مەديتسينا • 12 مامىر، 2021

مەدبيكەلەردى دايارلاۋدىڭ جاڭا جۇيەسى ەنگىزىلدى

63 رەت كورسەتىلدى

بۇگىنگى تاڭدا مەديتسينا قۇرىلىمىنداعى ەڭ كوپ ساناتتى قىزمەتتەردىڭ ءبىرى – مەدبيكە قىزمەتى. ددۇ دەرەگى بويىنشا ونىڭ ۇلەسىنە بارلىق دەنساۋلىق ساقتاۋ كادرلارىنىڭ شامامەن 60%-ى كىرەدى. ال ەلىمىزدەگى مەيىرگەر ءىسى ماماندارىنىڭ ۇلەسى 70%-دى قۇرايدى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋ رەسپۋبليكالىق ورتالىعىنا سىلتەمە جاساپ.

جىل سايىن قانشا ورتا مەديتسينالىق قىزمەتكەر دايارلانىپ شىعادى؟

كەيىنگى 10 جىلدا ورتا مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەرمەن قامتاماسىز ەتۋ 10 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا 78،6-دان 95،3-كە دەيىن ءوستى. سونىڭ ناتيجەسىندە رەسپۋبليكادا 185 مىڭنان استام ورتا بۋىن ماماندارى جۇمىس ىستەيدى. ياعني دارىگەرلەر سانىنان 2 ەسە ارتىق. بۇل – مەديتسينالىق كومەكتىڭ تيىمدىلىگى كوبىنەسە مەدبيكەلەردىڭ كاسىبيلىگىنە جانە جاڭارتىلعان مەيىربيكەلىك قىزمەتكە بايلانىستى ەكەنىن كورسەتەدى.

«مەدبيكە ءىسىنىڭ» اكادەميالىق باكالاۆرلارى مەن ماگيسترلەرىن دايارلاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 7 جوعارى وقۋ ورنىندا جۇرگىزىلەدى. اكادەميالىق باكالاۆرلاردىڭ جىل سايىنعى شىعارىلىمى ورتا ەسەپپەن 200 ادامعا جۋىق بولسا، مەدبيكە ءىسى بويىنشا ماگيسترلەر 10 ادامنان عانا اسپايدى.

ماسەلەن، ورتا بۋىن مەدبيكەلەرىن 89 مەديتسينالىق كوللەدج دايارلايدى. سونىڭ ىشىندە 24-ءى مەملەكەتتىك، 65-ءى جەكە مەنشىك. مامانداردى دايارلاۋ 8 ماماندىق جانە 16 بىلىكتىلىك بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى. جىل سايىن 19 مىڭنان استام ورتا مەديتسينالىق قىزمەتكەر دايارلانىپ شىعادى. ەگەر سانامالايتىن بولساق، ونىڭ 7 مىڭنان استامى «مەدبيكە ءىسى» ماماندىعى بويىنشا ءتامامدايدى.

مەدبيكە قىزمەتىنىڭ دامۋ تەندەنتسيالارى قازىرگى دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىندەگى مەدبيكە ءرولىنىڭ ەداۋىر ارتۋىمەن بايلانىستى. سەبەبى مەدبيكەلىك ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋسىز بۇل ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. وعان دالەل رەتىندە، قازىرگى كۇنى قازاقستاندا مەدبيكە ءىسىن رەفورمالاۋ قاجەتتىلىگى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ بىرقاتار نومەنكلاتۋرالىق جانە باعدارلامالىق قۇجاتىندا كورىنىس تاپتى.

دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىندا مەيىربيكەلەردىڭ مارتەبەسى مەن ءرولىن ارتتىرۋ جونىندەگى ءىس-شارالار، ومق-عا بىرقاتار فۋنكتسيالاردى بەرۋ جانە مەدبيكە ءىسى ماماندارىنىڭ ءرولى مەن مىندەتتەرىن كەڭەيتۋ، كلينيكالىق مەدبيكەلىك نۇسقاۋلار مەن وپەراتسيالىق راسىمدەر ستاندارتتارىن (ورس) ەنگىزۋ، سونداي-اق ومق-نى باسقارۋ جانە دامىتۋ جونىندەگى شارالار كەشەنى كورسەتىلگەن.

بۇدان باسقا، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2020 جىلعى 7 شىلدەدەگى № 360-VI قرز كودەكسىنىڭ ۇعىمدىق بولىمىنە مىناداي ۇعىمدار ەنگىزىلگەن: كلينيكالىق مەيىرگەرلىك نۇسقاۋلىق – پاتسيەنتتەرگە كۇتىم جاساۋ جونىندەگى مەيىرگەرلىك پەرسونالعا ارنالعان، پاتسيەنتتەردى باسقارۋدا پروفيلاكتيكالىق، دياگنوستيكالىق، ەمدەۋ جانە وڭالتۋ ءىس-شارالارىن پايدالانۋدى كوزدەيتىن عىلىمي دالەلدەنگەن ۇسىنىمداردان تۇراتىن قۇجات; مەيىرگەرلىك كۇتىم – بارلىق جاستاعى، توپتاعى جانە قوعامداستىقتاعى، ناۋقاس نەمەسە دەنى ساۋ ادامدارعا مەيىرگەرلەر مەن كەڭەيتىلگەن پراكتيكاداعى مەيىرگەرلەر كورسەتەتىن، دەنساۋلىقتى ناسيحاتتاۋدى، اۋرۋلاردىڭ پروفيلاكتيكاسىن جانە ناۋقاستارعا، مۇگەدەكتەرگە جانە اۋىر حالدەگى دامدارعا كۇتىم جاساۋدى قامتيتىن مەديتسينالىق قىزمەتتەر كەشەنى.

 

 مەيىرگەرلەردى دايارلاۋدىڭ كوپدەڭگەيلى جۇيەسى ەنگىزىلدى

كىشى مەدبيكەلەردەن باستاپ مەدبيكە ءىسى بويىنشا PhD دوكتورىنا دەيىن «مەدبيكە ءىسى» ماماندارىن دايارلاۋدىڭ كوپدەڭگەيلى جۇيەسى ەنگىزىلدى. جۇمىس ىستەيتىن مەدبيكەلەرگە جەدەلدەتىلگەن جانە يكەمدى دايارلاۋ باعدارلامالارى بويىنشا جوعارى جانە ورتا بىلىمنەن كەيىنگى مەدبيكەلىك ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن «مەدبيكە ءىسى» بويىنشا اكادەميالىق جانە قولدانبالى باكالاۆرياتتىڭ بىرىكتىرىلگەن باعدارلامالارى ازىرلەندى.

رەسپۋبليكانىڭ 37 مەديتسينالىق كوللەدجى جوعارى كوللەدجدەر مارتەبەسىنە يە بولدى جانە مەدبيكەلىك كۇتىمدى جۇزەگە اسىرا الاتىن، پاتسيەنتتەرگە، ولاردىڭ تۋىستارىنا اۋرۋدى باسقارۋ بويىنشا كونسۋلتاتسيا بەرە جانە ۇيرەتە الاتىن، دەنساۋلىعىن نىعايتۋ جانە اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ جونىندەگى قىزمەتتى جۇزەگە اسىرا الاتىن قولدانبالى باكالاۆر – كەڭەيتىلگەن پراكتيكاداعى مەدبيكەلەردى دايارلاۋدى قامتاماسىز ەتەدى.

سونداي-اق كەڭەيتىلگەن پراكتيكاداعى مەدبيكەلەر دارىگەردەن جەكە دەربەس قابىلداۋدى، ديناميكالىق باقىلاۋدى، كونسۋلتاتسيا بەرۋدى، اۋرۋلاردى باسقارۋ باعدارلاماسى شەڭبەرىندە وقىتۋ مەن پاتروناجدى جۇزەگە اسىراتىن، سكرينينگتەر، ۆاكتسيناتسيالار جانە بىرقاتار دياگنوستيكالىق، ەمدىك ءراسىم جۇرگىزەتىن بولادى.

الەمدە دە، رەسپۋبليكادا دا مەدبيكە ءىسىنىڭ دامۋ ءۇردىسى – ونىڭ مساك پەن ستاتسيونارلارداعى كلينيكالىق ءرولىن كۇشەيتۋگە باعىتتالعان. ەڭ الدىمەن، فۋنكتسيونالدىق مىندەتتەردى كەڭەيتۋدى جانە بىرقاتار قىزمەتتى دارىگەردەن ءوز قۇزىرەتى شەگىندە مەدبيكەگە بەرە الادى. ماسەلەن، باستاپقى دەربەس قابىلداۋدى، اۋرۋلار مەن ولاردىڭ اسقىنۋلارىنىڭ پروفيلاكتيكاسىنا باعىتتالعان الدىن الۋ قىزمەتتەرىن كوزدەيدى.

 

مەدبيكە قىزمەتىنىڭ جاڭا مودەلى

مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ قولدانبالى باكالاۆرلاردىڭ جۇمىسىنا دايىندىعىن قامتاماسىز ەتۋ، جوعارى كوللەدجدەردىڭ كلينيكالىق بازالارىندا بىلىكتى مەدبيكەلەر پراكتيكاسىن قۇرۋ، مەدبيكە قىزمەتىنىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋ ءۇشىن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى جەتى وڭىردەگى پراكتيكالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىندا جانە رەسپۋبليكانىڭ 7 جوعارى مەديتسينالىق كوللەدجى مەن 31 قاناتقاقتى مەديتسينالىق ۇيىمىنىڭ بازاسىندا مەيىرگەر قىزمەتىنىڭ جاڭا مودەلىن ازىرلەۋ جانە ەنگىزۋ جونىندەگى قاناتقاقتى جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر.

مەدبيكە قىزمەتىنىڭ جاڭا مودەلىن دامىتۋ شەڭبەرىندە:

- دارىگەردىڭ بىرقاتار قىزمەتتى بەرە وتىرىپ، «كەڭەيتىلگەن پراكتيكا مەدبيكەلەرى» لاۋازىمى ەنگىزىلدى;

- 31 قاناتقاقتى مەديتسينالىق ۇيىمنىڭ بازاسىندا مەيىرگەر قىزمەتىنىڭ جاڭا مودەلى ەنگىزىلدى;

- «مەدبيكەلەر ءىسى» ماماندىعى بويىنشا دايارلاۋدىڭ بارلىق دەڭگەيلەرىنىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنا 15 كلينيكالىق مەدبيكەلىك نۇسقاۋلىق ازىرلەندى;

- 45 ستاندارتتى وپەراتسيالىق پروتسەدۋرا، مەيىربيكەلىك قۇجاتتامانىڭ 33 باستاپقى نىسانى پىسىقتالدى;

- مەيىرگەرلىك دياگنوزدار جىكتەۋىشى بەيىمدەلدى.

«مەدبيكە ىسىندە ءبىلىم، تاجىريبە جانە عىلىمنىڭ ۇشتۇعىرلىعى» جول كارتاسىنىڭ ءىس-شارالارىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە 2021 جىلعا جوسپارلانعان:

- مەدبيكەلەرگە ارنالعان سەرتيفيكاتتاۋ كۋرستارىنىڭ باعدارلامالارىن جاڭا ماماندىقتار بويىنشا ىسكە قوسۋ،

- مەيىربيكەلىك دياگنوزدار مەن مەيىربيكەلىك ارالاسۋلاردىڭ ۇلتتىق جىكتەۋىشىن ەنگىزۋ،

- كلينيكالىق مەيىرگەرلىك نۇسقاۋلاردى، كەڭەيتىلگەن جانە تاپسىرىلعان مەيىرگەرلىك قۇجاتتاما نىساندارىن، وپەراتسيالىق راسىمدەر ستاندارتتارىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزۋ،

- قدسب-دا مەيىربيكە ءىسىنىڭ ۇيلەستىرۋشىسى لاۋازىمىن ەنگىزۋ جانە ت. ب.

رەسپۋبليكادا مەدبيكە ءىسىنىڭ ودان ءارى دامۋ پەرسپەكتيۆالارى – دەنساۋلىق ساقتاۋدا مەدبيكە پەرسونالىن ۇتىمدى پايدالانۋ ماقساتىندا كاسىبي ءوسۋدى، مەدبيكەلەر مانسابىن دامىتۋدى، ءتيىمدى كادر ساياساتىن قامتاماسىز ەتۋ، ءبىلىم دەڭگەيىن، كورسەتىلەتىن مەدبيكە كومەگىنىڭ كۇردەلىلىگىن، كولەمى مەن ساپاسىن ەسكەرە وتىرىپ، مامانداردىڭ ەڭبەگىنە اقى تولەۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ، ولاردىڭ اراسىندا بارلىق دەڭگەيلەردە كوشباسشىلىق الەۋەتتى دامىتۋ، سونداي-اق مەدبيكەلەردى دەنساۋلىق ساقتاۋ ساياساتىن ايقىنداۋ ماسەلەلەرىنە تارتۋ.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ستۋدەنتتەردىڭ ستيپەندياسى كوبەيەدى

ايماقتار • 11 ماۋسىم، 2021

اقتوبە وبلىسىنا باس يمام تاعايىندالدى

تاعايىنداۋ • 11 ماۋسىم، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار