تسيفرلىق تەڭگە – بۇل ەميسسيانى ۇلتتىق بانك جۇزەگە اسىراتىن قازاقستانداعى اقشانىڭ جاڭا پەرسپەكتيۆالىق ءتۇرى. تسيفرلىق تەڭگە زاڭدى تولەم قۇرالى, قۇندىلىق ولشەمى جانە قۇندى ساقتاۋ ورنى بولادى. سونىمەن بىرگە, ەسەپتە تسيفرلىق تەڭگەنىڭ قولما-قول اقشانى نەمەسە قولما-قول اقشاسىز اقشانى الماستىرۋعا ارنالماعانىن, پاراللەلدە قولدانىلاتىندىعىن باسا ايتادى. وسىلايشا, تسيفرلىق تەڭگە رەسپۋبليكاداعى اقشانىڭ ءۇشىنشى ءتۇرى بولادى.
قازىرگى ۋاقىتتا باس بانك تسيفرلىق ۆاليۋتانى قولدانۋدىڭ ءارتۇرلى اسپەكتىلەرىن زەرتتەپ جاتىر. وسى جۇمىس شەڭبەرىندە ۇلتتىق بانك 2021 جىلى بولشەك تسيفرلىق تەڭگەنى ىسكە قوسۋ بويىنشا پيلوتتىق جوبانى باستاۋدى جوسپارلاپ وتىر, سونىمەن قاتار بىرقاتار زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ, نارىق قاتىسۋشىلارى مەن حالىقارالىق سەرىكتەستەرمەن ۆاليۋتانىڭ جاڭا ءتۇرىن ەنگىزۋ اسپەكتىلەرىن تالقىلاۋدى جوسپارلاپ وتىر.
وسى جۇمىستىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا ۇلتتىق بانك تسيفرلىق تەڭگەنى ەنگىزۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى سوڭعى شەشىم قابىلدايدى. بۇل رەتتە تەحنولوگيالىق ينفراقۇرىلىمعا جانە رەتتەۋگە, سونداي-اق تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا قويىلاتىن تالاپتار ازىرلەنەتىن بولادى.
ەسەپتە ايتىلعانداي, رەتتەۋشى تەستىلەۋگە ارنالعان تەڭگەنىڭ تسيفرلىق پلاتفورماسىن ازىرلەيدى. پلاتفورمانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن بانكتەر مەن باسقا قارجى ۇيىمدارى تولەم قىزمەتتەرىن ۇسىناتىن, ال ۇلتتىق بانك ينفراقۇرىلىمدى قامتاماسىز ەتەتىن ەكى دەڭگەيلى ارحيتەكتۋرا بولجانادى.
پيلوتتىق جوبا شەڭبەرىندە شىعارىلعان تسيفرلىق تەڭگە بولشەك ساۋدادا بولادى, ياعني جەكە تۇلعالار مەن قارجىلىق ەمەس ۇيىمداردى قوسا العاندا, پايدالانۋشىلاردىڭ كەڭ اۋقىمىنا قول جەتىمدى بولادى.
ساندىق ۆاليۋتا جەكە ەلەكتروندى ءاميانداردا جازىلاتىن جانە ولاردىڭ اراسىندا جىلجىتىلاتىن بىرەگەي تسيفرلىق دايەكتىلىك (جەتوندار) فورماتىندا شىعارىلادى. ءبىر جەتون ءبىر قولما-قول نەمەسە قولما-قول ەمەس تەڭگەگە تەڭ بولادى.
ارتىقشىلىقتارى مەن كەمشىلىكتەرى
ۇلتتىق بانكتە كۇتكەندەي, تسيفرلىق تەڭگەنى ەنگىزۋ ۇلتتىق تولەم جۇيەسىنىڭ ودان ءارى دامۋىن قامتاماسىز ەتەدى جانە اقشالاي تولەمدەرگە تاۋەلدىلىكتى ازايتادى. تسيفرلىق ۆاليۋتانىڭ تەحنولوگيالىق ەرەكشەلىكتەرى ينتەرنەتكە قوسىلۋسىز تولەم جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, بۇل رەسپۋبليكانىڭ شالعاي ايماقتارىنا قوسىمشا پليۋس بولا الادى.
سونىمەن قاتار تسيفرلىق تەڭگەنى ەنگىزۋ نارىق قاتىسۋشىلارىنىڭ «اقىلدى كەلىسىمشارتتار» مەحانيزمىن قولدانا وتىرىپ, جاڭا تولەم قىزمەتتەرىن قۇرۋىن قامتاماسىز ەتەدى. بۇل رەتتەۋشى ورگان كۇتكەندەي تولەم قىزمەتتەرى نارىعىندا ۇسىنىستىڭ ارتۋىنا, سونىڭ ىشىندە «ىشكى فينتەكا نارىعىنا ايتارلىقتاي مۇمكىندىكتەر اشۋعا» اكەلەدى. سونىمەن بىرگە تاۋەكەلدەر بار - حالىقارالىق ساراپشىلار قاۋىمداستىعى كەڭ قول جەتىمدى تسيفرلىق ۆاليۋتا كوممەرتسيالىق بانكتەردەن قاراجاتتىڭ كەتۋىنە سەبەپ بولۋى مۇمكىن دەپ قورقادى. بۇل تاۋەكەل پايدالانۋشىلاردىڭ ەلەكتروندىق امياندارىنداعى ساندىق ۆاليۋتالاردىڭ قالدىقتارى ءۇشىن سىياقى ەسەپتەۋ مۇمكىندىگى بولعان كەزدە كۇشەيەدى. وسىعان بايلانىستى ۇلتتىق بانك تسيفرلىق ۆاليۋتانى وعان تولەمدى ەسەپتەمەي-اق ەنگىزۋ نۇسقاسىن تاڭدادى.
