇتاناتىن وليمپيا ويىندارىندا ونەر كورسەتەتىن بالۋاندار تولىقتاي انىقتالدى. ەڭ كوپ جولداماعا يەلىك ەتكەن كوماندالار كوشىن رەسەي قۇراماسى باستاپ تۇر. بۇل ەلدىڭ 17 وكىلى جاپونياداعى جارىستا كۇش سىناسادى. ەكىنشى ورىندا – اقش. امەريكانىڭ 15 بالۋانى توكيوعا باراتىنداردىڭ تىزىمىندە. جاپونيا مەن كۋبا ءۇشىنشى جانە ءتورتىنشى ساتىلارعا تابان تىرەپ تۇر. ايتۋلى مەملەكەتتەردەن 12 ساڭلاق ءدال سونداي قۇرمەتكە بولەندى. جالپى العاندا قازاقستان، قىتاي جانە يراننىڭ دا جاعدايى جامان ەمەس. سارى قۇرلىقتا ورنالاسقان وسى ءۇش مەملەكەتتىڭ ارقايسىسىنىڭ 11 ورەنى كۇن شىعىس ەلىنە اتتانادى. ۋكراينا مەن ءتۋنيستىڭ 10 تۇلەگىنىڭ باق جۇلدىزدارى جاندى. بەلارۋس، تۇركيا، موڭعوليانىڭ – 9، الجير، مىسىر، قىرعىزستان، ءۇندىستان، وزبەكستاننىن – 8،  ءازىربايجان، گرۋزيا، گەرمانيانىڭ – 7، ماجارستان، ارمەنيا، بولگاريانىڭ – 6، پولشا مەن نيگەريانىڭ – 5، كانادا، سەربيا شۆەتسيانىڭ – 4، برازيليا، كولۋمبيا، سەربيانىڭ – 3 ورەندەرى عالامدىق دودادا ءوز ونەرلەرىن ورتاعا سالادى. سونداي-اق، تاعى بىرنەشە مەملەكەتتىڭ قورجىنىندا ءبىر جانە ەكى جولدامادان بار.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ستۋدەنتتەردىڭ ستيپەندياسى كوبەيەدى

ايماقتار • 11 ماۋسىم، 2021

اقتوبە وبلىسىنا باس يمام تاعايىندالدى

تاعايىنداۋ • 11 ماۋسىم، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار