الەم • 27 ءساۋىر, 2010

الەم وتكەن اپتادا

570 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ارانداتۋشىلار ما, وپپوزيتسيا ما؟

تايلاندتاعى بيلىك پەن وپ­پوزيتسيا اراسىنداعى قاقتىعىس جاڭا سيپات الا باستادى.

بانگ­كوك­تىڭ ىسكەر ورتالىعىندا بىر­نەشە جارىلىستار بولعان. وندا گراناتا­مەتتەر پايدالانىلعان كورىنەدى. بيلىك جاعى ءالى دە پارا­ساتتىلىق تانىتىپ, ونى وپپوزي­تسيا جاسادى دەپ وتىرعان جوق. قا­لاي بولعاندا دا, مۇنىڭ پرەمەر-مينيستر ابحيسيت ۆەت­چاچيۆانىڭ ۇكىمەتىنە قارسى ارەكەت ەكەنى انىق. سوڭعى ەكى اپ­تا­داي ۋاقىتتا ەلۋگە تارتا ديۆەرسيالىق ارەكەت جاسالىپتى.

 

تۇرىكتەرمەن تۇسىنىسپەدى

ارمەنيا پرەزيدەنتى سەرج سارگسيان ارميان-تۇرىك كەلىسىمىنىڭ قاۋلىلارىن پارلامەنتتە ماقۇل­داۋدى توقتاتا تۇرۋ جونىندە شە­شىم شىعاردى. بۇل قادامعا ارمە­نيا پرەزيدەنتى تۇرىك جاعى ايىپتى دەپ ەسەپتەيدى. جىل بويى ولار ءتۇرلى شارت­تاردى العا توسىپ, ەكى ەل ارا­سىن­داعى ديپلوماتيا­لىق قارىم-قاتىناستىڭ ورنى­­عۋى­نا كەدەرگى جاساپ كەلگەن كورى­نەدى. ولار 1915 جىلعى 24 ساۋىر­دەگى ارمياندارعا قارسى جاسالعان گەنوتسيدتى مويىن­داعىسى جوق. سوندا 1,5 ميلليونداي ارميان قى­رىل­عانى بەلگىلى. ونى ارمياندار­دىڭ جادىنان وشىرە المايسىڭ.

 

بۇرىنعىدان دا سوراقى

يسلاندياداعى ايتۋعا قيىن ەيافياتلايوكۋدل جانارتاۋى­نىڭ اتقىلاۋىنان تۋىنداعان قيىندىق ءسىرا ۇزاق ۋاقىت ۇمى­تىل­ماس. ونىڭ ەكونوميكالىق زاردابى ءتۇرلى جەر سىلكىنىستەرىنەن دە, توپان سۋلاردان دا زور بولدى. تەك ەۋروپانىڭ اۆيا تاسىمالى ميللياردتاعان دول­لار شىعىنعا باتتى. ال ادام­داردىڭ بارار جەرىنە جەتە الماي, قينالعاندارى ءوز الدىنا. زەرتتەۋ­شى عالىمدار زار­داپ مۇنىمەن بىتپەيتىنىن اي­تىپ, جۇرتتى تاعى دا قورقىتىپ وتىر. ادەتتە اتالعان جانارتاۋ­دان كەيىن ونىڭ سەرىگى كاتلا وياناتىن كورىنەدى. بۇرىن­دارى تالاي رەت سولاي بولىپتى. عا­لىم­­داردىڭ ايتۋىنشا, ونىڭ كۇشى سەرىگىنەن ون ەسە زور كورى­نە­دى. ول جارىلسا, ءبىر سويقان بولماق.

 

لاڭكەستەرگە سوققى

يراكتىڭ ارناۋلى قىزمەتى اقش-تىڭ ارناۋلى قىزمەتىمەن بىرىگە وتىرىپ, اتىشۋلى ء“ال-كايدانىڭ” وسى ەلدەگى توبىنىڭ ەكى باسشىسى ءابۋ ومار ءال-باع­دادي مەن ءابۋ ايۋبي ءال- ءماسري­ديدىڭ كوزىن جويعانى حابارلاندى. ولاردىڭ تيكريت قالاسىنىڭ ماڭىندا تىعىلىپ جۇرگەنى انىق­تالعان سوڭ, باعىت­تالاتىن زىمى­رانمەن اتقىلا­نىپ­تى. اتالعان لاڭكەستەردىڭ جويىلعانىن ناقتى انىقتاۋ ءۇشىن ولاردىڭ دەنەلەرى دنك تەستى­لەۋىمەن زەرتتەلىپ, كوز جەتكىزىلگەن كورىنەدى. ءسىرا, لاڭ­كەستەردىڭ باسار جەر, بارار تاۋى قۋسىرى­لىپ بارا جاتسا كەرەك.

 

قايىرىمدى باي

دۇنيە ساراڭعا بىتەدى, باي جومارت بولمايدى دەگەن بار. بىراق قىتاي ميللياردەرى يۋي پەننيان ونى جوققا شىعاردى: قوزعالماي­تىن م ۇلىك ماگناتى ءوزىنىڭ بار بايلىعىن – 1,2 ميل­­ليارد دوللار كولەمىندەگى دۇنيە­سىن قايىرىم­دىلىق قورىنا اۋدا­رىپتى. “مەنىڭ بۇل قادامىم ەل­دىڭ باسقا دا اۋقاتتى ادام­دارىنا ونەگە بولار”, دەپتى جومارت جان. كىم بىلەدى.

 

كىشى ۇلدان ساقتان

سولتۇستىك كورەيانىڭ حالقى العاش رەت كيم چەن ءيردىڭ كىشى بالاسى, بولاشاق بيلىك تىزگىنىن ۇستايدى دەگەن كيم چەن ۋننىڭ سۋرە­تىن كورىپ, “قۋانىشقا بولەن­دى”. ونى ەلدىڭ باس گازەتى “نودون سينمۋن” جاريالادى. بۇعان دەيىن ول جايىندا كوپ اڭگىمە ايتىلىپ, 27 جاسار مۇراگەر ەڭ جوعارعى ورگان – كحدر-دىڭ مەملەكەتتىك قورعانىس كوميتەتىنە سايلانسا دا, قانداي سەبەپپەن ەكەنى بەلگى­سىز, ونىڭ سۋرەتى باسىلماعان ەكەن. كۇنى كەشە قىرعىزستان پرەزي­دەنتى باكيەۆ كىشى بالاسى ماك­سيم­دى بيلىككە اكەلگەندە, ونىڭ اقىرى اكەسىن بيلىكتەن قۋعا سوقتىرىپ ەدى, مۇندا دا سولاي بولماس پا ەكەن دەگەن اڭگىمە ايتىلىپ ءجۇر.

 

40 جىل بويى وشپەگەن

قاراقۇمنىڭ تۇركىمەنستانعا قارايتىن ايماعىندا دارۆاز دەي­تىن جەردە 40 جىل بويى گاز جا­نىپ جاتىر. اسا قۇندى وتىن­نىڭ بوس­تان بوسقا جانىپ, ىسى­راپ بولۋى ءوز الدىنا, ول وسى ماڭ­­داعى باي­لىقتى يگەرۋگە مۇم­كىندىك بەر­مەي­تىن كورىنەدى. ونى كەزىندە گەو­لو­گيا­لىق بارلاۋ جۇ­مىس­تارىن جۇر­گىزگەننەن كەيىن, قۋىستاردا قال­عان گازدى جاعىپ جىبەرمەك وي­مەن, وزدەرى تۇتاتقان ەكەن, ەندى 40 جىل بويى ونى سوندىرە الماي الەك.

 

ەسىرتكىمەن ەلىرگەن

تۇرىكتىڭ اتاقتى ءانشىسى تار­حانعا ەسىرتكىنى ساقتاعان جانە ونى پايدالانعان دەگەن ايىپ تاعىلىپ وتىر. ونىڭ ۇيىنەن 12 گرامم گاشيش تابىلىپتى. بۇل ۇلكەن قىلمىس سانالادى. بۇعان 17 ادام­نىڭ قاتىسى بار كورىنەدى. ولار­دىڭ 15-ىنە بەس جىلدان 23 جىلعا دەيىن جازا بەلگىلەنسە, تارحاننىڭ ءوزى ءبىر-ەكى جىلعا بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىنا كەسىلۋى مۇمكىن. ءسىرا, وعان الەمگە تانىمالدىلىعى كومەكتەسسە كەرەك.

 

ازىرلەگەن ماماديار جاقىپ.

سوڭعى جاڭالىقتار

قاراتاۋ قازىناسى قيساپسىز ەمەس

ەكونوميكا • بۇگىن, 08:55

اگروسالاداعى اۋقىمدى جوبالار

شارۋاشىلىق • بۇگىن, 08:40

مۇعالىم جۇمىسسىز قالمايدى

قوعام • بۇگىن, 08:37

اق زەر الەمنىڭ التىن ءتىللاسى

باسىلىم • بۇگىن, 08:25