ارادا تالاي جىل ءوتتى. زامان وزگەرىپ, قوعام اۋىستى. ادەبي ورتادان الاستالعان «بوۆاري حانىم» – كەيىن ناعىز فرانتسۋز رومانىنا اينالسا, «ز ۇلىمدىق گۇلدەرى» – الەمدىك پوەزياعا ىقپال ەتكەن فرانتسۋز ادەبيەتى تاريحىنداعى ايگىلى كىتاپتاردىڭ ءبىرى دەپ مىڭ مارتە مويىندالدى. ەڭ قىزىعى, بۇل جيناق العاش رەت 1949 جىلى, ياعني شامامەن 100 جىل وتكەن سوڭ قايتا باسىلعان. ال وعان دەيىن فرانتسيا تسەنزۋراسى كىتاپتىڭ جارىققا شىعۋى تىپتەن مۇمكىن ەمەس دەپ ءبىلدى.
وتكەن 9 ساۋىردە سول «ب ۇلىكشىل» شارل بودلەردىڭ تۋعانىنا 200 جىل تولىپتى. ونىڭ پوەزياسىن ءسۇيىپ وقۋعا دا, وقىماۋعا دا بولادى: مودەرندىك ستيلگە دەگەن كوزقاراسىڭىزعا بايلانىستى. بىراق اقىننىڭ سۋرەت ونەرىندەگى «يمپرەسسيونيستەر» سياقتى پوەزياداعى «مودەرن» ءستيلىنىڭ باستاۋشىسى ەكەنىن جوققا شىعارا المايمىز. «مورالدىق قۇندىلىقتارعا باعىنبايتىن ولەڭدەر» جازعان بودلەر ز ۇلىمدىقتان سۇلۋلىق كورە الدى. بودلەرسىز فرانتسيانىڭ «قارعىس اتقان» اقىندارى اتانعان – ارتيۋر رەمبو, پول ۆەرلەن, ستەفان ماللارمەنى ەلەستەتۋ دە قيىن. ءتىپتى ورىس ءھام ەۋروپالىق ءسيمۆوليزمنىڭ ارعى جاعىنان بودلەردىڭ «داۋسى شىعاتىنداي».
كوزىنىڭ تىرىسىندە بودلەر ادەبي اتاقتىلاردىڭ تار شەڭبەرىندە عانا بەلگىلى بولىپتى. ونى مونپارناستاعى بەيىتكە جەرلەگەندە قۇلپىتاسىندا ءتىپتى ەسىمى دە جازىلماعان. وندا: «جاك وپيكتىڭ وگەي ۇلى جانە كارولين ارشانبو-دەفايدىڭ ۇلى. 1867 جىلى 31 تامىزدا 46 جاسىندا پاريجدە قايتىس بولعان», دەلىنگەن.
ال قازىر بودلەر تۋرالى زەرتتەۋلەردىڭ سانى وتە كوپ. ونىڭ قىسقا ومىربايانىنداعى ءاربىر فاكت تۇبىرىنە دەيىن دالەلدەنىپ, ءار ولەڭى كوركەمدىك تۇرعىدان تالدانعان. اقش-تا بودلەردىڭ بيبليوگرافياسىن جيناۋمەن اينالىساتىن ارنايى ينستيتۋت بار.
بودلەردى قازاق تىلىندە تۇڭعىش رەت تۇمانباي مولداعاليەۆ, كەيىننەن تەمىرحان مەدەتبەك سويلەتتى. ءسوز سوڭىندا وقىرمان قاۋىم تارازىسىنا جاس اقىن ەدىلبەك دۇيسەن تارجىمالاعان بودلەردىڭ ءبىر ولەڭىن ۇسىنۋدى ءجون كوردىك.
اۋرۋ!
اجال!
سەنىڭ ارقاڭ, كۇلگە اينالدى
جان-كۇيىم,
جالىنى وشكەن جۇرەگىمنىڭ
بۇرىشىندا قالعيىن.
ءبىر ۋىس قۇم بولعانى عوي –
ۇلبىرەگەن ەرنىڭ مەن
مويىلدايىن كوزدەرىڭنىڭ
ءالدي-ءالدي-ءالديى.
قيقىمدارعا كوزىن ساتقان مەندىك
جاننىڭ جانارى,
سەنىڭ كۇڭگىرت شەڭبەرىڭدەي,
كۇڭگىرت بولىپ قالادى.
و, قايداسىز,
توعىسقاندا جارىق پەنەن
جالقى ءسات,
مەنى تەگى,
ەلىتەتىن اسەرلەردىڭ شارابى؟!
بىراق ول دا مەندەي جالعىز ولەر,
سەزىپ سىز دەمىن,
«ۋاقىت» دەگەن قابا ساقال قاريا
بار, تىنىمسىز,
جان شوشىرلىق قاناتىمەن
وشىرەر ءوز ىزدەرىن.
كۇندەرىمنىڭ جانالعىشى,
قارا ويلاردىڭ قانىشەرى
ماڭگى ويىمنان شىعارتپادى,
ساتكە دەيىن وسىناۋ,
پاڭدانۋ مەن تاڭعالۋعا بولەپ
كەتكەن جان, سەنى!
